Cách Iran kích hoạt lại "Trục kháng chiến" bằng một hội nghị thượng đỉnh bí mật ở Baghdad.

 Cộng hòa Hồi giáo Iran gần đây đã cử Ismail Qaani, vị tướng của Vệ binh Cách mạng, người liên tục "hồi sinh" sau khi bị báo cáo là đã tử trận hoặc bị thương, đến Baghdad để thảo luận về việc tái vũ trang cho lực lượng dân quân ủy nhiệm. Đây dường như là hành động can thiệp ở khu vực đầu tiên của Tehran, kể từ các cuộc không kích của Israel vào tháng 6.

Một người lính xử dụng vũ khí trong cuộc tập trận quân sự của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) ở Vịnh Ba Tư, miền nam Iran vào ngày 24 tháng 1 năm 2025. Tín dụng: Sepahnews qua ZUMA

Tác giả Ahmad Rafat ..... 12 Tháng Bảy, 2025... The Worldcrunch.

Ismail Qaani, chỉ huy Lực lượng khu vực của Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Iran, ban đầu được cho là đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào Tehran hồi tháng trước. Nhưng cách đây hai tuần, ông Qaani đã có chuyến thăm không chính thức đến Baghdad.

Đồng thời, các đại diện từ Hezbollah của Lebanon, Ansarallah của Yemen, Hamas và Jihad Hồi giáo của Palestine, Hezbollah al-hijaz cấp tiến  của Ả Rập Xê Út và Saraya al-mukhtar của Bahrain cũng đã đến thủ đô Iraq.

Đại diện của các nhóm này đã được Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq hay còn gọi là Hashd al-shaabi tiếp đón tong một cuộc họp kéo dài hai ngày, với sự tham gia của người đứng đầu lực lượng Quds của Iran, kẻ điều phối các cộng tác viên vũ trang của Iran ở Trung Đông.

Vào cuối cuộc họp, một ủy ban đã được thành lập để điều phối các hoạt động của các nhóm này, vốn đã bị liệt kê là khủng bố ở nhiều quốc gia. Trụ sở của ủy ban sẽ ở thành phố Najaf tại miền nam Iraq.

Một biểu ngữ phổ biến.

Ismail Qaani, Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tướng và chỉ huy của lực lượng Quds ở Tehran vào tháng 4 năm 2022 Rouzbeh Fouladi/ZUMA

Trong cuộc họp, dựa trên thông tin hạn chế đã bị rò rỉ ra thế giới bên ngoài, các lực lượng của cái gọi là "Trục kháng chiến" đã quyết định từ nay họ sẽ hoạt động dưới ngọn cờ của Cộng hòa Hồi giáo và phối hợp đầy đủ với nhau và với Lực lượng Quds.

Sau các cuộc tấn công liên tục của Israel vào các lực lượng ủy nhiệm của Iran trong một năm rưỡi qua, Tehran đang cố gắng xây dựng lại Trục kháng chiến, vốn là một trong những công cụ mà họ đã xử dụng để kích động hỗn loạn trong khu vực và gia tăng áp lực lên Israel.

Hezbollah của Lebanon tuyên bố họ chưa sẵn sàng giao nộp vũ khí trong hoàn cảnh hiện tại.

Kết quả của cuộc họp, các cuộc đàm phán giữa một số nhóm này và chính phủ của đất nước họ, đã  đổi hướng. Hezbollah của Lebanon, đang đàm phán với Tổng thống nước này, Tướng Joseph Aoun, để bàn giao vũ khí, tuyên bố họ chưa sẵn sàng làm như vậy trong hoàn cảnh hiện tại.

Hezbollah định vị  với Iraq.

Tổng thư ký Hezbollah , tướng Naim Qassem thông báo rằng nhóm này chưa sẵn sàng thực hiện thỏa thuận do Thomas Barrack, đại diện đặc biệt của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Lebanon đề xuất.

