Trump dịu giọng về Trung Quốc để bảo đảm hội nghị thượng đỉnh với Tập Cận Bình và thỏa thuận thương mại.

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một cuộc họp báo tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào năm 2017. Nhiếp ảnh gia: Qilai Shen/Bloomberg

Tác giả Jenny Leonard và Mackenzie Hawkins.... 17/7/2025....Bloomberg via MSN.

(Bloomberg) -- Tổng thống Donald Trump đã giảm giọng điệu đối đầu với Trung Quốc trong nỗ lực bảo vệ hội nghị thượng đỉnh với người đồng cấp Tập Cận Bình, và một thỏa thuận thương mại với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, những người quen thuộc với các cuộc thảo luận nội bộ cho biết.

Sau 6 tháng của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã làm dịu đi những luận điệu gay gắt trong chiến dịch tranh cử vốn tập trung vào thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ với Trung Quốc và dẫn đến mất việc làm. Thái độ ấm áp hơn (với Trung quốc ) trái ngược với những lời đe dọa của ông chống lại các đối tác thương mại khác, rằng sẽ tàn phá nền kinh tế của họ với việc nghiền nát bằng thuế quan.

Trump hiện đang tập trung vào việc cắt giảm các thỏa thuận mua bán với Bắc Kinh - tương tự như thỏa thuận mà ông đã tạo ra trong nhiệm kỳ đầu  - và ăn mừng những chiến thắng nhanh chóng thay vì giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của sự mất cân bằng thương mại. Trung Quốc đã công bố thặng dư thương mại kỷ lục trong nửa đầu năm trong bối cảnh xuất khẩu bùng nổ.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Mỹ cho biết ông sẽ chiến đấu với Trung Quốc "một cách rất thân thiện".

Trong các cuộc họp với nhân viên của mình, Trump thường là tiếng nói ít diều hâu nhất trong phòng, một số người cho biết.

Các quan chức chính quyền nhấn mạnh rằng ông Trump luôn thích cá nhân ông Tập và chỉ ra những khoảnh khắc trong nhiệm kỳ đầu của mình khi ông áp đặt các hạn chế sâu rộng đối với Huawei Technologies Co. và thuế quan đối với phần lớn hàng xuất khẩu của Trung Quốc.

Chiến lược linh hoạt của Trump và sự rời bỏ của ông khỏi các chính sách diều hâu đã hứa, khiến các nhà hoạch định chính sách trong chính quyền của ông cũng như các cố vấn bên ngoài lo lắng. Tuần này càng làm gia tăng mối lo ngại rằng các ranh giới đỏ trước đây của Hoa Kỳ với Trung Quốc hiện có thể thương lượng được.

Việc cho phép Nvidia Corp, một lần nữa bán chip H20 kém tiên tiến hơn tập trung vào Trung Quốc  - điều mà nhiều quan chức cao cấp đã nói rằng không còn đàm phán - đã đảo ngược cách tiếp cận của chính quyền là giữ các công nghệ quan trọng nhất của Mỹ khỏi tay Bắc Kinh.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tháng trước đã trích dẫn các biện pháp kiểm soát H20 là bằng chứng về sự cứng rắn của chính quyền đối với Trung Quốc, khi bị các thượng nghị sĩ gây áp lực, những người lo ngại Mỹ có thể trao đổi chất bán dẫn tiên tiến để lấy khoáng sản đất hiếm của quốc gia châu Á này.

Trong khi Mỹ vẫn sẽ yêu cầu phê duyệt cho các hoạt động xuất khẩu như vậy - một giới hạn mà cựu Tổng thống Joe Biden từ chối đặt điều kiện - một số quan chức Trump ở nơi riêng tư đã phản đối việc cấp giấy phép mà họ cho là sẽ chỉ khuyến khích các nhà vô địch công nghệ của Trung Quốc.

Những người khác đã lập luận một cách thành công rằng việc cho phép Nvidia cạnh tranh với Huawei trên sân cỏ của mình là điều cần thiết để giành chiến thắng trong cuộc đua AI với Trung Quốc. Quan điểm đó, được ủng hộ bởi Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang, người đã thu hút được sức hút trong chính quyền, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết.

Các cuộc nói chuyện 'hiệu quả'.

Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang tại Bắc Kinh © Bloomberg

Trump có tiếng nói cuối cùng trong tất cả các quyết định thương mại, một phát ngôn viên chính quyền cho biết. Tổng thống đã "liên tục đấu tranh để tạo ra sân chơi bình đẳng cho người lao động và các ngành công nghiệp Mỹ, và chính quyền tiếp tục có các cuộc thảo luận hiệu quả với tất cả các đối tác thương mại của chúng tôi", phát ngôn viên Toà Bạch Ốc Kush Desai nói.

Trong một nỗ lực tiếp theo để giảm bớt căng thẳng, các quan chức Mỹ đang chuẩn bị trì hoãn thời hạn 12/8 khi thuế quan của Mỹ đối với Trung Quốc sẽ tăng trở lại mức 145% sau khi hết hạn thỏa thuận ngừng bắn 90 ngày. Bessent đã báo hiệu trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg Television trong tuần này rằng thời hạn là linh hoạt.

Một người quen thuộc với kế hoạch cho biết thỏa thuận ngừng bắn thuế quan có thể được gia hạn thêm ba tháng nữa. Điều này xảy ra khi ông Trump đang khai triển thuế đối với các quốc gia khác - bao gồm cả các đồng minh chủ chốt - và đe dọa sẽ có nhiều hành động hơn đối với các ngành công nghiệp bao gồm dược phẩm và chất bán dẫn.

Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết một hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Tập Cận Bình có thể được tiến hành. Ông Rubio, từng là một trong những người diều hâu đối với Trung Quốc trung thành nhất tại Thượng viện, cho biết ông đã có một cuộc họp "rất mang tính xây dựng và tích cực" hôm thứ Sáu với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị.

'Những bước tiến lớn'.

Hôm thứ Tư, ông Trump ca ngợi các động thái của Trung Quốc nhằm thắt chặt kiểm soát các hóa chất được xử dụng để sản xuất fentanyl, một phần của các bước được thực hiện sau khi tổng thống Mỹ áp thuế 20% đối với quốc gia này vì đã tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy ma túy.

"Trung Quốc đã giúp đỡ", ông Trump nói với các phóng viên. "Ý tôi là, đó là một tình huống khủng khiếp trong nhiều năm với fentanyl. Nhưng kể từ khi tôi đến đây, chúng tôi đang nói chuyện với họ và họ đang có những bước tiến lớn."

Trong khi đó, một số quan chức chính quyền đang tập trung vào việc khiến Trung Quốc đồng ý mua một số khối lượng hàng hóa và dịch vụ của Mỹ, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết. Điều đó có thể thỏa mãn những lo ngại của Trump về thâm hụt thương mại nhưng sẽ không giúp ích gì nhiều để thu hẹp khoảng cách thương mại trong dài hạn.

Cách xử lý nhẹ nhàng hơn của Trump đối với Trung Quốc đang gây ra sự rạn nứt giữa các cố vấn của ông. Một số thành viên trong nhóm thương mại của ông muốn giữ một đường lối cứng rắn chống lại Bắc Kinh, và ở nơi riêng tư đã hứa rằng việc kiểm soát xuất khẩu sẽ không bao giờ là một phần trong các cuộc thảo luận thương mại, những người quen thuộc với các cuộc thảo luận của họ cho biết.

Tuy nhiên, trong các cuộc đàm phán thương mại hồi tháng trước ở London, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã công khai nói rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu gần đây - chính thức được biện minh trên cơ sở an ninh quốc gia - cũng được thiết kế để "làm phiền" Bắc Kinh. Và tuần này, ông - cùng với Bessent và  AI của Tòa Bạch Ốc cùng  Sa hoàng tiền điện tử David Sacks - đã nói rõ ràng rằng việc cho phép bán một số chip Nvidia kém tiên tiến hơn cho Trung Quốc thực sự là một phần của các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra.

