Trung Quốc dính chàm trong các thành phố lừa đảo của Myanmar.

 Mối quan hệ giữa các tổ chức tội phạm có tổ chức và tình báo Trung Quốc rất sâu sắc.

Một tấm biển cảnh báo về việc làm bất hợp pháp trên mạng được chụp ở huyện Mae Sot của Thái Lan thuộc tỉnh Tak gần biên giới Myanmar vào ngày 11 tháng 2. Lillian Suwanrumpha / AFP qua Getty Images.

Tác giả Benedict Rogers... 23 Tháng 10 / 2025.... Foreign Policy.

Mùa hè này, tôi đứng ở biên giới Thái Lan - Myanmar, nhìn qua sông Moei, một thành phố mới ở Myanmar mới ,được xây dựng gần đây trên mảnh đất mà chỉ vài năm trước chỉ là những cánh đồng lúa, rừng rậm và những ngôi làng nông thôn nhỏ nhắn.

Ngay trước mặt tôi là một cổng vòm với dòng chữ "China View" và một hình minh họa về Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc. Và ở bên kia sông thuộc Myanmar là Shwe Kokko, một hang ổ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, ma túy, lừa đảo, rửa tiền và khiêu dâm. Nhưng một doanh nghiệp đã thống trị thị trấn này và nhiều thị trấn khác dọc theo biên giới: lừa đảo trực tuyến, được gọi là "lò mổ heo" trong tiếng Trung Quốc, nơi mà các nạn nhân bị vỗ béo bởi những lời tâng bốc và lời hứa về tiền bạc hoặc tình dục - trước khi túi của họ trống rỗng.

Tôi đã đọc về Shwe Kokko và sự trỗi dậy của các trung tâm lừa đảo khác trên khắp Đông Nam Á nhưng cho rằng chúng sẽ kín đáo hơn. Tôi đã đến thăm biên giới Thái Lan-Myanmar hơn 30 lần, nhưng đây là chuyến thăm đầu tiên của tôi sau gần một thập kỷ, và tôi đã rất ngạc nhiên khi chỉ cách thị trấn biên giới Mae Sot một quãng lái xe ngắn, trung tâm lừa đảo này, nơi mà mọi người trên khắp thế giới, nhiều người già, vô tình bị lừa hàng tỷ đô la mỗi năm.

Tháng trước, Bộ Tài chính Hoa Kỳ báo cáo rằng vào năm 2024, "không nghi ngờ rằng nhiều người Mỹ  đã mất hơn 10 tỷ đô la" cho những trò gian lận như vậy. Nếu bạn nhận được một cách tiếp cận lãng mạn qua trực tuyến mà  không hề mong muốn từ một người phụ nữ xinh đẹp hoặc một yêu cầu kết bạn từ một người mà bạn không biết, sau đó là lời mời đầu tư hoặc yêu cầu trợ giúp tài chính, rất có thể chúng thực sự đến từ một anh chàng nào đó đang ngồi trên máy tính ở một trong những tòa tháp ở Shwe Kokko, ngay bên kia sông nơi tôi đứng vài tuần trước. Các công cụ AI đã giúp việc bắt chước ngôn ngữ và đôi khi là ngoại hình của người khác trở nên dễ dàng hơn. Nhiều nạn nhân là người già, cần tiếp xúc với con người và thường không còn sắc bén như trước đây.

Nhưng hãy dành một suy nghĩ cho những người làm việc trong các trung tâm lừa đảo. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nhiều người đã bị buôn bán ở đó dưới những lý do sai trái, trả lời các quảng cáo tuyển dụng cung cấp các công việc hấp dẫn, béo bở ở Thái Lan và sau đó thấy mình bị đưa lên một chiếc thuyền bơi qua sông để làm việc dưới sự ép buộc, thường trong điều kiện giống như chế độ nô lệ và dưới sự đe dọa liên tục của bạo lực nếu họ không tìm ra các nạn nhân bị lừa đảo khác.

