"Ông ấy là một kẻ điên": Đội ngũ của Trump lo lắng về Netanyahu sau các cuộc tấn công ở Syria

 

Hình ảnh minh họa của Benjamin Netanyahu được phủ lên trên bản đồ Trung Đông và bên cạnh là bức ảnh đau khổ của một tòa nhà bị đánh bom ở Damascus. ...Minh họa bởi : Aïda Amer/Axios. Ảnh: Alessandra Benedetti / Corbis và Rami Alsayed / NurPhoto qua Getty Images.

Tác giả Barak Ravid và Marc Caputo....20/7/2025.... AXIOS.

Khi khói và vôi gạch cuộn lên trên dinh tổng thống Syria, cuộc trò chuyện ở Cánh Tây trở nên lớn tiếng hơn: Benjamin Netanyahu đã mất kiểm soát.

Những gì họ đang nói: "Bibi hành động như một kẻ điên. Ông ấy ném bom vào mọi thứ mọi lúc", một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với Axios, đề cập đến Netanyahu bằng biệt danh của ông ta. "Điều này có thể làm suy yếu những gì Trump đang cố gắng làm."

Một quan chức cấp cao thứ hai của Mỹ cũng chỉ ra vụ pháo kích vào một nhà thờ ở Gaza trong tuần này, khiến Tổng thống Trump gọi điện cho Netanyahu và yêu cầu giải thích. "Cảm giác là mỗi ngày đều có một cái gì đó mới. Cái quái ( đéo) gì vậy?"

Một quan chức thứ ba của Mỹ cho biết có sự hoài nghi ngày càng tăng trong chính quyền Trump về Netanyahu - một cảm giác rằng ngón tay trên cò súng của ông ấy quá ngứa ngáy và ông ta quá gây rối. "Netanyahu đôi khi giống như một đứa trẻ không chịu cư xử đúng mực".

Người phát ngôn của Netanyahu, Ziv Agmon, đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Tại sao câu chuyện này lại quan trọng: Sáu quan chức Mỹ nói với Axios rằng mặc dù một lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vốn đã ngăn chặn sự leo thang trong tuần này ở Syria vào hôm thứ Sáu, nhưng tuần này đã kết thúc với việc Nhà Trắng lo lắng hơn đáng kể về Netanyahu và các chính sách khu vực của ông ta.

Tuy nhiên, cho đến nay Trump đã kềm chế những lời chỉ trích của công chúng và không rõ liệu ông có chia xẻ sự thất vọng của các cố vấn của ông hay không. Không hoàn toàn rõ liệu ông có chia xẻ mối quan tâm gần đây của các cố vấn của mình về các hành động của Israel ở Syria hay không.

Thúc đẩy tin tức: Hôm thứ Ba, Israel đã ném bom vào một đoàn xe tăng của quân đội Syria trên đường đến thành phố Suwayda để đối phó với các cuộc đụng độ bạo lực giữa lực lượng dân quân Druze và các bộ lạc Bedouin có vũ trang, tính đến thứ Bảy,, đã giết chết hơn 700 người theo Đài quan sát Nhân quyền Syria.

Israel tuyên bố đoàn xe đã vượt qua một khu vực ở miền nam Syria mà họ yêu cầu được phi quân sự hóa, và quân đội Syria đang tham gia vào các cuộc tấn công vào người thiểu số Druze, điều mà Syria phủ nhận.

Đặc phái viên Mỹ Tom Barrack hôm thứ Ba đã yêu cầu các đối tác Israel thảo luận về vấn đề an toàn để cho phép một giải pháp ngoại giao, và Israel cam kết làm như vậy, theo một quan chức Mỹ.

Thay vào đó, sau một thời gian tạm dừng, Israel leo thang các cuộc tấn công. Hôm thứ Tư, Israel đã thả bom xuống trụ sở quân sự của Syria và gần dinh tổng thống.

Điểm va chạm: "Vụ đánh bom ở Syria khiến tổng thống Trump và Tòa Bạch Ốc bất ngờ. Tổng thống không thích bật tivi và nhìn thấy cảnh bom rơi ở một đất nước mà ông đang tìm kiếm hòa bình và đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ  để giúp xây dựng lại", một quan chức Mỹ nói.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã yêu cầu Netanyahu và nhóm của ông dừng lại vào hôm thứ Tư.

Netanyahu đồng ý làm như vậy để đổi lấy việc quân đội Syria rút khỏi Suwayda.

Nhưng vào lúc đó, các quốc gia bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út đã truyền tải những thông điệp giận dữ đến chính quyền Trump về những hành động của Israel, và một số quan chức cấp cao của Mỹ đã phàn nàn trực tiếp với Trump về Netanyahu.

Hậu trường: Trong số những quan chức đó có Barrack và đặc phái viên Tòa Bạch Ốc Steve Witkoff - cả hai đều là bạn thân của Trump, theo một quan chức Mỹ.

Niềm tin chung trong Tòa Bạch Ốc là Netanyahu ném bom Syria vì áp lực trong nước từ thiểu số Druze của Israel và các cân nhắc chính trị khác.

