Share:
Sự từ chối của Trump đối với các nguyên tắc sáng lập của Mỹ.
Ảnh : John Senter/UCG/Universal Images Group/Getty Images
Tác giả Steve Pincus....04 Tháng Bảy, 2025... The Project Syndicate.
Khi Hoa Kỳ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 249 vào ngày 4 tháng 7, người Mỹ phải tính đến thực tế là chính quyền của Tổng thống Donald Trump phần lớn đã từ bỏ các nguyên tắc làm nên nền tảng cho Tuyên ngôn Độc lập. Không có thương mại tự do, không có nhập cư tự do và chủ nghĩa quốc tế, nước Mỹ giống như những gì mà từ đó những người sáng lập đã nổi dậy.
CHICAGO – Vào cuối tháng 6 và đầu tháng 7 năm 1776, Đại hội Lục địa lần thứ hai đã soạn thảo, tranh luận và thông qua Tuyên ngôn Độc lập. Tài liệu tuyên bố thành lập một nước cộng hòa Mỹ mới, và thiết lập các nguyên tắc xác định của nó: cam kết thương mại tự do, nhập cư tự do và chủ nghĩa quốc tế.
Khi Hoa Kỳ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 249 vào ngày 4 tháng 7, quyết tâm của chính quyền Tổng thống Donald Trump là từ bỏ các nguyên tắc sáng lập này đã trở nên rõ ràng. Bằng cách đó, họ có nguy cơ từ bỏ chìa khóa cho sự thịnh vượng và ảnh hưởng địa chính trị của Mỹ, vào thời điểm mà thế giới chưa bao giờ có vẻ bất ổn như vậy.
Một Ủy ban Năm người - John Adams, Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, Robert Livingston và Roger Sherman - những người soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập đã lên án Vua George III vì đã "cắt đứt thương mại của chúng ta với tất cả các nơi trên thế giới". Kể từ khi George III lên ngôi vào năm 1760, chính phủ đế quốc Anh đã dựng lên thuế quan và hàng rào phi thuế quan lên thương mại của Mỹ với các thuộc địa của Pháp và Tây Ban Nha ở Caribe và Nam Mỹ, tước đi một lối thoát quan trọng cho các sản phẩm của người Mỹ và khả năng tiếp cận với đồng tiền mạnh.
Điều này khiến Jefferson, vào năm 1774, cầu xin Anh không "ngăn cản chúng tôi đến các thị trường khác". Năm sau, Franklin kêu gọi chế độ quân chủ "trao cho chúng tôi những đặc quyền thương mại giống như Scotland nhận được tại liên minh [năm 1707], và cho phép chúng tôi thương mại tự do với tất cả các phần còn lại của thế giới." Tuyên bố lặp lại những quan điểm này: thương mại tự do là nguyên lý trung tâm của văn kiện thành lập Hoa Kỳ, mặc dù đi kèm với sự hỗ trợ của nhà nước đối với sự phát triển của các ngành công nghiệp mới.
Các tác giả của Tuyên bố Độc lập cũng lên án George III vì những hạn chế sai lầm của ông đối với nhập cư. Các tiểu bang được thiết kế tốt, những người sáng lập nước Mỹ tin tưởng, nên thúc đẩy sự di chuyển của người dân. Họ tố cáo George III vì đã cố gắng "ngăn chặn dân chúng của các bang này" và đảo ngược chính sách đế quốc của nhiều thế hệ bằng cách "từ chối thông qua" luật " khuyến khích ... di cư đến đây."
Ngược lại, những người yêu nước Mỹ chào đón dân nhập cư, những người mang lại các kỹ năng mới để nâng cao sản xuất và ngay lập tức chứng tỏ là người tiêu dùng tốt. Franklin duy trì lập trường "Những người định cư mới ở Mỹ, dọn sạch các trang trại và thành lập các làng mạc, thị trấn, tạo ra "nhu cầu ngày càng tăng đối với hàng hóa của chúng ta, để các nhà sản xuất của chúng ta có được việc làm nhiều hơn ."
