Chiến lược Iran của Trump đang phơi bày Putin và Tập Cận Bình thực sự không liên quan như thế nào.

Vai trò của Mỹ trong cuộc khủng hoảng đã chứng minh rằng nước này vẫn là siêu cường duy nhất trong một thế giới đơn cực

Hình ảnh trong video khi B2 thả siêu bom. Ảnh: Daily Mail

Tác giả Paul du Quenoy .....20 Tháng Sáu 2025 ..The Telegraph...

Nếu bạn chỉ lắng nghe những quan lại cứng nhắc trong các vấn đề quốc tế, bạn sẽ nghĩ rằng thời đại tối cao của Mỹ đã chết. "'Đa cực' là một sự thật", báo cáo mới nhất của Hội nghị An ninh Munich, một cuộc họp quan hệ quốc tế cũ kỹ hầu như không đạt được gì trong lịch sử 60 năm của nó. Những người như vậy tin tưởng - hoặc thậm chí có thể hy vọng - rằng sức mạnh của Mỹ đã suy giảm và sẽ tiếp tục như vậy, một quá trình mà một số người muốn nhanh chóng hoàn thành bằng cách hạn chế quyền tự do hành động của Washington trong trật tự quốc tế "dựa trên luật lệ" của họ.

Bây giờ họ phải nghĩ gì? Khi Tòa Bạch Ốc  dự tính tham gia các cuộc tấn công vào Iran của Israel, các nhà quan sát có thể muốn hỏi có bao nhiêu quốc gia khác duy trì một phi đội máy bay ném bom tầm xa trên một hòn đảo xa xôi ở giữa Ấn Độ Dương, có khả năng bay hơn 4.000 dặm để thả những quả bom thông thường lớn nhất thế giới -  bom Massive Ordnance Penetrators GBU-57 30.000 pound  - vào các cơ sở hạt nhân được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của Iran.

Họ cũng có thể đặt câu hỏi những gì được cho là "cực" khác của trật tự quốc tế đang hoạt động. Tổng thống Nga Vladimir Putin, người cai trị một quốc gia có nền kinh tế nhỏ hơn Ý và dân số thấp hơn Bangladesh - và là người trong hơn ba năm đã chứng tỏ không thể giành chiến thắng trong cuộc chiến chống lại một quốc gia nhỏ hơn nhiều - đã bị bỏ lại bên lề.

Tuần trước, ông kêu gọi hai bên đạt được một thỏa thuận thương lượng. Các báo cáo gần đây cho thấy Nga có thể sẵn sàng đóng một vai trò trong các cuộc đàm phán như vậy, nhưng đây không phải là một lập trường thách thức đối với một quốc gia mà vào tháng 1 đã ký với Tehran một "hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện". Thế giới hiện đang thấy chính xác nó thực sự "toàn diện" như thế nào.

Ảo tưởng về một thế giới đa cực cũng có thể sụp đổ khi phản ứng với cuộc khủng hoảng Trung Đông tại Bắc Kinh, nơi mà chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát biểu vào thứ Ba rằng "tất cả các bên nên làm việc để hạ nhiệt xung đột càng sớm càng tốt, và ngăn chặn tình hình trở nên tồi tệ hơn nữa". Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao đã tiếp lời bằng cách kêu gọi công khai "các quốc gia có ảnh hưởng đặc biệt đến Israel" - gần như chắc chắn là Hoa Kỳ - "hãy gánh vác trách nhiệm của mình" và "hành động ngay lập tức để hạ nhiệt tình hình".

Với những lời cầu xin tuyệt vọng như vậy, rõ ràng sẽ không có lực lượng viễn chinh nào của Trung Quốc đi vòng quanh dãy núi Fordow để cứu cơ sở làm giàu uranium dưới lòng đất của Iran, trong một cuộc đối đầu với cường quốc chống lại Mỹ. Thay vào đó, cuộc trò chuyện ngoại giao của Trung Quốc dường như chỉ giới hạn trong việc thúc giục công dân của họ rời khỏi Israel và Iran càng sớm càng tốt. Những tuyên bố yếu ớt của Trung Quốc được đưa ra cùng ngày mà ông Trump, người không thừa nhận chúng, yêu cầu Iran "đầu hàng vô điều kiện" và ám chỉ rằng ông có khả năng giết nhà lãnh đạo tối cao của họ, Grand Ayatollah Ali Khamenei, theo ý muốn.

Ông Trump hiện đã đặt ra thời hạn hai tuần để quyết định liệu Mỹ có tham gia các cuộc tấn công của Israel chống lại Iran hay không. Tuy nhiên, bất kể ông chọn làm gì, dể hiểu ông là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất có thể khai triển lực lượng quân sự hoặc đưa ra các đòn bẩy ngoại giao vào các khu vực xa nhà.

Những người chỉ trích chương trình nghị sự "Nước Mỹ trên hết" của ông là "cô lập" sẽ nhận ra rằng Hoa Kỳ tiếp tục duy trì không chỉ Diego Garcia, nơi mà máy bay B-2 có thể đang tăng tốc động cơ của chúng để ném quả bom lớn nhất thế giới, mà còn ít nhất 120 căn cứ và cơ sở quân sự khác ở 55 quốc gia. Bất chấp việc cắt giảm thời Biden, chi tiêu quân sự của Mỹ vẫn vượt quá chi tiêu quân sự của chín quốc gia tiếp theo cộng lại và dự kiến sẽ tăng trong những năm tới. Trong khi đó, bất chấp những dự báo về sự suy giảm tiếp tục, tăng trưởng kinh tế Mỹ đã vượt qua các quốc gia đối thủ và vượt xa các đối thủ cạnh tranh về đổi mới, công nghệ và doanh nghiệp.

Không có gì ngạc nhiên khi chỉ sau năm tháng nhậm chức, Trump đã khởi xướng các cuộc đàm phán hòa bình có ý nghĩa đầu tiên giữa Nga và Ukraine kể từ khi chiến tranh của họ nổ ra vào năm 2022, làm trung gian cho một thỏa thuận hòa bình thường trực giữa Ấn Độ và Pakistan ở một điểm nóng hạt nhân tiềm năng khác, những tuyên bố hàng nghìn tỷ đô la đầu tư nước ngoài mới vào Hoa Kỳ, hướng tới quan hệ thương mại công bằng hơn với các nước khác và khôi phục biên giới quốc gia về mức an ninh lịch sử.

Không có "cực" nào khác có thể tiến gần đến một trong những kỳ tích đó. Các quan lại già nua của Munich có thể không sống để nhìn thấy nó, nhưng thế kỷ thực sự của Mỹ cũng có thể là thế kỷ hiện tại.

----------------------

_ Paul du Quenoy là một nhà sử học và là chủ tịch của Viện Tự do Palm Beach.

_ Trần HSa lược dịch từ The Telegraph. ... 21/6/2025.