Những con số tưởng tượng của Trump, từ 1,99 đô la xăng đến giảm giá 1.500%.

 

Những con số tưởng tượng của Trump, từ 1,99 đô la xăng đến 1.500% giảm giá..© Minh họa bởi Anna Lefkowitz / The Washington Post; Demetrius Freeman / The Washington Post; Tom Brenner / Cho The Washington Post; iStock

Tác giả Naftali Bendavid .... 27/2/2025....The Washington Post via MSN.

Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một lời hứa tại một buổi tiệc chiêu đãi hồi tuần trước dành cho các nhà lập pháp đảng Cộng hòa mà nó vừa không thể thực hiện được vừa rất cụ thể: Ông sẽ giảm giá thuốc tới 1.500% - "những con số thậm chí không được cho là có thể đạt được", ông nói.

Giá một loại hàng hóa không thể giảm hơn 100%, nhưng Trump tiếp tục đưa ra một số tuyên bố  đặc biệt khác  nhưng rõ ràng là sai. Chi phí xăng đã giảm xuống còn 1,99 đô la một gallon ở năm tiểu bang, ông nói; theo AAA, thực tế nó là hơn 3 đô la ở mọi tiểu bang. Các doanh nghiệp đã đầu tư 16 nghìn tỷ đô la vào Mỹ trong bốn tháng qua, ông nói thêm; thực tế toàn bộ nền kinh tế Hoa Kỳ năm ngoái có giá trị dưới 30 nghìn tỷ đô la.

Trump thậm chí còn chúc mừng Bộ trưởng Cựu chiến binh Douglas A. Collins vì đã có tỷ lệ ủng hộ là 92%. Trong thời điểm phân cực này, khó có chính trị gia Hoa Kỳ nào đạt được tỷ lệ ủng hộ gần bằng con số đó, và Tòa Bạch Ốc  không cung cấp nguồn tin nào cho tuyên bố này.

Trump hầu như không phải là chính trị gia đầu tiên đưa ra những con số trở nên tàn héo dưới sự giám sát kỹ lưỡng. Nhưng ông đính kèm những con số chính xác vào tuyên bố của mình với tần suất bất thường, mang lại cho các khẳng định một bầu không khí có thẩm quyền và có độ tin cậy - nhưng những con số thường không chính xác hoặc thậm chí không hợp lý. Các số liệu thống kê giả, không có thật, là một phần trong lịch sử lâu dài của Trump về những tuyên bố sai lệch và gây hiểu lầm, lên tới hơn 30.000 lần chỉ trong nhiệm kỳ đầu của ông.

Robert C. Rowland, giáo sư nghiên cứu truyền thông tại Đại học Kansas, người đã nghiên cứu về lối hùng biện của Trump, cho biết: "Ông ấy xử dụng số liệu thống kê không phải như một tuyên bố thực tế, kiểu như 'Đây là những gì dữ liệu tốt nhất nói', mà giống như một cấu trúc khoa trương để thuyết phục người khác. Tôi nghĩ ông ấy xử dụng số liệu thống kê như một cách để làm cho những gì ông ấy nói, nghe có vẻ thuyết phục hơn. Ông ấy sẽ chọn một số liệu thống kê dựa trên những gì ông ấy nghĩ mình có thể nói một cách đáng tin cậy, và thành thật mà nói, không có giới hạn rõ ràng nào cho điều đó."

Trump đã giấu giếm sự khinh miệt của mình đối với giới nghiên cứu và chuyên môn. Tuy nhiên, ông thường xuyên tìm đến những con số hoặc số liệu thống kê, thường là những con số vĩ đại thiếu thực tế, khi tìm cách đánh giá những thất bại của đối thủ, sự vĩ đại ở những thành tựu của ông hoặc sự táo bạo trong những lời hứa của ông.

Tại buổi tiệc chiêu đãi ngày 22 tháng 7 dành cho các thành viên GOP của Quốc hội, tổng thống đã mở rộng các mục tiêu của mình cho tương lai, bao gồm cả kế hoạch cắt giảm giá thuốc.

Ông Trump nói "Đây là điều mà không ai khác có thể làm được. Chúng tôi sẽ giảm giá thuốc - không phải 30 hoặc 40 phần trăm, điều đó sẽ rất tuyệt, không phải 50 hoặc 60. Không, chúng tôi sẽ giảm 1.000 phần trăm, 600 phần trăm, 500 phần trăm, 1.500 phần trăm."

