Không có gì lôi cuốn từ hội nghị thượng đỉnh hữu nghị Bắc Kinh.

Nhìn hời hợt thì có vẻ như Trung quốc không, hoặc ít bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Iran. Tuy nhiên, nhìn kỷ hơn thì sẽ thấy thảm hoạ của Trung quốc sẽ phải xảy ra nếu chiến tranh Iran không sớm được giải quyết và ổn định. 

Hiện tại, nạn dư thừa công suất sản xuất tại Trung quốc đã khiến nổ ra cuộc chiến cạnh tranh giảm giá thành phẩm giữa các nhà sản xuất trong nước. Nếu giá năng lượng toàn cầu tiếp tục tăng, hậu quả là hàng hóa xuất khẩu của Trung quốc sẽ phải chịu cảnh "không có ai mua". Đến lúc đó hàng dư thừa xuất khẩu sẽ chồng đống lên hàng dư thừa công suất trong nước..... Đó là hình ảnh của khủng hoảng kinh tế Mỹ hồi thập niên 1930.....Vì vậy, hội nghị thượng đỉnh hữu nghị Bắc Kinh vừa qua chỉ như miếng băng dính nhỏ xíu không thể băng bó nổi vết thương đang ngày càng mở rộng của nền kinh tế Trung quốc....

Trump đặt mục tiêu bất chấp sự lôi cuốn từ hội nghị thượng đỉnh hữu nghị Bắc Kinh.

Ảnh: Evan Vucci-Pool / Getty Images.

Tác giả Zachary Basu..... 15/5/2026.... Axios

Hội nghị thượng đỉnh của Tổng thống Trump với Tập Cận Bình được tổ chức như một cuộc hội ngộ giữa những người bạn cũ, kết thúc vào hôm thứ Sáu bằng một chuyến tham quan riêng đến Trung Nam Hải, khu vực bí mật dành cho giới lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Đi dạo trong khu vườn, Trump tuyên bố những bông hoa chung quanh ông là "những bông hồng đẹp nhất mà ít ai được từng thấy". Tập Cận Bình hứa sẽ gửi cho ông hạt giống.

Tại sao điều này lại quan trọng: Những cử chỉ thân mật trước công chúng trong hai ngày qua đã che đậy một thực tế cố chấp : gần như mọi lực lượng định hình quan hệ Mỹ-Trung đều đang kéo họ ra xa nhau.

Ông Trump đã dành chuyến đi để thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc sau một thập kỷ tách rời mà ông, hơn bất kỳ tổng thống Mỹ nào khác, đã giúp khởi động.

Điểm những tin chính: Khi ông Trump và ông Tập bước vào buổi làm việc vào trưa thứ Sáu, hội nghị thượng đỉnh đã đưa ra một gói các sản phẩm khiêm tốn, dựa trên thỏa thuận ngừng bắn thương mại mà hai nhà lãnh đạo đã đạt được vào mùa thu năm ngoái.

Tại cuộc họp bế mạc hôm thứ Sáu ở Trung Nam Hải ông Trump tuyên bố "chúng tôi đã thực hiện một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời", và nói với Fox News trước đó rằng Trung Quốc đã cam kết mua 200 máy bay Boeing.

Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer cho biết Hoa Kỳ hy vọng Trung Quốc sẽ cam kết mua nông sản hàng năm của Hoa Kỳ trong ba năm tới với ít nhất là 10 tỷ đô la, bên cạnh các cam kết đậu nành hiện có.

Hai bên cũng đang đàm phán về một "Ủy ban Thương mại" chung bao gồm khoảng 30 tỷ USD hàng hóa thuộc loại không nhạy cảm.

Họ đang nói những gì: Những hành động và vẻ ngoài công khai của Trump về lập trường Iran của Tập Cận Bình để lại nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.

Ông Trump nói với phóng viên Sean Hannity của Fox News rằng ông Tập cam kết Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. "Nhưng đồng thời", ông Trump nói thêm, "họ mua rất nhiều dầu ở đó, và họ muốn tiếp tục làm điều đó".

Tại Trung Nam Hải hôm thứ Sáu, ông Trump cho biết ông và ông Tập đã thảo luận về Iran.  Ông nói."Chúng tôi không muốn họ có vũ khí hạt nhân. Chúng tôi muốn eo biển mở cửa."

Tập trung sâu vào vấn đề : Những người cứng rắn với Trung Quốc trong chính quyền Trump, đã làm việc miệt mài  trước hội nghị thượng đỉnh để cắt giảm trường hợp hai bên Mỹ - Trung xích lại gần nhau.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã trừng phạt ba công ty Trung Quốc vì đã cung cấp hình ảnh vệ tinh giúp Iran tấn công các lực lượng Mỹ ở Trung Đông.