Theo cảnh sát Thái Lan,  chỉ riêng ở Myanmar có tới 100.000 người bị buôn bán từ khắp nơi trên thế giới, bao gồm một số ít người phương Tây, có thể đang làm việc trong các trung tâm lừa đảo trái với ý muốn của họ- và một báo cáo gần đây của Viện Chính sách Chiến lược Úc (ASPI) tuyên bố rằng gấp đôi con số đó đã bị ép buộc làm lao động trong các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia như vậy, trên khắp khu vực, đặc biệt là ở các quốc gia đàn áp khác như Campuchia và Việt Nam. Họ được cho là được giao các mục tiêu để đáp ứng mỗi ngày, và thất bại trong việc đạt được những mục tiêu đó - hoặc thất bại trong nỗ lực trốn thoát - sẽ gặp phải sự tra tấn tàn bạo về thể chất và tâm lý. Như Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã nói, "Ngành công nghiệp lừa đảo trên mạng của Đông Nam Á không chỉ đe dọa hạnh phúc và an ninh tài chính của người Mỹ, mà còn khiến hàng ngàn người phải làm nô lệ kiểu hiện đại".

Vậy ai kiểm soát những thành phố xấu xa mới mẻ  này –  theo Viện Chính sách Chiến lược Úc, chỉ riêng ở Myanmar có tới 27 thành phố – và mối liên hệ với Trung Quốc là gì?

Tại Myanmar, chúng được hoạt động và điều hành bởi một liên minh gồm các tổ chức tội phạm có tổ chức của Trung Quốc, và các nhóm vũ trang ủng hộ chính quyền quân sự, cung cấp cho chế độ quân sự - đã giành quyền lực trong một cuộc đảo chính vào năm 2021 - một cứu cánh tài chính cho các lực lượng dân quân đồng minh, giúp duy trì cuộc nội chiến chống lại người dân Myanmar và biến Myanmar thành điều mà Viện Chính sách Chiến lược Úc gọi là "tâm chấn của ngành công nghiệp lừa đảo qua mạng". Nhiều trung tâm lừa đảo nằm trong các khu phức hợp lớn đến mức có thể được xác định trên hình ảnh vệ tinh và xử dụng một lượng băng thông internet khổng lồ, thường được cung cấp bởi Starlink để trốn tránh sự kiểm duyệt internet của Myanmar.

Nếu các nhà hoạch định chính sách quốc tế tập trung vào Ukraine và Gaza không thể chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân quyền và nhân đạo của Myanmar, thì chỉ riêng tiết lộ mới này đã thu hút sự chú ý của họ. Myanmar – được cai trị bởi một trong những chế độ đàn áp và giết người nhất thế giới – nó nên nằm trong chương trình nghị sự của chúng ta chỉ vì lý do đạo đức. Nhưng thường thì nó dường như dễ dàng được bỏ qua, bởi vì nó ở xa và dường như không quan trọng về mặt chiến lược. Những tiết lộ về mức độ ở các trung tâm lừa đảo, khiến Myanmar trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh và hạnh phúc của công dân trên toàn cầu, đã thay đổi điều đó.

Shwe Kokko được xây dựng như một doanh nghiệp bởi ông trùm cờ bạc người Trung Quốc, She Zhijiang, kẻ đã  tuyên bố thành lập công ty của mình - Công ty TNHH Tập đoàn Jilin Yatai thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc - theo chỉ thị của Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc, cho mục đích gián điệp. Nhà nước Trung Quốc kể từ đó đã tách họ ra khỏi ông ta, và She Zhijiang đã bị bắt và bị bỏ tù ở Thái Lan, mặc dù ông ta tuyên bố họ quay lưng lại với ông vì ông từ chối trao cho họ quyền kiểm soát dự án của ông. She Zhijiang cáo buộc Bắc Kinh tìm cách tạo ra một thuộc địa của Trung Quốc ở biên giới Thái Lan-Myanmar, một tuyên bố mà Trung Quốc bác bỏ.

She Zhijiang đã hợp tác với lãnh chúa thân chính quyền quân sự Myanmar, Saw Chit Thu, người đứng đầu Lực lượng Biên phòng thân chính quyền quân sự, để thành lập Shwe Kokko - và các liên minh tương tự đã được nhân rộng dọc theo biên giới Thái Lan-Myanmar. Các trung tâm tệ nạn tương tự, lừa đảo và đánh bạc tại sòng bạc  đã tồn tại dọc theo biên giới Trung Quốc-Myanmar, nhưng Trung Quốc tuyên bố họ đã trấn áp những trung tâm này và cũng muốn loại bỏ những trung tâm ở biên giới Thái Lan.

