Donald Trump: sáu tháng trong sáu bảng xếp hạng.

 Tổng thống Mỹ đã có tác động sâu sắc ở trong và ngoài nước với một khởi đầu đầy biến động cho nhiệm kỳ thứ hai.

Nhiều thay đổi do Donald Trump thực hiện trong sáu tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông, đã được thực hiện bằng các sắc lệnh hành pháp, bỏ qua sự giám sát của quốc hội © Dựng phim FT; AFP / Getty Images.

Tác giả Oliver Roeder, Eva Xiao và Molly Taylor ở New York..... 20/7/2025. ... Financial Times.

Đã sáu tháng kể từ khi Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai với tư cách là tổng thống Mỹ.

Trong thời gian đó, ông đã làm rung chuyển quan hệ thương mại với các đồng minh của Mỹ và làm đảo lộn thị trường bằng các mối đe dọa thuế quan, tăng cường thực thi nhập cư, áp đặt các biện pháp cắt giảm thuế trên diện rộng và bắt tay vào một dự án định hình lại cấu trúc của chính phủ liên bang.

Nhiều thay đổi đã được thực hiện bởi các sắc lệnh hành pháp, bỏ qua sự giám sát của quốc hội.

Dưới đây là sáu biểu đồ ghi lại một số hỗn loạn trong sáu tháng qua.

1_ Cổ phiếu và đồng đô la.

So sánh chỉ số S&P 500 và đồng đô la Mỹ.

Vào đầu tháng 4, chứng khoán Mỹ đã ghi nhận mức giảm hàng ngày lớn nhất trong gần 5 năm sau khi Trump công bố thuế quan nhắm vào hàng chục quốc gia với cái mà ông gọi là "ngày giải phóng".

Kể từ đó, thị trường đã phục hồi lên mức cao nhất so với từng đạt được, khi Trump liên tục trì hoãn việc thực hiện các mối đe dọa thuế quan của ông, làm nảy sinh cụm từ lan truyền "Taco", hoặc "Trump luôn bỏ cuộc".

Trong khi đó, đồng đô la Mỹ đang có năm tồi tệ nhất kể từ năm 1973, làm dấy lên cảnh báo cho các nhà kinh tế rằng các chính sách kinh tế của Trump, cùng với các cuộc tấn công của ông vào sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang, có nguy cơ làm giảm vai trò trú ẩn an toàn của các tài sản được định giá bằng đô la Mỹ đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

2_ Sự nhập cư.

So sánh việc bắt giữ nhập cư tội phạm và phi tội phạm.

Các vụ bắt giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã tăng vọt dưới thời Trump, người đã kêu gọi trục xuất hàng loạt những người nhập cư không có giấy tờ.

Chính quyền đặt mục tiêu trục xuất 1 triệu người mỗi năm, và trong khi Trump đã hứa sẽ tập trung vào những người có tiền án trong chiến dịch tranh cử năm 2024, dữ liệu của chính phủ cho thấy các vụ bắt giữ của ICE đang nghiêng nhiều về những người nhập cư không có tiền án hình sự.

Theo Dự án Dữ liệu Trục xuất của trường luật Berkeley thuộc Đại học California, các vụ bắt giữ của ICE đã tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, trong tháng ngay sau khi Trump nhậm chức.

Vào tháng Sáu, trong nhiều ngày đã có hơn 1.400 vụ bắt giữ mỗi ngày, trong khi cùng kỳ năm ngoái, trong nhiệm kỳ của cựu tổng thống Joe Biden, con số này chưa bao giờ vượt quá 500.

3_ Thuế.

Tỷ lệ % thuế quan Mỹ có hiệu lực với Việt Nam.

Những lời đe dọa áp thuế lúc có lúc không của Trump đã đẩy cao mức thuế quan thực tế chung của Hoa Kỳ - thước đo doanh thu thu được từ thuế đánh vào hàng hóa theo tỷ lệ giá trị nhập khẩu - tăng từ 2% vào đầu năm lên 8,8%, theo dữ liệu theo dõi thương mại thực tế được Financial Times công bố cho đến đầu tháng này.

Cho đến nay, các mức thuế này đã tăng thêm 47 tỷ USD doanh thu so với cùng kỳ năm ngoái và đạt mức cao kỷ lục 64 tỷ USD trong quý II. Phần lớn trong số này là từ khoản thuế 30% của Washington đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc.

Nếu tất cả các chính sách của Trump được công bố vào ngày 13 tháng 7 được thực hiện, bao gồm thuế quan 30% đối với EU và Mexico, mức thuế hiệu quả trung bình đối với người tiêu dùng Mỹ có thể tăng lên tới 20,6% - cao nhất kể từ năm 1910, theo ước tính của Phòng thí nghiệm Ngân sách của Yale.