Bộ Tài chính đã trừng phạt nhiều nhà máy lọc dầu tư nhân có quy mô nhỏ của Trung Quốc, vì đã mua hàng tỷ đô la dầu của Iran. Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách ra lệnh cho các công ty này không tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Một bản ghi nhớ của Tòa Bạch Ốc do cố vấn khoa học của Trump, Michael Kratsios viết, cáo buộc các thực thể Trung Quốc thực hiện các chiến dịch "quy mô công nghiệp" để đánh cắp AI tiên tiến mạnh mẽ nhất từ các công ty Mỹ.

Các công tố viên liên bang đã công bố các cáo buộc chống lại thị trưởng Arcadia, California, vì hành động như một đặc vụ bất hợp pháp của chính phủ Trung Quốc - trước khi ông Trump đáp xuống Bắc Kinh 48 giờ.

Trump và Tập Cận Bình....Ảnh: Evan Vucci-Pool / Getty Images.

Vận động ngầm : Những rò rỉ từ bên trong chính phủ vẽ nên một bức tranh thù địch hơn về sự cạnh tranh Mỹ-Trung.

Một đánh giá tình báo của Mỹ được Washington Post đưa tin cho thấy Trung Quốc đang lợi dụng cuộc chiến tranh Iran để giành được chỗ đứng trước Mỹ về ngoại giao, quân sự và kinh tế.

Tờ New York Times đưa tin hôm thứ Tư rằng các công ty Trung Quốc đang đàm phán bán vũ khí bí mật cho Iran, chuyển vũ khí qua các nước thứ ba - bao gồm cả ở châu Phi - để che giấu nguồn gốc của chúng.

Ông Trump nói với phóng viên Sean Hannity của Fox News rằng, ông Tập bảo đảm với ông rằng Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. "Nhưng đồng thời," ông nói thêm, "họ mua rất nhiều dầu của họ ở đó, và họ muốn tiếp tục làm điều đó."

Mặt khác: Tập Cận Bình - trong khi cảnh báo Trump rằng việc xử lý Đài Loan sai lầm có thể gây ra "một tình huống cực kỳ nguy hiểm" - thì ông ta đã đóng vai trò riêng của mình vào sự hòa nhịp thân thiện trong hội nghị thượng đỉnh.

Bắc Kinh đã trải thảm đỏ cho Ngoại trưởng Marco Rubio, người vẫn bị trừng phạt vì chỉ trích các vi phạm nhân quyền của Trung Quốc khi còn là một thượng nghị sĩ Hoa Kỳ.

Tại bữa tiệc cấp nhà nước hôm thứ Năm, ông Tập nói với ông Trump rằng "sự trẻ hóa vĩ đại" của Trung Quốc - khẩu hiệu chính trị đặc trưng của Đảng Cộng sản Trung Quốc - và "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" có thể đi đôi với nhau.

Thông điệp không được nói thẳng: Cả hai nhà lãnh đạo đều có động cơ rõ ràng để duy trì thỏa thuận ngừng bắn, ít nhất là vào lúc này.

Trump không cần thêm bất kỳ cú sốc kinh tế nào trong năm bầu cử, đặc biệt là sau lệnh cấm xuất khẩu khoáng sản đất hiếm của Tập Cận Bình trong cuộc chiến thương mại năm ngoái.

Và ông Tập có thể tin rằng "sự ổn định chiến lược" với Mỹ sẽ giúp Trung Quốc thúc đẩy các ưu tiên của riêng mình, từ hiện đại hóa quân sự đến thống trị công nghệ cao.

Khi các nhà lãnh đạo hành xử thân thiện, chính phủ của họ đang làm việc điên cuồng để giảm sự phụ thuộc vào nhau.

Nhìn tổng quan : Sự thúc đẩy của Trump về mối quan hệ kinh tế chặt chẽ hơn mâu thuẫn với môi trường chính trị của Mỹ vốn đã dành vài năm qua để coi tư bản Trung Quốc là chất phóng xạ.

Trong bối cảnh lo ngại về an ninh ngày càng tăng, đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ đã giảm từ khoảng 45 tỷ USD vào năm 2016 xuống dưới 3 tỷ USD vào năm ngoái, theo Rhodium Group.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết hai bên đang thảo luận về một khuôn khổ để hướng đầu tư của Trung Quốc vào các lĩnh vực không nhạy cảm - một dấu hiệu cho thấy những lo ngại về an ninh quốc gia đã hạn chế sâu sắc như thế nào đối với các mối quan hệ kinh tế.

Điểm mấu chốt: Hai nhà lãnh đạo dân tộc chủ nghĩa già nua, chủ trì cuộc cạnh tranh nguy hiểm nhất thế giới, đã dành cả tuần để thực hiện một tình bạn mà cả hai chính phủ của họ dường như không sẵn sàng duy trì.

----------

_ Tác giả Zachary Basu..... 15/5/2026.... Axios

_ Trần HSa lược dịch từ Axios.... 15/5/2026.