Tại cùng một sự kiện, Trump chế giễu đảng Dân chủ vì tuyên bố rằng giá tiêu dùng đang tăng - trong khi, ông nói, chúng đang giảm mạnh. "Xăng thì... hôm nay chúng ta đạt mốc 1,99 đô la một gallon ở năm tiểu bang khác nhau", ông Trump nói, khi các nhà lập pháp vỗ tay. "Chúng ta có xăng giảm xuống mức dưới 2 đô la, và trong một số trường hợp thậm chí còn phá vỡ mức đó."

Tổng thống Donald Trump có bài phát biểu tại một buổi tiệc chiêu đãi các thành viên đảng Cộng hòa của Quốc hội tại Phòng Đông tại Nhà Trắng ở Washington hôm thứ Ba. © John McDonnell / cho The Washington Post

AAA duy trì một trang web hiển thị chi phí xăng trung bình ở mọi tiểu bang. Không ở đâu có giá thấp hơn 3 đô la mỗi gallon.

Tòa Bạch Ốc cho rằng những chi tiết nhỏ như vậy ít quan trọng hơn nhiều so với những thành tựu sâu rộng của Trump.

"Thực tế của vấn đề là Tổng thống Trump đã mang lại những tiến bộ lịch sử về nền kinh tế, chăm sóc sức khỏe, chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ", phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Kush Desai cho biết trong một tuyên bố. "Ông ấy đúng khi chào hàng những chiến thắng này cho người dân Mỹ, và không có sự chê bai vô nghĩa nào của Tin tức giả mạo sẽ thay đổi điều đó."

Trump đã vướng với các con số một lần nữa vào hôm thứ Năm tuần trước khi xuất hiện với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome H. Powell, người mà ông đã ám chỉ rằng ông có thể sa thải. Tổng thống phàn nàn rằng việc cải tạo hai tòa nhà trụ sở của Fed dự kiến sẽ tiêu tốn 3,1 tỷ USD, khiến Powell phải lắc đầu và trả lời: "Tôi không biết về điều đó".

Tổng thống Donald Trump chỉ vào bảng chi phí khi ông nói chuyện với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome H. Powell (phải), trong chuyến thăm Cục Dự trữ Liên bang ở Washington hôm thứ Năm. © Andrew Caballero-Reynolds / AFP / Getty Images

rump đưa cho Powell một tờ giấy, nói rằng con số 3,1 tỷ USD vừa được công bố. Powell nhìn vào tờ báo, nói,"Ông đang bao gồm cả việc cải tạo Martin, Ông vừa thêm vào tòa nhà thứ ba, đấy là tòa nhà đó.” Trump nói, “Đó là một tòa nhà đang được xây dựng,” và Powell phản bác: “Không, nó đã được xây dựng cách đây năm năm. Chúng tôi đã hoàn thành Martin 5 năm trước.”

Một số nhà phân tích tin rằng việc lạm dụng các con số đang gia tăng, phản ánh thời đại mà người Mỹ ngày càng sống trong các thực tế riêng biệt. Ismar Volić, giáo sư toán học tại Đại học Wellesley ở Massachusetts, cho biết mọi người thường nắm bắt những con số được đưa ra bởi các chính trị gia, mà họ tin tưởng như một sự xác nhận cho thế giới quan đã có từ trước của họ.

"Trump là một ví dụ tuyệt vời, nhưng nó không giới hạn ở ông ấy, cũng như ông ấy không phát minh ra điều này", Volić nói. "Nó giống như sự thật tuyệt đối, cuối cùng, bất biến - khi bạn đưa ra một con số hoặc đồ thị hoặc thống kê biểu đồ, mọi người có xu hướng tin vào nó."

Nhưng những con số đó thường không được xem xét kỹ lưỡng, Volić, người chuyên về khoa "đại số tô pô" và đã viết một cuốn sách có tên "Làm cho dân chủ có giá trị: Toán học cải thiện sự bỏ phiếu, bản đồ bầu cử và ứng cử viên đại diện như thế nào".

"Hậu quả của giáo dục toán học tồi là chúng ta sợ toán học, và do đó không có thói quen đặt câu hỏi, xem xét kỹ lưỡng hoặc xem xét nó một cách nghiêm túc", Volić nói. "Điều đó làm cho nó trở thành một công cụ hiệu quả, bởi vì bất cứ điều gì khiến chúng ta sợ hãi đều có thể được xử dụng như một chiến thuật để thao túng, và các chính trị gia hoàn toàn biết điều này."