Bên lề các buổi lễ Ashura - vào hai ngày 4-5 tháng 7, kỷ niệm cái chết của Hussein, cháu trai của Nhà tiên tri Muhammad vào thế kỷ thứ 7 - Qassem đã từ chối yêu cầu bàn giao tên lửa của mình cho quân đội Lebanon: "Những tên lửa này là cơ sở của sức mạnh phòng thủ của chúng tôi", ông trùm Hezbollah tuyên bố. Chúng tôi "cam kết với lời thề chống lại Israel".

Đáp lại tuyên bố của ông, Israel đã tiếp tục các cuộc tấn công vào các khu vực do Hezbollah kiểm soát trong những ngày gần đây, bất chấp một thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 11 năm ngoái với chính phủ Lebanon, với sự trung gian của chính quyền Hoa Kỳ. Israel được cho là đã giết một số chỉ huy của nhóm.

Về vấn đề này, chính quyền Trump đã ấn định lễ kỷ niệm một năm ngừng bắn của Lebanon vào tháng 11 là cơ hội cuối cùng để giải giáp Hezbollah.

Một số nhóm trung thành với Cộng hòa Hồi giáo tuyên bố họ sẵn sàng hồi sinh phe Trục tự xưng.

Tại Iraq, các cuộc đàm phán giữa Lực lượng Huy động Nhân dân và chính phủ của Thủ tướng Mohammed Shia al-Sudani về việc hội nhập hoàn toàn vào quân đội Iraq cũng bị đình trệ sau cuộc gặp của Qaani. Một số nhóm của nó như Kataib Hezbollah, Phong trào Kháng chiến Hồi giáo Al-Nujaba và Asaib ahl al-haqq - "Liên minh Công chính" - tất cả đều trung thành với Cộng hòa Hồi giáo, cũng tuyên bố họ sẵn sàng hồi sinh phe Trục tự xưng.

Một nguồn tin Iraq nói với Kayhan-London rằng Asaib, do Qais al-Khazali lãnh đạo, sẽ điều hành ủy ban điều phối Trục kháng chiến mới ở Najaf.

Khi Houthi đến chơi.

Những người ủng hộ Houthi hô vang khẩu hiệu và giơ vũ khí trong một cuộc biểu tình chống lại Mỹ và Israel, ở Sanaa, Yemen, ngày 27 tháng 6 năm 2025. Ảnh: Imago qua ZUMA

Ngay sau cuộc họp ở Baghdad, Ansarallah của Yemen tiếp tục bắn tên lửa về phía Israel. Vào ngày 10, 12 và 15 tháng 7, Houthi cũng phóng một số tên lửa về phía Israel, do đó tăng cường các cuộc tấn công vào các tàu thương mại ở Biển Đỏ. Cuộc tấn công mới nhất của họ vào một tàu buôn Hy Lạp đăng ký cờ Liberia, đã đánh chìm con tàu và giết chết bốn thành viên thủy thủ đoàn.

Các cuộc tấn công của Houthi vào tàu thương mại đã giảm đáng kể trong một thời gian và chủ yếu chỉ mang tính hình thức, nhưng cuộc tấn công vào tàu Hy Lạp có thể báo hiệu quyết tâm mới của họ, phối hợp với Tehran, nhằm đe dọa nghiêm trọng đến hoạt động vận chuyển trên Biển Đỏ.

Sự hiện diện của các nhóm Shia Bahrain và Ả Rập Xê Út tại cuộc họp ở Baghdad cũng là điềm xấu cho các chế độ quân chủ Ả Rập ở Vịnh Ba Tư. Trong quá khứ, các nhóm như Hijaz Hezbollah và Saraya al-mukhtar đã có thể thách thức an ninh của Ả Rập Xê Út và Bahrain, thông qua hành động phá hoại.

Việc kích hoạt lại tất cả các nhóm này với sự hậu thuẫn của Lực lượng Quds có thể đặt ra những vấn đề nghiêm trọng cho các quốc gia bảo thủ này, vào một thời điểm đặc biệt tế nhị ở Vịnh Ba Tư.

-----------------

_ Tác giả Ahmad Rafat.

_ Trần HSa  lược dịch từ The Worldcrunch.... 14/7/2025.