Ukraine tấn công các cơ sở năng lượng của Nga với sự giúp đỡ của Mỹ.

 Chính quyền Trump đã hỗ trợ các hoạt động của Kyiv kể từ mùa hè, trong một nỗ lực phối hợp nhằm làm suy yếu Moscow.

© dựng phim FT; Hình ảnh AFP / Getty; Tin tức EyePress.

Tác giả Christopher Miller ở Kyiv, Amy Mackinnon ở Washington và Max Seddon ở Riga... 12/10/2025. ... Financia Times.

Trong nhiều tháng Mỹ đã giúp Ukraine tiến hành các cuộc tấn công tầm xa nhắm vào các cơ sở năng lượng của Nga, trong điều mà các quan chức nói là một nỗ lực phối hợp nhằm làm suy yếu nền kinh tế của Vladimir Putin và buộc ông ta phải ngồi vào bàn đàm phán.

Thông tin của tình báo Mỹ được chia xẻ với Kyiv đã cho phép các cuộc tấn công nhắm vào các tài sản năng lượng quan trọng của Nga, bao gồm các nhà máy lọc dầu ở cách xa tiền tuyến, theo nhiều quan chức Ukraine và Mỹ quen thuộc với chiến dịch này.

Sự ủng hộ chưa được báo cáo trước đây đã tăng cường kể từ giữa mùa hè, và rất quan trọng trong việc giúp Ukraine thực hiện các cuộc tấn công mà Tòa Bạch Ốc của Joe Biden không khuyến khích. Các cuộc tấn công của Kiev đã đẩy giá năng lượng ở Nga lên cao, và khiến Moscow cắt giảm xuất khẩu dầu diesel và nhập khẩu nhiên liệu xăng.

Việc chia xẻ thông tin tình báo là dấu hiệu mới nhất cho thấy Trump đã tăng cường sự ủng hộ của mình đối với Ukraine khi sự thất vọng của ông với Nga ngày càng tăng.

Sự thay đổi này diễn ra sau cuộc điện đàm giữa Donald Trump và Volodymyr Zelenskyy vào tháng Bảy, khi FT đưa tin Tổng thống Mỹ hỏi liệu Ukraine có thể tấn công Moscow  nếu Washington cung cấp vũ khí tầm xa hay không.

Ông Trump đã báo hiệu sự ủng hộ của ông đối với một chiến lược để "khiến họ [người Nga] cảm thấy đau đớn" và buộc Điện Kremlin phải đàm phán, hai người cho biết về cuộc gọi. Tòa Bạch Ốc sau đó cho biết ông Trump "chỉ đặt một câu hỏi, không khuyến khích giết người thêm nữa".

Volodymyr Zelenskyy (trái) và Donald Trump vào tháng trước. Ukraine đã tấn công ít nhất 16 trong số 38 nhà máy lọc dầu của Nga, một số liên tục, làm gián đoạn công suất lọc dầu hơn 1 triệu thùng mỗi ngày © Evan Vucci / AP.

Tình báo Mỹ giúp Kyiv định hình kế hoạch về tuyến đường, độ cao, thời gian và quyết định nhiệm vụ, cho phép máy bay không người lái tầm xa tấn công một chiều của Ukraine tránh được hệ thống phòng không của Nga, các quan chức quen thuộc với vấn đề này cho biết.

Ba người quen thuộc với chiến dịch cho biết Washington đã tham gia chặt chẽ vào tất cả các giai đoạn của kế hoạch. Một quan chức Mỹ cho biết Ukraine đã chọn các mục tiêu cho các cuộc tấn công tầm xa, và  sau đó Washington cung cấp thông tin tình báo về các lỗ hổng của các địa điểm này.

Nhưng những người khác liên quan và được tóm tắt về các hoạt động cho biết Mỹ cũng đã đặt ra các mục tiêu ưu tiên cho người Ukraine. Một trong số họ mô tả lực lượng máy bay không người lái của Kiev là "công cụ" để Washington làm suy yếu nền kinh tế Nga và thúc đẩy Putin tiến tới một giải pháp.

Ông Trump đã cởi mở về sự thất vọng của ông với Putin, kể từ khi ông trải thảm đỏ cho người đồng cấp Nga tại  hội nghị thượng đỉnh ở Alaska mà không đạt được nhiều tiến bộ rõ ràng. Đây là một yếu tố trong sự thay đổi của Trump đối với việc ủng hộ các cuộc tấn công sâu hơn, những người này nói.

Washington từ lâu đã chia xẻ thông tin tình báo với Kiev để hỗ trợ các cuộc tấn công vào các mục tiêu quân sự của Nga ở các khu vực bị chiếm đóng của Ukraine, đồng thời đưa ra cảnh báo nâng cao về các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga. Chính quyền Biden đã phê duyệt các cuộc tấn công bằng tên lửa Himars và Atacms của Mỹ bên trong một khu vực giáp biên giới với Ukraine của Nga, sau khi Triều Tiên khai triển quân đội ở đó để tăng cường lực lượng của Moscow.

Nhưng Mỹ đã không thừa nhận vai trò trực tiếp trong các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở năng lượng của Nga. Washington từ lâu vẫn thận trọng về các hành động có thể leo thang cuộc chiến và lôi kéo Mỹ trực tiếp vào cuộc xung đột với Moscow.

Sự hỗ trợ hoạt động ngày càng tăng từ chính quyền Trump hoàn toàn trái ngược với trước đó trong nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống Mỹ, khi ông tạm dừng chia xẻ thông tin tình báo và viện trợ quân sự cho Kiev để gây áp lực buộc nước này tham gia các cuộc đàm phán hòa bình với Moscow.

