Canh bạc Iran của Trump đã phản tác dụng một cách thảm khốc.

Bất kể quy mô thiệt hại đối với các cơ sở của Tehran là gì, các cuộc tấn công của Mỹ có thể đã khuyến khích những người theo đường lối hạt nhân cứng rắn của Iran.

Donald Trump trong bài phát biểu tại NATO Nguồn: NICOLAS TUCAT

Tác giả Daniel DePetris...25 Tháng Sáu 2025 ... The Telegraph.

Tùy thuộc vào người bạn hỏi, chiến dịch ném bom của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran ở Fordow, Natanz và Isfahan là một thành công vang dội làm tê liệt nghiêm trọng chương trình hạt nhân của Tehran hoặc là một chương trình hào nhoáng với kết quả ít hơn quảng cáo.

Tổng thống Trump và các cố vấn hàng đầu của ông kiên quyết rằng năng lực hạt nhân của Iran đã bị giáng một đòn đáng kể. Trump đã xử dụng từ "bị xóa sổ" nhiều lần trong vài ngày qua. Đúng như mong đợi, JD Vance, phó tổng thống, đã nhảy lên truyền hình để đánh bóng câu chuyện của chính quyền: Trump đã có hành động quyết đoán để đưa Iran vào khuôn khổ. “Điểm mấu chốt là, [người Iran] hiện nay còn cách xa vũ khí hạt nhân hơn nhiều so với trước khi tổng thống thực hiện hành động táo bạo này,” Marco Rubio, Bộ trưởng Ngoại giao, tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn ngày 25 tháng 6.

Vấn đề: lập trường công khai của chính quyền không phù hợp với những gì cộng đồng tình báo Mỹ thực sự đang nói. Theo một báo cáo sơ bộ của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA), các cuộc tấn công không quét sạch cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran - nếu có, các thành phần quan trọng vẫn còn nguyên vẹn, bao gồm máy ly tâm và kho dự trữ uranium làm giàu 60% của Iran. Trong khi DIA chỉ là một cơ quan trong bộ máy tình báo khổng lồ của Hoa Kỳ - và những người khác có thể có ý kiến ​​khác - đánh giá này đủ đáng lo ngại để Trump và các đồng minh của ông ta tức giận cố gắng làm mất uy tín của nó. Chúng ta hiện đang ở trong tình huống kỳ lạ khi tổng thống Hoa Kỳ, khách hàng quan trọng nhất của cộng đồng tình báo Hoa Kỳ, về căn bản đang gây chiến với các nhà phân tích của chính mình.

Trong bối cảnh chung, tất cả những điều này chỉ là kịch tính. Cộng đồng tình báo Hoa Kỳ, bao gồm cả DIA, sẽ tiếp tục làm việc để cung cấp đánh giá đầy đủ hơn khi có thêm thông tin kỹ thuật. Sự thật đơn giản là không ai trong chúng ta, ngay cả Trump, có đủ thông tin để tiếp tục.

Nhưng mức độ thiệt hại chỉ là một phần của câu đố. Vấn đề khác là liệu quyết định của Trump ném bom các cơ sở hạt nhân của Tehran, sẽ giúp ích hay cản trở các nỗ lực ngăn chặn Iran tìm kiếm vũ khí hạt nhân một lần nữa. Trump rõ ràng nghĩ rằng nó sẽ đưa Iran vào bàn đàm phán, và có một số logic cho ý tưởng rằng  cú sốc sẽ buộc họ phải xem xét lập trường của Mỹ một cách nghiêm túc hơn. Tuyên bố của Trump tại hội nghị thượng đỉnh NATO hôm thứ Tư rằng các quan chức Hoa Kỳ và Iran sẽ ngồi lại vào tuần tới cho thấy Tehran cũng không ngại tìm hiểu xem liệu có nên tiếp tục đàm phán ngoại giao hay không.

JD Vance trên Fox News vào thứ Hai Tín dụng: J Scott Applewhite

Giá như nó dễ dàng như vậy.