Diễn biến này đang đặt ra câu hỏi về việc Trump sẽ đi bao xa trong đàm phán về các hành động an ninh quốc gia nếu Trung Quốc yêu cầu. Một số cố vấn diều hâu lo ngại rằng việc tiếp tục nới lỏng kiểm soát chip là điều không thể tránh khỏi, theo những người am hiểu vấn đề. Những người khác lại cho rằng việc cho phép bán H20 - vốn kém hiệu năng hơn nhiều so với các mẫu máy tốt nhất của Nvidia - hoàn toàn khác với việc xuất khẩu phần cứng tiên tiến này, điều mà họ cho là không thể bàn cãi.

"Bạn muốn bán cho người Trung Quốc đủ để các nhà phát triển của họ nghiện công nghệ Mỹ", Lutnick nói hôm thứ Ba trên CNBC.

Theo dõi chặt chẽ tình hình này là các đồng minh và các công ty trên khắp châu Âu và châu Á, những người giúp Mỹ muốn siết chặt lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc. Các quan chức chính phủ và ngành công nghiệp ở những khu vực đó đã nhận được thông điệp rằng chiến lược của Washington có thể thay đổi, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết.

Nửa tá quan chức ngành công nghệ đã tương tác với nhóm của Trump về Trung Quốc cho biết, họ thường rời khỏi các cuộc họp với mong muốn có thông tin chi tiết nhưng lại chỉ thấy các mục tiêu cốt lõi phát triển trong các cuộc thảo luận sau đó.

Đảo chiều bất ngờ.

Hình ảnh trụ sở chính của Tập đoàn ZTE © Bloomberg

Trong nhiều trường hợp, những người phụ trách chính sách công nghệ của Trung Quốc đã đưa ra quyết định không liên quan đến các văn phòng mà trong lịch sử đã đóng một vai trò nào đó. Các hạn chế đối với việc bán phần mềm thiết kế chip cho Trung Quốc được áp dụng vào tháng 5 - sau đó đã bị đảo ngược - là một phần trong một loạt các biện pháp của Bộ Thương mại mà đã gây ngạc nhiên cho nhiều người trong chính quyền, Bloomberg đã đưa tin.

Quyết định về chip H20 cũng được nắm giữ chặt chẽ, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết. Các hành động khác đã được xem xét trong nhiều tháng - bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với các gã khổng lồ chip Trung Quốc và nỗ lực hạn chế các công ty con trong công nghệ Trung Quốc - đã bị trì hoãn khi các quan chức theo đuổi thỏa thuận thương mại.

Nhưng Trump cũng được biết đến với việc thường xuyên đảo ngược hướng đi đối với Trung Quốc, và đôi khi nhanh chóng sau khi nêu ra lập trường - như trường hợp khi ông thực hiện yêu cầu của cá nhân Tập Cận Bình về việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc ZTE Corp. vào năm 2018.

Ông cũng dễ bị chỉ trích về cách tiếp cận của mình, điều này khả dĩ cho thấy Trump có thể thay đổi giọng điệu của ông một lần nữa.

Derek Scissors, một chuyên gia về Trung Quốc tại Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết "Tổng thống Trump đang chuẩn bị cho một thỏa thuận với Trung Quốc, nhưng nó có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Cho đến nay thâm hụt thương mại của Mỹ trong năm nay cao hơn nhiều và ngân sách mới sẽ thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu trong quý IV. Nếu thâm hụt thương mại kỷ lục vào năm 2025 được báo cáo, mọi dự đoán đều bị hủy bỏ, kể cả với Trung Quốc.”.

Bắc Kinh đã không giấu giếm việc họ tin rằng họ có ưu thế. Tại London, các quan chức Mỹ đã rất ngạc nhiên trước sự hả hê của các đối tác Trung Quốc về vị thế mà họ đang gặp phải, những người quen thuộc với cuộc trao đổi cho biết.

Đòn bẩy của quốc gia châu Á này bắt nguồn từ việc nắm giữ nam châm đất hiếm và khả năng vũ khí hóa sự phụ thuộc của Mỹ vào các nguồn cung cấp đó. Trung Quốc hiện yêu cầu các công ty giao nộp dữ liệu nhạy cảm và nộp đơn xin lại giấy phép xuất khẩu đất hiếm sáu tháng một lần.

-------------------

_ Tác giả Jenny Leonard và Mackenzie Hawkins...... | - Với sự hỗ trợ của Jordan Fabian và Catherine Lucey.

_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg via MSN..... 18/7/2025.