Trong một cuộc họp báo ở Kyiv hôm thứ Tư, ông Zelenskyy từ chối nói về vai trò của tình báo Mỹ trong các cuộc tấn công sâu của quân đội ông bên trong nước Nga.  Nhưng ông nói Ukraine đang "làm việc với tình báo Mỹ, chủ yếu để tự vệ", đề cập đến các hệ thống phòng không Patriot, Nasams và Iris-T do các đối tác phương Tây cung cấp.

Thành công gần đây của Ukraine từ các cuộc tấn công sâu chủ yếu là do nâng cấp công nghệ cho máy bay không người lái và tăng sản lượng sản xuất máy bay không người lái ở trong nước, điều này đã cho phép Kyiv phóng nhiều hơn cùng một lúc. "Máy bay không người lái, tên lửa gắn trên máy bay không người lái và một số tên lửa của chúng tôi đang trở nên tốt hơn: xử dụng nhiều hơn, sản xuất nhiều hơn", ông nói.

Hầu hết các cuộc tấn công sâu được thực hiện bởi cơ quan an ninh của Ukraine ( SBU) và chi nhánh Lực lượng Hệ thống Không người lái của Lực lượng Vũ trang  Ukraine. Nhưng các đơn vị tình báo và quân đội khác cũng đóng vai trò trong các cuộc tấn công.

Ông Zelenskyy cho biết các máy bay không người lái tầm xa Fire Point và Liutyi của Ukraine - đôi khi lên đến 300 chiếc trong một chiến dịch - đã dẫn đầu các cuộc tấn công bầy đàn. Nhưng các lực lượng Ukraine gần đây cũng đã bắn tên lửa Neptune và Flamingo được sản xuất trong nước vào các mục tiêu bên trong nước Nga.

Hôm thứ Bảy, cơ quan an ninh của Ukraine cho biết máy bay không người lái tầm xa của đơn vị Alpha tinh nhuệ của họ, đã tấn công thành công nhà máy lọc dầu Bashneft-UNPZ ở Ufa, cách Ukraine khoảng 1.400 km. Nhà máy này là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất ở Nga, cung cấp nhiên liệu và chất bôi trơn cho quân đội Nga.

Nó đánh dấu cuộc tấn công lần thứ ba vào các cơ sở năng lượng ở khu vực Bashkortostan của Nga trong tháng qua.

Cơ quan an ninh của Ukraine nói với FT rằng "các cuộc tấn công tầm xa của họ nhằm phá hủy tiềm năng quân sự của kẻ thù - bao gồm cả khả năng kinh tế của Nga". Họ nói thêm rằng Kyiv sẽ làm việc để tăng số lượng và phạm vi các cuộc tấn công vào Nga.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết cuộc chiến "sẽ không bao giờ xảy ra" dưới thời tổng thống Trump và ông đang "cố gắng ngăn chặn nó". Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia và Bộ Quốc phòng từ chối bình luận.

Phát ngôn viên Điện Kremlin, Dmitry Peskov hồi đầu tháng này cho biết "rõ ràng" là Mỹ và NATO đang cung cấp thông tin tình báo cho Ukraine "một cách thường xuyên", bao gồm cả các cuộc tấn công vào các mục tiêu năng lượng của Nga.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa quyết định có nên cung cấp tên lửa tầm xa cho Ukraine hay không, bao gồm cả tên lửa hành trình Tomahawk, được phóng từ tàu USS Preble trong một cuộc tập trận © Woody Paschall / Ảnh Hải quân Hoa Kỳ / Reuters.

Ông Trump chưa quyết định có nên cung cấp tên lửa tầm xa cho Ukraine hay không, bao gồm cả tên lửa hành trình Tomahawk, hôm thứ Hai nói rằng ông muốn tìm hiểu thêm về cách chúng sẽ được xử dụng.

Ông Zelenskyy hôm thứ Tư cho biết lựa chọn Tomahawk đang được xem xét và nó "có thể củng cố Ukraine và khiến người Nga tỉnh táo hơn một chút".

Ngay sau cuộc gọi hồi tháng 7, bốn người am hiểu về hoạt động máy bay không người lái tấn công sâu của Ukraine cho biết thông tin tình báo của Hoa Kỳ với mức độ chi tiết mới, đã bắt đầu được chuyển đến Kyiv. Thông tin đó đã cho phép Kyiv lập bản đồ phòng không của Nga tốt hơn và vạch ra các tuyến đường tấn công.

Nhịp độ  các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở dầu khí và đường ống dẫn dầu khí của Nga vốn là nền tảng cho nỗ lực chiến tranh của Moscow, đã leo thang đáng kể vào tháng Tám và tháng Chín. Thiệt hại buộc Moscow phải cắt giảm xuất khẩu dầu diesel và tăng sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Ít nhất 16 trong số 38 nhà máy lọc dầu của Nga đã bị tấn công, một số bị tấn công liên tục, làm gián đoạn công suất lọc dầu hơn 1 triệu thùng mỗi ngày , theo Energy Aspects, một nhóm nghiên cứu. Các video trên mạng xã hội của Nga, được xác minh bởi Financial Times và các nhà phân tích độc lập, đã cho thấy nhiều cơ sở dầu khí lớn đang bốc cháy.

Ông Zelenskyy hôm thứ Tư cho biết Moscow đang nhập khẩu xăng - "đặc biệt là từ Belarus và Trung Quốc" - và đã hạn chế xuất khẩu. Nga có thể mất tới 20% năng lực sản xuất nhiên liệu vì các cuộc tấn công của Ukraine, ông nói thêm.

----------------

_ Tác giả Christopher Miller ở Kyiv, Amy Mackinnon ở Washington và Max Seddon ở Riga..... | Báo cáo bổ sung: Ben Hall và Chris Cook ở London

_ Trần HSa lược dịch từ Financial Times..... 12/10/2025.