Một ngày sau khi ông Trump hứa sẽ cung cấp vũ khí mới cho Ukraine, ông cảnh báo Kyiv không nên tấn công Moscow.

 

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Trump tại TòaBạch Ốc vào tháng Hai. © jim lo scalzo / Pool / Shutterstock

Tác giả Matthew Luxmoore, Yaroslav Trofimov, Alexander Ward...... 16/7/2025...The Wall Street Journal via MSN.

KYIV, Ukraine – Tổng thống Trump hôm thứ Ba nói rằng Mỹ không có kế hoạch cung cấp tên lửa tầm xa cho Ukraine như một phần của sáng kiến viện trợ mới và ông cảnh báo Kyiv không nên nhắm mục tiêu vào Moscow.

Bình luận của ông với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc được đưa ra một ngày sau khi ông Trump nói rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận với các đồng minh châu Âu để cung cấp vũ khí mới cho Ukraine xử dụng và cảnh báo ông có thể áp thuế mới đối với Nga và các đối tác thương mại trừ khi Moscow thực hiện các bước để ngăn chặn cuộc chiến kéo dài ba năm.

Lời kêu gọi của Trump yêu cầu Ukraine tránh tấn công Moscow là tiếp tục mô hình dao động giữa áp lực của cả hai bên khi muốn chấm dứt chiến tranh và nhấn mạnh sự không chắc chắn về chiến lược của ông.

Đầu tháng này, ông đã khuyên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đưa cuộc chiến đến Nga và hỏi liệu Kyiv có thể tấn công Moscow và St. Petersburg hay không, theo một quan chức cấp cao của Ukraine quen thuộc với cuộc trao đổi.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc  Karoline Leavitt hôm thứ Ba đã đưa ra một cách giải thích khác về cuộc gọi giữa hai nhà lãnh đạo vào ngày 4 tháng 7. Khi được hỏi về điều đó, Leavitt nói Trump "chỉ đơn thuần đặt câu hỏi, chứ không khuyến khích giết người thêm". Bà nói rằng ông đang "làm việc không mệt mỏi" để ngăn chặn chiến tranh.

Cuộc trò chuyện Volodymyr Zelensky - Trump diễn ra ngay sau cuộc thảo luận giữa Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó ông Putin nói với ông Trump rằng ông sẽ tiếp tục chiến đấu nếu các cuộc đàm phán hòa bình thất bại.

Ukraine đã nhiều lần nhắm mục tiêu vào các địa điểm xa tới 1.000 dặm bên trong Nga - bao gồm cả ở Moscow và St. Petersburg, quê hương của Putin - bằng máy bay không người lái sản xuất trong nước trong suốt cuộc xung đột, hiện đã bước sang năm thứ tư. Nga cho biết hầu hết các máy bay không người lái đều bị bắn hạ bởi hệ thống phòng không của họ.

Quan chức Ukraine quen thuộc với cuộc điện đàm cho biết Zelensky đã gợi ý với tổng thống Mỹ trong cuộc trò chuyện rằng Ukraine cần vũ khí chính xác tầm xa của Mỹ, loại có thể khiến các cuộc tấn công bên trong Nga gây thiệt hại hơn.

Quan chức này nói thêm rằng phong cách giao tiếp chi tiết của Trump thường khiến người ta khó hiểu chính xác ý của ông, vì vậy "mọi người đều nghe những gì mà họ muốn nghe".

Ukraine, quốc gia đang thực hiện một chương trình tên lửa đạn đạo của riêng mình, không có tên lửa có thể với tới hai thành phố chính của Nga. Chính quyền Biden đã cung cấp cho họ một số lượng nhỏ tên lửa ATACMS với tầm bắn khoảng 190 dặm, nhưng hạn chế xử dụng chúng ở các khu vực biên giới của khu vực Kursk và Bryansk.

Moscow cách lãnh thổ gần nhất do Ukraine kiểm soát gần 300 dặm và St. Petersburg cách đó 530 dặm. Không rõ có bao nhiêu tên lửa ATACMS còn lại trong kho vũ khí của Ukraine.

Các quan chức Ukraine từ lâu đã thúc đẩy các vũ khí tầm xa hơn như Tên lửa không đối đất chung (JASSM), mà họ có thể phóng bằng máy bay F-16 được cung cấp gần đây. Chính quyền Biden đã xem xét việc cung cấp những tên lửa đó nhưng quyết định chống lại việc  đó.

Không giống như máy bay không người lái, tên lửa mang theo tải trọng lớn hơn nhiều, có thể xuyên thủng các mục tiêu kiên cố và di chuyển với tốc độ cao hơn nhiều. Với cảnh báo trước hàng giờ, Nga thường rút máy bay chiến đấu khỏi các sân bay bị máy bay không người lái tầm xa của Ukraine nhắm tới. Các cuộc không kích của Ukraine trong những tháng gần đây tập trung vào các ngành công nghiệp quốc phòng Nga, nhằm phá vỡ hoạt động sản xuất máy bay không người lái và tên lửa tấn công các thành phố của Ukraine hàng ngày.