Có một số trở ngại cản trở một thỏa thuận mới. Điều quan trọng nhất là không có vị thế nào thay đổi sau cái gọi là "Chiến tranh 12 ngày". Washington vẫn đang gây sức ép buộc Tehran phải phá bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân của họ như thể đó là một cây cà chua giữa mùa đông giá lạnh. Đổi lại, Tehran khẳng định rằng chương trình hạt nhân của họ sẽ tiếp tục bất kể hoàn cảnh nào mà người Mỹ đưa ra.

Lằn ranh đỏ của Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei vẫn rõ ràng: không ai – và chắc chắn không phải Hoa Kỳ – có thể tước đoạt quyền năng lượng hạt nhân của quốc gia Iran. Iran hiện cam kết duy trì khả năng làm giàu uranium ở trong nước như trước khi Israel thả lô bom đầu tiên. Nếu có bất kỳ điều gì, thì khả năng kháng cự của Khamenei đối với đòi hỏi làm giàu bằng không có thể còn mạnh mẽ hơn, nếu chỉ vì việc khuất phục trước áp lực của Hoa Kỳ sau khi Washington có hành động quân sự, sẽ khiến ông ta trở nên vô trách nhiệm nhất, và bất lực nhất.

Người Iran cũng có một lịch sử tồi tệ trong việc đàm phán với Trump. Năm 2018, ông đã rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân mà Tehran đã dành ba năm đàm phán với chính quyền Obama. Các biện pháp trừng phạt sau đó được áp dụng lại đối với nền kinh tế Iran. Trong khi đó, vào ngày 19 tháng 6 năm nay, ông Trump cho biết ông sẽ cho Iran thêm hai tuần nữa để tỉnh lại, ngay sau đó chưa đầy hai ngày Mỹ thực hiện các cuộc không kích trong điều mà các quan chức chính quyền mô tả là một mánh khóe phức tạp để khiến Iran mất cân bằng. Tất nhiên, Trump đã không làm gì nhiều để ngăn Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, tấn công Iran ngay từ đầu - điều này mặc dù thực tế là Steve Witkoff, đặc phái viên chính của ông, đã được lên kế hoạch nói chuyện với Ngoại trưởng Iran hai ngày sau đó (cuộc họp đã bị hủy bỏ).

Tất cả những điều này để nói rằng Iran có quá đủ lý do để giữ khoảng cách với Hoa Kỳ và nhìn nhận những lời kêu gọi ngoại giao mới của Hoa Kỳ với sự hoài nghi sâu sắc. Mặc dù hành vi trong quá khứ không nhất thiết phải dự đoán kết quả trong tương lai, nhưng thật khó để hình dung Khamenei xem những lời yêu cầum ngoại giao của Mỹ như một nỗ lực nghiêm túc của Washington. Tehran vẫn có thể thử nghiệm, nhưng Iran sẽ cảnh giác và cực kỳ nghi ngờ về bất kỳ đề xuất nào mà Washington đưa ra trên bàn.

Cuối cùng, luôn có khả năng là người Iran từ chối đàm phán. Ngay cả trước chiến dịch ném bom của Hoa Kỳ và Israel, những người theo đường lối cứng rắn trong giới lãnh đạo Iran đã đưa ra lập luận rằng đầu đạn hạt nhân là thứ duy nhất đứng giữa sự tồn tại và sụp đổ của chế độ. Khamenei, một người khá thận trọng về vấn đề hạt nhân, dường như đã miễn cưỡng hành động theo hướng này vì không rõ Hoa Kỳ và Israel sẽ phản ứng như thế nào. Vâng, hai quốc gia đã phản ứng mạnh mẽ bất kể thế nào, vì vậy có thể Lãnh tụ Tối cao sẽ xem xét quan điểm của những người theo đường lối cứng rắn một cách đầy đủ hơn.

Vẫn có khả năng cuộc chiến 12 ngày sẽ dẫn đến một thỏa thuận hạt nhân mới. Chúng ta nên hy vọng như vậy, vì giải pháp thay thế là Iran kết luận chắc chắn rằng sự sống còn của họ phụ thuộc vào việc nhanh chóng có được vũ khí hạt nhân – và một chiến lược “cắt cỏ”, theo đó Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran liên tục để ngăn chặn, với tất cả những rủi ro đi kèm.

------------------------

_Daniel DePetris là thành viên tại Defense Priorities.

_ Trần HSa lược dịch từ The Telegraph. ... 27/6/2025.