Share:
Trump gây bối rối với sự thay đổi đột ngột về việc Trung Quốc mua dầu Iran.
Ảnh chụp màn hình từ clip trên Bloomberg
Tác giả Grant Smith, Ben Bartenstein, Daniel Flatley và Mia Gindis..... 25 tháng 6 năm 2025... Bloomberg.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Trung Quốc có thể tiếp tục mua dầu từ Iran, có khả năng làm suy yếu các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran trong nhiều năm.
Tuyên bố này đã gây ngạc nhiên cho các nhà giao dịch dầu mỏ và các quan chức trong chính phủ của Trump, và kết quả là giá dầu kéo dài mức thua lỗ.
Bất chấp thông báo này, các quan chức Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ sẽ tiếp tục thực thi nghiêm ngặt các biện pháp trừng phạt liên quan và vẫn chưa rõ sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến dòng chảy dầu trên thực tế.
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba dường như làm suy yếu các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran trong nhiều năm, bật đèn xanh cho Trung Quốc, khách hàng lớn nhất tiếp tục mua dầu của Iran, khi ông tìm cách củng cố lệnh ngừng bắn với Israel.
Thông báo trên phương tiện truyền thông xã hội - gây ngạc nhiên cho cả các nhà kinh doanh dầu mỏ và các quan chức trong chính phủ của ông - có thể làm suy yếu yếu tố trung tâm trong chính sách Iran của Washington dưới nhiều chính quyền, vốn đã tìm cách cắt giảm nguồn thu chính của chế độ bằng cách hạn chế Iran xuất khẩu dầu hàng đầu trên thế giới.
"Trung Quốc hiện có thể tiếp tục mua dầu từ Iran", Tổng thống nói trên Truth Social, trong bối cảnh một loạt các bài đăng yêu cầu Israel và Iran chấm dứt chiến sự.
Tuyên bố được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump tuyên bố các bên đối địch ở Trung Đông đã đồng ý ngừng bắn, khởi đầu không ổn định với những vi phạm sớm của cả hai bên. Nó diễn ra sau các cuộc không kích lớn của Mỹ vào một số cơ sở hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo hôm Chủ nhật, một cuộc tấn công nhằm ngăn chặn Tehran có được vũ khí nguyên tử.
Giá dầu kéo dài mức giảm vào thứ Ba sau bình luận của Trump, với hợp đồng tương lai West Texas Intermediate giảm 6% để ổn định giá gần 64 USD/thùng. Hợp đồng tương lai lao dốc khi mối đe dọa đối với dòng chảy dầu thô từ cuộc xung đột Israel-Iran giảm dần.
Các quan chức Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao Mỹ xử lý các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Iran đã rất ngạc nhiên trước tuyên bố của ông Trump và không chắc chắn làm thế nào để giải thích ngay lập tức, theo những người quen thuộc với tình hình.
Tuy nhiên, trong thời gian chờ đợi, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thực thi nghiêm ngặt các biện pháp trừng phạt liên quan, một trong những người yêu cầu không nêu tên do sự nhạy cảm về chính trị và thị trường của vấn đề này cho biết.
Bộ Tài chính đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận, trong khi Bộ Ngoại giao chuyển các câu hỏi đến Tòa Bạch Ốc .
Một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc sau đó báo hiệu rằng các biện pháp trừng phạt sẽ được duy trì, nói rằng tổng thống tiếp tục kêu gọi Trung Quốc và các nước khác nhập khẩu dầu của Mỹ thay vì Iran, điều này sẽ vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Quan chức này nói thêm rằng bài đăng của ông Trump chỉ nhằm nhấn mạnh rằng hành động của ông trong vài ngày qua bảo đảm rằng eo biển Hormuz không bị ảnh hưởng, điều mà quan chức này nói sẽ tàn phá Trung Quốc.
Tammy Bruce, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao, từ chối cung cấp thêm chi tiết cụ thể trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba. "Tôi sẽ không đi trước tổng thống hoặc cố gắng đoán chiến lược của ông ấy sẽ là gì", bà nói khi được hỏi về bình luận. "Mọi thứ xảy ra nhanh chóng và tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm tìm ra điều đó."
Sự thay đổi rõ ràng này cũng diễn ra khi chính quyền Trump tìm cách đưa ra một khuôn khổ thương mại mới với Trung Quốc và thoát khỏi cuộc chiến thuế quan khiến mức thuế tăng đến mức đủ để cắt giảm mọi hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tổng thống Donald Trump dường như đã làm suy yếu các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran trong nhiều năm, bật đèn xanh cho Trung Quốc để tiếp tục mua dầu của họ. Stuart Livingstone-Wallace báo cáo.
Những bình luận dường như ngụ ý là Trump "ném xương" cho Trung Quốc và Iran vì đã hợp tác trong các cuộc đàm phán tương ứng của họ với Mỹ, Mark Malek, giám đốc đầu tư tại Siebert cho biết. "Hầu hết chúng ta đang nghĩ rằng đó chỉ là lời hùng biện vào thời điểm này. Nhưng nó chắc chắn khiến tôi ngạc nhiên."
