Giải thích: Tại sao Mỹ cắt hỗ trợ quân sự quan trọng cho Ukraine trong tuần này?

 

Những người biểu tình mang cờ Hoa Kỳ và Ukraine biểu tình gần Điện Capitol Hoa Kỳ trước bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump tại một phiên họp chung của Quốc hội ở Washington, DC, Hoa Kỳ, vào ngày 4 tháng 3 năm 2025. Matrix Images/Gent Shkullaku

Tác giả Alex Kliment..... 03 Tháng Bảy, 2025... The Gzero Media.

Đầu tuần này, Mỹ đã cắt giảm các lô hàng gồm một số vũ khí cho Ukraine, bao gồm cả tên lửa đánh chặn Patriot, một phần quan trọng trong hệ thống phòng không của Kyiv. Dưới đây là một hướng dẫn ngắn để hiểu lý do tại sao điều đó xảy ra và nó có thể ảnh hưởng như thế nào đến tiến trình của cuộc chiến Nga-Ukraine.

Tên lửa đánh chặn Patriot là gì? Đây là một trong những hệ thống phòng không tiên tiến nhất thế giới, có thể bắn hạ tên lửa đạn đạo từ trên trời. Hệ thống do Mỹ sản xuất được bán cho gần 20 quốc gia và lần đầu tiên được trao cho Ukraine vào đầu năm 2023. Các chiến trường chính mà Patriot đã hoạt động là Ukraine cũng như ở Trung Đông, ở đó chúng đã bảo vệ các lực lượng Mỹ và Israel khỏi các tên lửa đạn đạo do Iran hoặc các nhóm liên kết với Iran phóng tấn công.

Tại sao Mỹ ngừng gửi chúng đến Ukraine? Rõ ràng là kho dự trữ cạn. Gần hai năm xử dụng mạnh mẽ ở cả Ukraine lẫn Trung Đông đã đè bẹp nguồn cung cấp tên lửa Patriot, vốn chỉ có khoảng 500 tên lửa được sản xuất hàng năm, và kéo rút tài nguyên ra khỏi các hệ thống vũ khí quan trọng khác.

Ví dụ, sau khi chính quyền Trump ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran mười ngày trước, các lực lượng Mỹ đã bắn loạt Patriots lớn nhất "trong lịch sử" để đẩy lùi các cuộc không kích trả đũa của Tehran vào căn cứ của Mỹ ở Qatar. Điều đó có thể đã đẩy nguồn cung xuống dưới mức tới hạn, làm dấy lên lo ngại về năng lực sản xuất vũ khí rộng lớn hơn của Mỹ.

Tuy nhiên, đây là một thông điệp gửi đến Ukraine, phải không? Ngay cả khi lo ngại về sự khan hiếm là động lực chính, Tổng thống Mỹ Donald Trump - người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử một phần nhờ lời hứa cắt giảm viện trợ cho Ukraine và buộc cả hai bên phải đạt được một "thỏa thuận" - rõ ràng đã giáng một đòn bất lợi vào Kyiv trong trường hợp này.

Điều đáng chú ý là quyết định cắt giảm các chuyến hàng gửi tới Ukraine được cho là đến từ người đứng đầu chính sách Ngũ Giác đài, Elbridge Colby, một người diều hâu nổi tiếng về Trung Quốc, người coi sự ủng hộ cho Ukraine là một sự phân tâm khỏi những thách thức của Bắc Kinh.

Và đó không phải là mối liên hệ duy nhất với Trung Quốc trong câu chuyện này. Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại và công nghệ ngày càng gia tăng với Washington, Bắc Kinh gần đây đã cấm xuất khẩu một số khoáng sản cần thiết trong sản xuất vũ khí đến Mỹ. Trong số đó có gali, antimon và germanium, các thành phần quan trọng của các hệ thống vũ khí và đạn dược khác nhau, bao gồm cả Patriot.

"Đối với tôi, đây là câu chuyện thú vị nhất chưa được kể", giám đốc nghiên cứu Marc Gustafson, cựu giám đốc tình báo an ninh quốc gia, nói, "chủ yếu là vì Ngũ Giác đài không thể nói về nó. Các lệnh cấm của Trung Quốc đã đè nặng lên ngành công nghiệp quốc phòng của Mỹ, đặc biệt là liên quan đến vũ khí mà Mỹ  cung cấp cho Ukraine và Israel".

Quyết định này sẽ làm tổn thương Ukraine nặng nề như thế nào? Kyiv gọi thông báo này là một "cú sốc hoàn toàn". Vào thời điểm Nga đang phát động các cuộc tấn công trên không dữ dội nhất - và ngày càng bừa bãi - trong toàn bộ cuộc chiến, việc mất Patriots sẽ khiến các thành phố và dân thường của Ukraine tiếp xúc nhiều hơn với tên lửa và máy bay không người lái của Điện Kremlin.

Nhưng động thái này sẽ ít ảnh hưởng hơn đến mục tiêu chính của Kiev chỉ đơn giản  ngăn chặn Nga ở tiền tuyến, Alex Brideau, chuyên gia hàng đầu về Ukraine và Nga của Eurasia Group cho biết. "Nó không phải là một cú đánh tập hậu", ông nói. Tuy nhiên, nếu chính quyền Trump cắt giảm đạn dược thông thường trong bất kỳ khoảng thời gian nào, Ukraine có thể nhanh chóng gặp rắc rối nghiêm trọng hơn.

-----------------------

_Tác giả Alex Kliment.

_ Trần HSa lược dịch từ Gzero Media.... 07/7/2025.