Mỹ ra đòn nhắm vào Việt Nam khi áp lực thương mại gia tăng.
Một chiếc xe tải chở một container của Evergreen Marine Corp. chạy qua Bến cảng Tân Vũ, do Tổng công ty Hàng hải Việt Nam khai thác, tại Cảng Hải Phòng ở Hải Phòng, Việt Nam, vào thứ Tư, ngày 15 tháng 1 năm 2025. © Bloomberg
Tác giả Francesca Stevens....30 Tháng Năm 2026..... Bloomberg via MS N.
(Bloomberg) - Trong nhiều tháng Mỹ đã mở cuộc điều tra thương mại lần thứ ba nhắm vào Việt Nam, khi chính quyền Trump gia tăng áp lực lên quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu này.
Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ thông báo hôm thứ Sáu rằng cuộc điều tra sẽ xem xét các hành động và chính sách của Việt Nam chung quanh việc bảo vệ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ và "đánh giá tác động của chúng đối với thương mại Hoa Kỳ."
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer có kế hoạch tham khảo ý kiến của Tổng thống Donald Trump nếu cần "hành động đáp ứng", một quá trình có thể mất nhiều tháng.
Cuộc điều tra, đang được thực hiện theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại, mở ra cánh cửa cho các mức thuế mới đối với hàng hóa Việt Nam.
Ông Greer nói trong một tuyên bố, "Chúng tôi cần thấy Việt Nam giải quyết những mối quan tâm lâu dài này, bao gồm cả một loạt các vấn đề thực thi quyền sở hữu trí tuệ, theo cách duy trì và ngăn chặn các vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong tương lai,"
Việt Nam được xác định là "Quốc gia nước ngoài ưu tiên" trong một báo cáo vào cuối tháng Tư, đánh dấu lần đầu tiên trong 13 năm, một quốc gia được xếp vào danh mục đó. Danh hiệu này chỉ dành cho những quốc gia có hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ nghiêm trọng nhất.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy, "Chúng tôi yêu cầu Hoa Kỳ tiến hành đánh giá khách quan và công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả cụ thể của Việt Nam trên tinh thần xây dựng và hợp tác, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ và vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp của cả hai nước" .
Mỹ đã đưa ra một loạt các cuộc điều tra thương mại khi ông Trump tìm cách xây dựng lại bức tường thuế quan vốn đã bị lật đổ khi Tòa án Tối cao lật ngược mức thuế toàn cầu trước đây của ông.
Quốc gia Đông Nam Á này đã là đối tượng của hai cuộc điều tra riêng biệt theo Mục 301, bị cáo buộc dư thừa năng lực sản xuất và lao động cưỡng bức. Các cuộc điều tra, có thể cung cấp cơ sở pháp lý để tổng thống Mỹ đơn phương áp đặt thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia bị coi là tham gia vào các hoạt động thương mại không công bằng, dự kiến sẽ kết thúc vào tháng Bảy.
Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng cho biết Việt Nam cam kết chống lại các vi phạm sở hữu trí tuệ sau cuộc gặp với Phó Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Rick Switzer tại Hà Nội vào đầu tháng này. Chính phủ đã ra lệnh trấn áp các trang web vi phạm bản quyền, hàng giả và vi phạm nhãn hiệu kéo dài một tháng, ngay sau khi báo cáo của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ được công bố, với mục tiêu tăng 20% các trường hợp vi phạm so với tháng 5 trước đó.
Cuộc điều tra thương mại diễn ra ngay cả khi hai nước thực hiện sâu sắc hơn quan hệ quốc phòng, vì cả hai đều lo ngại về các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông. Lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam Tô Lâm hôm thứ Sáu đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth, người này cho biết họ có kế hoạch tăng cường hợp tác hàng hải, bao gồm cả các hệ thống không người lái.
Việt Nam ban đầu bị đánh thuế cao 46% vào tháng 4 năm ngoái, sau đó giảm xuống còn 20%, nhưng mặc dù đã đàm phán nhiều tháng, hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận thương mại cuối cùng, để lại sự không chắc chắn treo lơ lửng trên một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.
Các cuộc đàm phán đã bị đình trệ vì các vấn đề bao gồm việc trung chuyển, tiếp cận thị trường và thặng dư thương mại lớn của Việt Nam với Hoa Kỳ, vốn chỉ tiếp tục tăng khi các nhà sản xuất chuyển công việc sản xuất của họ sang Việt Nam trong bối cảnh sắp xếp lại chuỗi cung ứng rộng lớn hơn.
Thâm hụt thương mại tăng mạnh lên 178,2 tỷ USD vào năm 2025, tăng khoảng 54,7 tỷ USD so với năm 2024. Trong tháng 3, Việt Nam được ghi nhận là quốc gia mà Mỹ có mức thâm hụt thương mại lớn thứ hai, sau Đài Loan, vượt qua Trung Quốc và Mexico.
-------------
_ Tác giả Francesca Stevens......--Với sự hỗ trợ của Cao Ban.
_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg via MS N.....31 Tháng Năm 2026...