Trump ngày càng bày tỏ sự thất vọng của ông về các cuộc tấn công liên tục của Putin vào Ukraine và tốc độ chậm chạp của các cuộc đàm phán hòa bình. Tổng thống Mỹ hôm thứ Hai đe dọa sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Moscow bằng các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với những ai mua dầu của Nga nếu không có thỏa thuận hòa bình với Ukraine trong vòng 50 ngày.

Một bệ phóng tên lửa đa năng của Partizan bắn về phía quân đội Nga trên tiền tuyến ở vùng Zaporizhzhia của Ukraine.© stringer/Reuters

Ông nhấn mạnh sự tức giận ngày càng tăng của mình với Putin khi ông vạch ra một thỏa thuận bán vũ khí tiên tiến cho Ukraine trong cuộc họp với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương Mark Rutte. Điện Kremlin cho biết hôm thứ Ba rằng Putin sẽ đáp trả Trump nếu ông ta thấy cần thiết.

Một trợ lý cấp cao của Putin, Kirill Dmitriev, hôm thứ Ba đã đưa ra một lời đe dọa hạt nhân mỏng manh khi đăng trên X cảnh quay từ loạt phim "Game of Thrones" và viết: "Những người theo dõi những câu chuyện và cách tiếp cận sai lầm của Biden dẫn thế giới đến mùa đông".

Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, người đứng đầu đảng của Putin, bác bỏ lời cảnh báo của Trump là "tối hậu thư màu mè", nói thêm rằng Nga "không quan tâm".

Lo ngại về khả năng leo thang hạt nhân, chính quyền Biden ban đầu cấm Ukraine xử dụng vũ khí do Mỹ cung cấp để tấn công lãnh thổ Nga. Nó đã đảo ngược một phần lệnh cấm vào tháng 5 năm ngoái, sau khi Nga bắt đầu một cuộc tấn công cuối cùng không thành công vào Kharkiv, thành phố lớn thứ hai của Ukraine, tấn công các lực lượng Ukraine bằng pháo binh và tên lửa bắn từ ngay bên kia biên giới.

Trong nhiều tháng, ông Trump đã thúc giục cả hai bên tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình do chính quyền của ông làm trung gian. Ông Zelensky đã đồng ý ngừng bắn vô điều kiện, điều mà Nga cho đến nay đã từ chối. Đã có hai cuộc họp giữa các nhà đàm phán Nga và Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ. Các cuộc đàm phán đã không đi đến đâu sau khi Nga yêu cầu Ukraine đầu hàng một số thành phố lớn và giải tán hầu hết quân đội của họ.

Hồi tháng 6, ông Trump cũng nói rằng Nga và Ukraine có thể cần phải "tiếp tục chiến đấu" trước khi họ nghiêm túc về các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh.

Quan chức Ukraine cho biết tổng thống Ukraine rất ngạc nhiên trước giọng điệu ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ, người trước đây đã công khai chỉ trích Zelensky nhưng bây giờ có vẻ khó chịu trước sự cố chấp của Putin. Zelensky vào thời điểm đó mô tả cuộc điện đàm với Trump là "cuộc trò chuyện tốt nhất trong suốt thời gian qua".

Quan chức này cho biết ông Trump nói với ông Zelensky rằng trong cuộc điện đàm với ông Putin, nhà lãnh đạo Nga đã nêu ra nhiều chủ đề khác nhau nhưng đã tránh đưa ra bất kỳ chi tiết cụ thể nào về cách khiến ông hy vọng kết thúc cuộc chiến.

Nga đã kêu gọi các thỏa thuận kinh tế mới với Mỹ mà không đưa ra giải pháp cho cuộc chiến Ukraine. Ông Putin đã nhiều lần tiếp đón đặc phái viên của ông Trump, Steve Witkoff, chào mời các cơ hội kinh doanh ở Nga và tìm cách nịnh nọt Tòa Bạch Ốc.

Khi ông Trump hứa hẹn sẽ cung cấp nhiều vũ khí hơn và đe dọa gây áp lực kinh tế lên Moscow, Giám đốc Văn phòng Ukraine của WSJ James Marson giải thích những gì đang bị đe dọa đối với Kyiv khi đối mặt với các cuộc tấn công ngày càng tăng của Nga. Minh họa: Louisa Naks (Quay qua màn hình.)

Điện Kremlin cũng đã dành nhiều tháng để cố gắng công khai tán tỉnh ông Trump và bảo đảm với ông về mong muốn hòa bình của Nga, đồng thời tăng cường các cuộc tấn công trên không và trên bộ vào Ukraine.

Các quan chức cấp cao của Nga dường như đã tăng gấp đôi các mục tiêu quân sự của Moscow trong các bình luận hôm thứ Ba. Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov cho biết Nga sẽ không phản ứng với tối hậu thư do phía Mỹ đưa ra.

"Nếu chúng tôi không thể đạt được các mục tiêu đã đề ra thông qua ngoại giao, thì chiến dịch quân sự đặc biệt của chúng tôi sẽ tiếp tục", ông nói, xử dụng một cách nói uyển chuyển của Điện Kremlin cho cuộc xâm lược.

-------------

_Tác giả Matthew Luxmoore, Yaroslav Trofimov, Alexander Ward.

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal via MSN.... 16/7/2025.