Một người giấu tên hiểu rõ suy nghĩ của tổng thống cho biết, việc cho phép một sự miễn trừ cụ thể cho Trung Quốc có thể là nỗ lực của Trump nhằm gửi tín hiệu tích cực tới Bắc Kinh khi ông đang tìm kiếm một thỏa thuận thuế quan mới.
Mặc dù sự thay đổi tiềm năng có thể làm giảm bớt một số rủi ro pháp lý chung quanh việc Trung Quốc mua dầu của Iran, nhưng không rõ sự thay đổi này sẽ có tác động gì đến dòng chảy trên thực tế.
Trung Quốc, nhà nhập khẩu lớn nhất thế giới, nhận khoảng 14% dầu thô từ Iran. Nhưng con số đó có thể cao hơn vì một số hàng nhập khẩu được che giấu là các lô hàng từ Malaysia, cũng như từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Oman, để trốn tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ, điều mà Bắc Kinh không công nhận.
Mặc dù Trung Quốc không chính thức mua dầu thô của Iran kể từ tháng 6 năm 2022, các nhà cung cấp dữ liệu và các thương nhân bên thứ ba vẫn báo hiệu dòng chảy dầu thô vẫn kiên cường bất chấp lệnh trừng phạt rộng rãi của Hoa Kỳ. Đó là vì Trung Quốc đã xây dựng một chuỗi cung ứng nằm ngoài tầm kiểm soát của phương Tây, bao gồm các tàu của đội tàu bóng tối và các khoản thanh toán bằng đồng nhân dân tệ, hỗ trợ nhập khẩu hơn 1 triệu thùng mỗi ngày.
Dầu mỏ của Iran, thường được mua với giá chiết khấu, rất quan trọng đối với khu vực lọc dầu tư nhân đáng kể của Trung Quốc, và là nguồn nhiên liệu quan trọng cho nền kinh tế của nước này, vốn đã phải vật lộn dưới sức nặng của lĩnh vực bất động sản sụt giảm.
Dầu thô Iran là nguồn cung cấp quan trọng của Trung Quốc
Dòng chảy chiếm 14% tổng nhập khẩu của Trung Quốc vào năm 2024.
Nguồn dữ liệu Kpler. Bloomberg phân tích
Daniel Tannebaum, cựu quan chức Bộ Tài chính và đối tác tại Oliver Wyman, cho biết: "Các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Iran đã có ý nghĩa to lớn trong một thời gian dài, nhưng cũng được thực thi khá im ắng". "Sẽ là quá sớm để nghĩ rằng chính sách này — vốn sẽ có lợi cho cả Trung Quốc và Iran — sẽ được tiến hành mà không có tầm nhìn dài hạn hơn, về việc bảo đảm sự ổn định trong khu vực, trước khi chỉ đơn thuần mở vòi để cho phép Trung Quốc giao dịch hợp pháp dầu mỏ của Iran".
Gần đây nhất là vào tháng trước Trump đã nhấn mạnh tất cả các giao dịch mua dầu hoặc các sản phẩm hóa dầu của Iran"phải dừng lại, NGAY BÂY GIỜ!" và người mua sẽ phải chịu các biện pháp trừng phạt thứ cấp và không được tham gia vào bất kỳ hoạt động kinh doanh nào với Mỹ.
Mối đe dọa đó được xây dựng dựa trên những cảnh báo trước đó từ chính quyền của ông. Vào tháng 2, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington dự định ép xuất khẩu dầu của Iran xuống dưới 10% mức hiện tại, khi họ làm mới chiến dịch "gây áp lực tối đa", được khai triển trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump.
Là một phần của nỗ lực đó, Mỹ đã trừng phạt hàng trăm tàu chở dầu vì vai trò của họ trong việc xử lý dầu mỏ của Tehran và nếu không có sự nới lỏng trong các biện pháp đó, một số người mua vẫn có thể có cách tiếp cận thận trọng hơn.
Tòa Bạch Ốc cũng đã nhắm mục tiêu vào các thực thể Trung Quốc đã mua dầu của Iran, điều có thể khiến những người mua khác cảnh giác. Tương tự như vậy, các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với việc bán hàng của Iran vẫn được áp dụng và không rõ nhận xét của tổng thống sẽ để lại những biện pháp trừng phạt đó ở đâu.
Các biện pháp trừng phạt nhằm buộc Iran tự nguyện từ bỏ việc làm giàu uranium để họ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân.
Vẫn chưa rõ liệu các cuộc không kích của Mỹ vào cuối tuần qua có gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở hạt nhân của nước này hay không, trong khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế vẫn chưa biết điều gì đã xảy ra với kho dự trữ 409 kg uranium làm giàu cao của Tehran - có khả năng đủ cho 10 đầu đạn hạt nhân.
------------------
_ Tác giả Grant Smith, Ben Bartenstein, Daniel Flatley và Mia Gindis.....| - Với sự hỗ trợ của Alexander Pearson, Kate Sullivan, Serene Cheong, Alaric Nightingale, Julian Lee và Jordan Fabian
_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg... 25/6/2025.