"Chương trình nghị sự chính trị của Bibi đang thúc đẩy các cảm giác của anh ấy. Đó sẽ là một sai lầm lớn đối với ông ấy về lâu dài", một quan chức Mỹ nói.

Một quan chức Mỹ khác cho biết thiệt hại mà người Israel đã gây ra đối với vị thế của họ tại Tòa Bạch Ốc trong tuần qua dường như không ảnh hưởng đến họ. "Người Israel cần phải đừng có giả vờ ngớ ngẩn nữa ", quan chức này châm biếm.

Hiểu ý ngầm: Căng thẳng ở Syria xảy ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm của ông Netanyahu đến D.C., ở đó ông ta gặp ông Trump hai lần và hai nhà lãnh đạo dường như thân thiết hơn bao giờ hết trong dư âm của cuộc chiến với Iran.

Ngoài Syria và cuộc tấn công vào nhà thờ ở Gaza, vụ sát hại người Mỹ gốc Palestine, Saif Musallet bởi một đám đông định cư Israel vào cuối tuần trước cũng gây ra sự phản đối từ chính quyền Trump đối với việc chính phủ ủng hộ người định cư của Netanyahu.

Đại sứ Mike Huckabee, người vài ngày trước đó đã đến thăm phiên tòa xét xử tham nhũng của Netanyahu để thể hiện sự ủng hộ, đã đưa ra một loạt tuyên bố gọi cuộc tấn công là "khủng bố" và yêu cầu câu trả lời. Hôm thứ Bảy, ông cũng đến thăm một cộng đồng Kitô giáo ở Bờ Tây, nơi đã trở thành mục tiêu bởi các cuộc tấn công của người định cư.

Huckabee, một người ủng hộ nhiệt tình Israel từ lâu cũng chỉ trích chính phủ Israel trong tuần này vì đã gây khó khăn cho những người truyền giáo Mỹ trong việc xin thị thực du lịch.

Mặt khác: Người Israel đã rất ngạc nhiên trước sự phản đối của Mỹ đối với các cuộc tấn công ở Syria.

Một quan chức cấp cao của Israel cho biết ông Trump đã khuyến khích ông Netanyahu nắm giữ một phần của Syria trong những tuần đầu tiên của ông, và trước đó đã không bày tỏ lo ngại về sự can thiệp của Israel vào nước này.

Quan chức này nhấn mạnh rằng Israel chỉ can thiệp sau khi tình báo của họ cho thấy chính phủ Syria có liên quan đến các cuộc tấn công chống lại người Druze. Quan chức này phủ nhận bất kỳ cân nhắc chính trị nào trong nước.

"Hoa Kỳ muốn giữ cho chính phủ mới của Syria ổn định và không hiểu tại sao chúng tôi tấn công ở Syria, vì các cuộc tấn công vào cộng đồng Druze ở đó. Chúng tôi đã cố gắng giải thích cho họ rằng đây là cam kết của chúng tôi đối với cộng đồng Druze ở Israel", quan chức cấp cao của Israel nói.

Cập nhật thông tin : Sự bất ổn ở Syria là mối quan tâm lớn đối với chính quyền. Hôm thứ Bảy, ông Rubio đã đăng trên X rằng chế độ ở Damascus cần giúp mang lại hòa bình và ngăn chặn các vụ giết người.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Mỹ nói rằng Israel không thể quyết định liệu chính phủ Syria có thể thực hiện chủ quyền đối với công dân và lãnh thổ của họ hay không.

"Chính sách hiện tại của Israel sẽ dẫn đến một Syria không ổn định. Cả cộng đồng Druze và Israel sẽ thua trong một kịch bản như vậy", quan chức này nói.

Bức tranh lớn: Đây không phải là lần đầu tiên Netanyahu kiểm tra sự kiên nhẫn của Trump.

Canh bạc của ông cho rằng, Trump cuối cùng  ủng hộ các cuộc tấn công của ông vào Iran đã được đền đáp một cách đáng kể.

Netanyahu  đã tiếp tục ở Gaza trong nhiều tháng bất chấp mong muốn của Trump về việc chấm dứt chiến tranh.

Ở Syria, ông đặt cược một lần nữa rằng ông có thể leo thang đáng kể mà không gây bất ổn cho khu vực hoặc mối quan hệ của ông với Trump.

Và các trợ lý của Trump trong những tháng gần đây ngày càng nhận thức rõ hơn  về ảnh hưởng của các phần tử cực hữu Do Thái thượng đẳng trong liên minh của Netanyahu đối với chính sách. Động lực này cũng đã trở nên rõ ràng hơn đối với phong trào MAGA rộng lớn hơn.

Điểm mấu chốt: Các quan chức Mỹ nói chuyện với Axios cảnh báo rằng may mắn của Netanyahu, và thiện chí của Trump, có thể cạn kiệt.

-----------------

_Tác giả Barak Ravid và Marc Caputo.... | Tal Axelrod đã đóng góp báo cáo.

_ Trần HSa lược dịch từ AXIOS. ... 21/7/2025.