Ông Trump cũng đã nói cụ thể trong những tuần, trước khi dự luật ngân sách sâu rộng của ông được thông qua vào ngày 3 tháng 7, kéo dài việc cắt giảm thuế từ nhiệm kỳ đầu của ông. Nếu dự luật của ông không được thông qua, ông cảnh báo vào ngày 30 tháng 5: "Bạn sẽ bị tăng thuế 68%. Đó là một con số chưa ai từng nghe nói đến trước đây. Bạn sẽ có một đợt tăng thuế lớn."

Ông nhắc lại con số đó trong một bài phát biểu ngày 26 tháng 6 từ Tòa Bạch Ốc, nói thêm, "Hãy nghĩ về điều đó: 68 phần trăm."

Các chuyên gia tài chính dự đoán thuế sẽ tăng khoảng 7,5% nếu luật này thất bại - vẫn là một mức tăng đáng kể nhưng còn quá xa so với con số 68%. Tòa Bạch Ốc đã từ chối bình luận và một số người kiểm tra sự thật đã cố gắng để xác định con số của Trump đến từ đâu nhưng họ không thành công, suy đoán rằng Trump đang kết hợp con số 68% với tỷ lệ người Mỹ sẽ thấy thuế của họ tăng lên.

Nhà thăm dò dư luận của đảng Cộng hòa Whit Ayres cho biết điều quan trọng là phải có số liệu chính xác, nhưng Trump là trường hợp đặc biệt.

“Theo nhiều cách, Donald Trump là người đặc biệt trong cách ông ấy xử dụng số liệu,” Ayres nói. “Tôi không nghĩ bạn có thể lấy cách ông ấy xử dụng số liệu để làm gương cho cách mà các chính trị gia khác có thể xử dụng số liệu hiệu quả. Tôi chỉ đơn giản nói rằng những con số chính xác có sức thuyết phục hơn nhiều so với những con số không chính xác.”

Đối với những người chỉ trích Trump, sự lỏng lẻo của ông với các con số bắt nguồn từ sự nghiệp lâu dài của ông với tư cách là một nhà thầu khoán và là ông trùm bất động sản, khi ấy ông chuyên chào hàng bất động sản của mình và, họ nói, thường phóng đại giá trị và tính năng của chúng.

Vào tháng 2 năm 2024, Trump bị kết tội trong một vụ gian lận dân sự sau khi tổng chưởng lý New York cho biết ông đã thổi phồng giá trị tài sản ròng của mình lên tới 2,2 tỷ đô la mỗi năm. Ví dụ, thẩm phán phát hiện ra rằng Trump mô tả căn hộ sang trọng của mình là 30.000 feet vuông trong khi thực tế là 10.996. Ông đã kháng cáo phán quyết.

Trump cũng được cho là đã phát minh ra chiến thuật thổi phồng số tầng cho một tòa nhà chọc trời bằng cách tuyên bố rằng một giếng trời cao được tính là nhiều tầng.

Với tư cách là tổng thống, đôi khi Trump tỏ ra quan tâm đến cách các con số được trình bày hơn là bản chất của chúng. Trong nhiệm kỳ đầu, ông đã đề xuất cắt giảm xét nghiệm virus corona như một cách để giảm số ca nhiễm. Gần đây, ông lại tập trung vào quy mô thâm hụt thương mại của Mỹ với nhiều quốc gia khác nhau, mặc dù hầu hết các nhà kinh tế cho rằng điều đó ít liên quan đến nền tảng của các mối quan hệ thương mại đó.

Tổng thống Donald Trump công bố đề xuất thuế quan toàn cầu tại Vườn Hồng tại Nhà Trắng vào ngày 2 tháng 4....© Hình ảnh Chip Somodevilla / Getty

Các tổng thống khác, bao gồm cả Joe Biden, đôi khi cũng không chính xác với phép tính của họ, mặc dù những tuyên bố sai lầm của Biden có xu hướng liên quan đến lịch sử cá nhân của ông hơn là tình trạng của đất nước. Ví dụ, ông nói nhiều lần rằng ông đã đi 17.000 dặm với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình; The Washington Post Fact Checker nhận thấy con số đó là sai lầm.