4_ Lệnh hành pháp.

So sánh việc ban hành sắc lệnh hành pháp giữa Trump I - Biden và Trump II.

Từ ngày 20 tháng 1 đến cuối tháng 7, ông Trump đã ban hành 170 sắc lệnh hành pháp, cho phép ông hành động mà không có sự giám sát của quốc hội, trung bình khoảng một sắc lệnh mỗi ngày và tốc độ vượt xa bất kỳ tổng thống nào khác gần đây.

Các sắc lệnh xác định nhiều chính sách đặc trưng của Trump: thuế quan "ngày giải phóng", thách thức quyền công dân bẩm sinh được hiến pháp bảo đảm, nhắm mục tiêu vào các công ty luật và thách thức thẩm quyền của hệ thống tư pháp.

5_ 'Hóa đơn lớn, đẹp'.

Mục tiêu chính của Trump trong nhiệm kỳ thứ hai là khiến Quốc hội thông qua luật thuế và chi tiêu hàng đầu của ông, cái gọi là Đạo luật Một dự luật lớn đẹp. Dự luật đã được Thượng viện và Hạ viện thông qua với số phiếu hẹp, chủ yếu là theo đường lối của đảng, và Trump đã ký thành luật vào ngày 4 tháng 7 khi máy bay quân sự bay trên đầu.

Luật này mở rộng các khoản cắt giảm thuế lớn, có xu hướng đi thụt lùi, được bù lại phần nào bằng việc cắt giảm lớn Medicaid, một chương trình bảo hiểm y tế cho người Mỹ có thu nhập thấp và khuyết tật. Gần 11 triệu người Mỹ sẽ không có bảo hiểm y tế vào năm 2034 do luật này, theo ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội.

Dự luật cũng phân bổ khoảng 170 tỷ đô la cho việc thực thi nhập cư và an ninh biên giới, bao gồm 45 tỷ đô la để tăng khả năng giam giữ của ICE và 30 tỷ đô la để thuê hàng nghìn nhân viên mới.

6_ Cắt giảm chính phủ liên bang.

Doge đã rút ruột chính phủ liên bang.

Nỗ lực của chính quyền nhằm giảm quy mô của chính phủ liên bang được dẫn dắt bởi cái gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ, hay Doge, do Elon Musk dẫn đầu, bề ngoài là để loại bỏ "lãng phí, gian lận và lạm dụng".

Xu hướng này đã dẫn đến việc toàn bộ cơ quan bị đóng cửa, đôi khi ít quan tâm đến hậu quả. Vào tháng 2, Musk đã đăng trên X rằng Doge "đã dành cuối tuần để đưa USAID lăn vào máy băm gỗ", đề cập đến cơ quan chịu trách nhiệm quản lý viện trợ nước ngoài. Một bài báo gần đây trên tạp chí y khoa The Lancet cho thấy việc cắt giảm tài trợ sâu, liên tục có thể dẫn đến hơn 14 triệu ca tử vong vào năm 2030, bao gồm 4,5 triệu ca tử vong ở trẻ nhỏ.

Doge đã giải tán Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng và chương trình truyền thanh của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, đồng thời cắt giảm hàng ngàn vai trò tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm, và Viện Y tế Quốc gia.

Kể từ tháng Giêng, họ đã sa thải hơn 67.000 nhân viên liên bang trên nhiều cơ quan khác nhau, theo Roger Lee, người theo dõi việc sa thải trong chính phủ liên bang và ngành công nghệ.

Chính phủ liên bang đang dẫn đầu tất cả các lĩnh vực sa thải của Mỹ , theo công ty tuyển dụng Challenger, Gray & Christmas.

Musk tuyên bố rời khỏi Doge vào cuối tháng 5, nhưng việc cắt giảm vẫn tiếp tục. Hôm thứ Hai, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết chính quyền Trump có thể thực hiện kế hoạch sa thải 1.400 nhân viên tại Bộ Giáo dục.

Thẩm phán Sonia Sotomayor đã viết trong một ý kiến bất đồng rằng: "Đa số hoặc cố tình không nhận ra những hàm ý trong phán quyết của mình hoặc ngây thơ, nhưng dù thế nào đi nữa thì mối đe dọa đối với sự phân chia quyền lực theo Hiến pháp của chúng ta đều rất nghiêm trọng".

-----------------

_ Tác giả Oliver Roeder, Eva Xiao và Molly Taylor ở New York.

_ Trần HSa lược dịch từ Financial Times ... 21/7/2025.