Những người sáng lập nước Mỹ tuyên bố độc lập khỏi Anh không phải vì họ muốn quay lưng lại với châu Âu, mà bởi vì, như câu mở đầu của Tuyên ngôn nói, họ muốn đặt mình "giữa các cường quốc của trái đất". Bằng cách đó, các cường quốc đế quốc của châu Âu như Cộng hòa Hà Lan, Pháp và Tây Ban Nha có thể hỗ trợ họ trong một cuộc đấu tranh toàn cầu chống lại sự chuyên chế của George III.
Những người sáng lập nước Mỹ tìm kiếm chủ nghĩa quốc tế, không phải cô lập - một mục tiêu mà nhiều người kế nhiệm của họ chia xẻ. Vào ngày 4 tháng 7 năm 1821, Tổng thống John Quincy Adams - con trai của một trong những người soạn thảo Tuyên ngôn - đã suy ngẫm về tầm quan trọng của tài liệu thành lập Hoa Kỳ, khi ông tuyên bố rằng mục tiêu của nó là "hình thành các kết nối hữu nghị và thương mại với các quốc gia nước ngoài." Adams kết luận rằng “không bao giờ, không bao giờ dù chỉ trong khoảnh khắc, những nguyên tắc vĩ đại được nêu trong Tuyên ngôn Độc lập này, bị từ bỏ hoặc bị bỏ rơi”.
Tổng thống Abraham Lincoln củng cố quan điểm rằng Tuyên ngôn, hơn bất kỳ tài liệu sáng lập nào khác, phác thảo các nguyên tắc của chính phủ Mỹ. Trong bài phát biểu nhậm chức đầu tiên của ông vào ngày 4 tháng 3 năm 1861, Lincoln tuyên bố rằng chính phủ Hoa Kỳ "lâu đời hơn nhiều so với Hiến pháp". Vài tuần trước đó, tại hội trường, nơi mà Tuyên ngôn được ký kết, Lincoln nhấn mạnh rằng ông "chưa bao giờ có một cảm giác chính trị nào mà không xuất phát từ những tình cảm được thể hiện trong Tuyên ngôn Độc lập." Sau đó, vào ngày 4 tháng 7 năm 1864, Lincoln tán thành sự di chuyển tự do của mọi người bằng cách ký thành luật Đạo luật Khuyến khích Nhập cư.
Không ai thực sự cam kết với ý nghĩa ban đầu của văn bản hiến pháp Hoa Kỳ mà có thể từ bỏ các nguyên tắc về thương mại tự do, nhập cư tự do hoặc chủ nghĩa quốc tế, như được Franklin và Jefferson đưa ra, được Adams và Lincoln chấp nhận, và có lẽ được tổ chức vào ngày 4 tháng 7 hàng năm. Nhưng những diễn biến gần đây cho thấy các nhà lãnh đạo chính trị ngày nay đang làm như vậy.
Hàng loạt thuế quan và hàng rào thương mại của chính quyền Trump, khủng bố và trục xuất người nhập cư, và chủ nghĩa cô lập ngày càng tăng, gợi nhớ đến các chính sách của George III hơn là những chính sách được bảo vệ bởi những người sáng lập nước Mỹ. Trong 249 năm qua, Hoa Kỳ được cho là vĩ đại nhất khi nhiệt thành theo đuổi sứ mệnh sáng lập của mình nhằm bảo đảm dòng chảy tự do của người và hàng hóa, và xây dựng các liên minh quốc tế chống lại các chính phủ chuyên chế và độc đoán. Khi đất nước này tiến gần đến lễ kỷ niệm 250 năm thành lập, người ta sợ rằng nó cũng đang tiến gần đến tình trạng tồi tệ.
-----------------
_ Steve Pincus là Giáo sư Lịch sử tại Đại học Chicago và là tác giả của "Bản chất của Tuyên ngôn: Lập luận của những người sáng lập về chính phủ hoạt động" (The Heart of the Declaration: The Founders' Case for Activist Government / Nhà xuất bản Đại học Yale, 2016).
_ Trần HSa lược dịch từ The Project Syndicate.... 7/7/2025.