Jared Bernstein, chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Tòa Bạch Ốc dưới thời Biden, cho biết điều quan trọng là các chính trị gia phải đưa ra những con số mà họ trích dẫn trong chiều hướng có cân nhắc.

“Bạn phải tôn trọng thực tế là mọi người không phải lúc nào cũng hiểu được bối cảnh của những con số bạn đang đưa ra,” Bernstein nói. “Vì vậy, nếu bạn nói GDP tăng 3%, một người bình thường sẽ không thể biết rõ điều đó là tốt hay xấu. Một trường hợp mà điều này xảy ra thường xuyên là, có người nói rằng thâm hụt sẽ tăng thêm 500 tỷ đô la. Liệu đó là nhiều hay ít? Mọi người sẽ gặp khó khăn là điều dễ hiểu.”

Hầu hết các tổng thống lo lắng rằng việc đưa ra các sự kiện hoặc số liệu không chính xác sẽ làm tổn hại đến uy tín của họ, Rowland, giáo sư truyền thông, nói.

Rowland nói "Tôi đã đọc các bài phát biểu của Reagan, ở đó ông ấy đích thân ghi chú. Thỉnh thoảng bạn sẽ thấy ông ấy viết, 'Kiểm tra dữ liệu này.' Đó là tiêu chuẩn cho các tổng thống... Điều đó trái ngược với những gì đang xảy ra bây giờ."

Ayres cho biết cựu tổng thống Bill Clinton đặc biệt thành thạo trong việc xử dụng các con số để kể một câu chuyện. Ông trích dẫn bài phát biểu của Clinton tại Đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ năm 2012, bao gồm các đoạn như, "Kể từ năm 1961 - trong 52 năm nay - đảng Cộng hòa đã nắm giữ Nhà Trắng 28 năm, đảng Dân chủ là 24 năm. Trong 52 năm đó, nền kinh tế tư nhân của chúng ta đã tạo ra 66 triệu việc làm trong khu vực tư nhân. Vậy điểm công việc là bao nhiêu? Đảng Cộng hòa, 24 triệu, đảng Dân chủ, 42 [triệu]."

Trump đã khai triển các con số một cách bừa bãi, thường tỏ ra kinh ngạc trước bản chất kịch tính của con số mà ông vừa công bố.

Khi Trump tranh luận về thuế quan nặng nề đối với Canada và Mexico, và trích dẫn dòng chảy ma túy là một lý do lớn, ông tuyên bố rằng có tới 300.000 người Mỹ chết hàng năm vì xử dụng ma túy quá liều; Các chuyên gia y tế công cộng cho biết con số thực tế là gần 100.000. Tổng thống cũng cho biết Hoa Kỳ cung cấp "trợ cấp" 200 tỷ đô la cho Canada, một con số mà các chuyên gia cũng thấy khó hiểu.

Trong bài phát biểu ngày 5 tháng 3 trước phiên họp chung của Quốc hội, Trump đã nhắc lại một tuyên bố đã bị bác bỏ rằng các khoản thanh toán An sinh Xã hội đã được chuyển cho hàng triệu người Mỹ được liệt kê là trên 100 tuổi, nói rằng đó là bằng chứng rõ ràng về gian lận. Trump đã rất chính xác khi lưu ý rằng, ví dụ, 1.039 người trong độ tuổi từ 220 đến 229 đã nhận được những khoản tiền như vậy, một người trong độ tuổi từ 240 đến 249, v.v.

"Chúng tôi sẽ tìm ra số tiền đó đã đi đâu, và nó đã không đẹp", ông Trump nói. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, thì  những con số rõ ràng là do một hệ thống phần mềm kỳ quặc và lỗi thời, và không có tiền nào đã bị thất thoát.

Volić cho biết Trump dường như nắm bắt được sự trớ trêu rằng, những con số dường như khô khan có thể tạo ra những cảm xúc mãnh liệt.

"Tại sao chúng ta phản ứng không hợp lý, không phê phán với toán học được trao cho chúng ta, mà phản ứng lại là cảm xúc ?" Volić nói. "Khi Trump nói rằng 40.000 người đã vượt qua biên giới, nó giống như một con số lớn mà bạn không đặt câu hỏi. Và bước tiếp theo là phản ứng cảm xúc với nó."

----------------

_ Tác giả Naftali Bendavid .... | Dylan Wells đã đóng góp cho báo cáo này.

_ Trần HSa lược dịch từ The Washington Post via MSN.