'Đặc quyền cắt cổ của Hoa Kỳ' trên đường kết thúc.

 

Ảnh : Brendan Smialowski / AFP / Getty Image.

Tác giả Desmond Lachman.... 07 Tháng Bảy, 2025. .... Project Syndicate.

Kể từ khi trở lại nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phá hủy một cách có hệ thống niềm tin của thị trường vào đồng đô la và nền kinh tế Mỹ. Nếu ông từ chối chú ý đến cảnh báo của họ, có vẻ như vậy, Mỹ nên chuẩn bị cho một cuộc khủng hoảng đồng đô la và khủng hoảng thị trường trái phiếu, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm tới.

WASHINGTON, DC – Khi còn là Bộ trưởng Tài chính Pháp vào những năm 1960, cựu Tổng thống Pháp Valéry Giscard d'Estaing nổi tiếng đã phàn nàn về "đặc quyền cắt cổ" mà vị trí của đồng đô la - là đồng tiền dự trữ hàng đầu thế giới - đã trao cho Hoa Kỳ. Về căn bản, điều này có nghĩa là Mỹ có thể vay với lãi suất thấp, thâm hụt thương mại lớn liên tục và in tiền để tài trợ cho thâm hụt ngân sách của mình. Ông không bao giờ có thể tưởng tượng rằng Mỹ cuối cùng sẽ để những lợi thế này lọt qua kẻ tay của mình.

Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng Giêng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phá hủy niềm tin vào đồng đô la một cách có hệ thống trên cả thị trường tài chính toàn cầu cũng như giữa các chính phủ và ngân hàng trung ương. Đầu tiên, Trump đã đặt tài chính công của Mỹ vào một con đường thậm chí còn không bền vững hơn so với trước khi ông nhậm chức.

Khi Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, thâm hụt ngân sách của Mỹ đã mở rộng lên 6,2% GDP, với gần như đầy đủ việc làm, trong khi tỷ lệ nợ công trên GDP đã tăng lên khoảng 100%. Nhưng mọi thứ sắp trở nên tồi tệ hơn nhiều. Thay vì sắp xếp lại căn nhà tài chính của Mỹ, Trump và những người ủng hộ ông trong Quốc hội đã thúc đẩy thông qua "Dự luật lớn, đẹp" của họ, một dự luật thuế và chi tiêu mà Văn phòng Ngân sách Quốc hội phi đảng phái, ước tính sẽ tăng thêm khoảng 3,4 nghìn tỷ đô la vào thâm hụt ngân sách trong thập kỷ tới.

Tỷ lệ nợ công trên GDP của Mỹ hiện đang trên đà đạt đến mức mà đến năm 2030 sẽ cao hơn nhiều so với cuối Thế chiến II, khi Mỹ có nhân khẩu học thuận lợi hơn nhiều. Không giống như thời kỳ hậu chiến, nền kinh tế Mỹ ngày nay không được trang bị để tăng trưởng theo cách của nó để giảm gánh nặng nợ nần. Không có gì ngạc nhiên khi các cơ quan tín dụng lớn, như Moody's, hiện đã tước xếp hạng tín dụng của Mỹ xuống hàng AAA .

Trump đang làm suy yếu niềm tin vào đồng đô la hơn nữa với sự thiếu quan tâm rõ ràng của ông về việc kiểm soát lạm phát. Lạm phát hiện đang vượt quá mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và có nguy cơ tăng hơn nữa, do thuế quan mạnh mẽ của Trump đối với hàng nhập khẩu nước ngoài, đã đạt mức chưa từng thấy trong 100 năm. Tuy nhiên, Trump đang gây áp lực buộc Fed cắt giảm lãi suất 1 đến 2 điểm phần trăm và báo hiệu rằng ông có ý định bổ nhiệm một người ngây thơ về chính sách tiền tệ để kế nhiệm chủ tịch Fed hiện tại, Jerome Powell, người sẽ hết nhiệm kỳ vào tháng 5 năm 2026.

Vấn đề tồi tệ hơn, Trump đã nghi ngờ về cam kết của Mỹ trong việc tôn trọng đầy đủ các cam kết nợ của mình. Bị chôn vùi trong các bản thảo ban đầu của "Dự luật lớn, đẹp" của ông là một điều khoản cho phép áp đặt "thuế trả thù" lên đến 20% đối với người nước ngoài là chủ sở hữu tài sản của Mỹ, bao gồm cả trái phiếu kho bạc, nếu họ đến từ các quốc gia có chính sách thuế mà chính quyền Trump cho là "không công bằng" với Mỹ. Hơn nữa, các cố vấn chủ chốt của Trump đã đề xuất buộc các ngân hàng trung ương nước ngoài chuyển đổi tín phiếu kho bạc Mỹ mà họ nắm giữ thành trái phiếu Mỹ kỳ hạn 100 năm, mà không cần thanh toán lãi định kỳ, như một phần của Hiệp định Mar-a-Lago đã đề xuất.

Thêm vào đó là sự coi thường pháp quyền rõ ràng của Trump và thị trường thấy rất ít lý do để tin tưởng vào Mỹ. Điều này giải thích tại sao đồng đô la đã mất giá hơn 10% kể từ đầu năm 2025, đánh dấu hiệu suất tồi tệ nhất trong nửa đầu năm, kể từ năm 1973. Sự sụt giảm này càng đáng lo ngại hơn khi xét đến việc Trump tăng thuế quan mạnh tay và chênh lệch lãi suất ngắn hạn ngày càng gia tăng so với các nền kinh tế lớn khác - những diễn biến mà người ta dự kiến sẽ tác động mạnh đến giá trị đồng đô la.

Một dấu hiệu khác cho thấy niềm tin của thị trường ở Mỹ sụp đổ là giá vàng tăng hơn 25% trong sáu tháng qua. Và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm quan trọng - tăng vọt sau khi Trump công bố thuế quan "Ngày Giải phóng" vào đầu tháng 4 - vẫn ở mức cao, bất chấp sự hỗn loạn đáng kể của thị trường chứng khoán, điều này thường sẽ kích hoạt một cuộc chạy trốn thị trường trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ, nơi được cho là an toàn.

Thông điệp không thể rõ ràng hơn: thị trường không hài lòng với con đường chính sách kinh tế của chính quyền Trump. Vấn đề đối với Trump là, không giống như các vấn đề chính trị, thị trường không thể bị áp lực hoặc được ưu tiên. Nếu ông từ chối chú ý đến cảnh báo của các nhà đầu tư, có vẻ như vậy, Mỹ nên chuẩn bị cho một cuộc khủng hoảng đồng đô la và thị trường trái phiếu, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm tới. Những ngày mà thế giới để nước Mỹ sống vượt quá khả năng của nó đang nhanh chóng kết thúc.

---------------

_ Tác giả Desmond Lachman, một thành viên cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, là cựu phó giám đốc Cục Đánh giá và Phát triển Chính sách của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và là cựu chiến lược gia kinh tế thị trường mới nổi tại Salomon Smith Barney.

_ Trần HSa lược dịch từ Project Syndicate ... 09/7/2025.