Sự khác biệt giữa các tuyên bố công khai của Bộ Ngoại giao Trung Quốc và các nhân viên cùng các thành phần của họ dính líu đến tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia Trung Quốc, khác nhau như ngày và đêm. Chắc chắn, thường không rõ Bắc Kinh đã phê chuẩn điều gì và hậu quả của nạn tham nhũng tràn lan ở Trung Quốc, đặc biệt là trong quân đội Trung Quốc, là gì. Trung Quốc dường như thực sự tức giận khi nói đến việc nô dịch và lừa đảo công dân Trung Quốc. Những bộ phim kinh phí lớn như "No More Bets" năm 2023 đã làm nổi bật vấn đề này, và những vụ việc như vụ bắt cóc diễn viên Trung QuốcWang Xing cũng nhận được rất nhiều sự chú ý.

Nhưng nhà nước Trung Quốc đang tự lừa dối nếu họ nghĩ rằng họ có thể giữ được bàn tay sạch sẽ ở đây. Sự ủng hộ chính trị, ngoại giao, kinh tế và quân sự của Bắc Kinh đối với chế độ diệt chủng của Myanmar là rõ ràng, và sự phụ thuộc của chính quyền quân sự vào các tổ chức tội phạm này là điều không còn nghi ngờ. Có thể có một vài mức độ tách rời, nhưng cuối cùng Bắc Kinh đang giúp hỗ trợ, ngay cả khi gián tiếp, các tổ chức tội phạm này. Và như Viện Hòa bình Hoa Kỳ đã đưa ra trong một số báo cáo, những khu vực tội phạm này đại diện cho một mối đe dọa ngày càng tăng đối với an ninh toàn cầu – một mối đe dọa mà ngay cả khi Bắc Kinh không trực tiếp kiểm soát, họ sẵn sàng xử dụng.

Đối với mỗi góa phụ lớn tuổi ở Florida, Oregon, Maine hoặc Vermont bị cướp trực tuyến; đối với mỗi trẻ em ở Vancouver hoặc Manitoba bị lừa đảo trên không gian mạng; đối với mỗi người về hưu ở Yorkshire hoặc Cornwall bị lừa đảo; cũng như đối với mỗi người bị buôn bán từ khắp nơi trên thế giới vào những địa ngục lao động nô lệ này, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm lên tiếng và yêu cầu hành động.

Tháng trước, Hoa Kỳ đã trừng phạt một số người chịu trách nhiệm về các trung tâm lừa đảo, cáo buộc họ ăn cắp "hàng tỷ đô la" và "xử dụng lao động cưỡng bức và bạo lực". Hành động của Hoa Kỳ được hoan nghênh - mặc dù nó trái ngược hoàn toàn với việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt gần đây của Hoa Kỳ, đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp mà đã tài trợ và trang bị vũ khí cho chính quyền quân sự bất hợp pháp. Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh, Canada, Úc, Nhật Bản và các nước khác nên tuân theo các biện pháp trừng phạt tiếp theo của riêng họ đối với tội phạm ở trung tâm lừa đảo này.

Những người khác phải điều tra mạng lưới  phức tạp kết nối giữa chính quyền quân sự Myanmar, lực lượng dân quân ủng hộ chính quyền quân sự, tội phạm có tổ chức của Trung Quốc, và vai trò của Bắc Kinh. Nhưng dấu ấn của Trung Quốc tại Myanmar rất sâu đậm, vô cùng nguy hiểm, và đó nên là một lý do tại sao Myanmar nên được đặt lên hàng đầu trong chương trình nghị sự của chúng ta so với trước đây. Myanmar là một chiến trường chết chóc, nhưng trong một thế giới đầy rẫy sự tàn sát, điều đó có thể không có ý nghĩa gì nhiều. Nhưng với tư cách là một chiến trường lừa đảo qua mạng nhắm vào người dân của chúng ta, cả già lẫn trẻ, vốn dễ bị tổn thương nhất, thì điều này rất quan trọng.

---------------

_ Tác giả Benedict Rogers.......| Benedict Rogers là giám đốc cao cấp  của Fortify Rights và là tác giả của ba cuốn sách về Myanmar. Cuốn sách gần đây nhất của ông là The China Nexus: Thirty Years In and Around the Chinese Communist Party's Tyranny.(Mối liên hệ của Trung Quốc: Ba mươi năm chung quanh chế độ chuyên chế của Đảng Cộng sản Trung Quốc. )

_ Trần HSa lược dịch từ Foreign Policy..... 24 Tháng 10 / 2025