Thỏa thuận Iran của Trump, cuối cùng có thể kết thúc Netanyahu, Tại sao.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tham dự buổi lễ kỷ niệm Ngày tưởng niệm những người lính của Israel đã ngã xuống trên núi Herzl ở Jerusalem, vào ngày 21 tháng 4 năm 2026....ILIA YEFIMOVICH / Pool qua REUTERS
Tác giả Ian Bremmer....27 Tháng Năm, 2026... Gzero Media.
Mỹ và Iran dường như đang tiến gần hơn đến một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, bất chấp những cuộc giao tranh gần đây và những tín hiệu lẫn lộn.
Nếu được ký kết, thỏa thuận này sẽ mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran (thông qua Qatar) và gia hạn lệnh ngừng bắn - đồng thời thúc đẩy các cuộc đàm phán hạt nhân. Sẽ không có việc tháo dỡ các lực lượng ủy nhiệm của Tehran, không có hạn chế đối với chương trình tên lửa đạn đạo, không có lệnh cấm vĩnh viễn làm giàu hạt nhân, không tiếp quản kho dự trữ uranium được làm giàu cao, không có dầu bị bắt giữ, không có người kế nhiệm Ali Khamenei (xin lỗi, Mahmoud Ahmadinejad), không có thay đổi chế độ. Hải quân Iran và phần lớn giới lãnh đạo cũ của họ đã biến mất, nhưng chế độ này đã cố thủ và táo bạo hơn - giờ đây được trang bị khả năng đã được chứng minh để đóng cửa điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới theo ý muốn, một biện pháp răn đe hiệu quả hơn so với việc trở thành một quốc gia với ngưỡng hạt nhân từng có. Bỏ qua cái giá phải trả về sinh mạng và tài sản của người Mỹ, sự gián đoạn kinh tế toàn cầu và thiệt hại đối với uy tín của Mỹ, và đây là thất bại chính sách đối ngoại tồi tệ nhất của Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên, mặc dù không đạt được mọi mục tiêu chiến tranh của mình và khiến Mỹ trở nên tồi tệ hơn, đây cũng là kết quả tồi tệ nhất hiện có đối với Trump (sau khi từ chối các điều khoản đó sớm hơn, bắt đầu cuộc chiến ngay từ đầu, và rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 vốn đã hạn chế chương trình hạt nhân của Iran ngay từ đầu).
Điều tương tự không thể nói với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Đối với ông này, đây là kết quả tồi tệ nhất có thể tưởng tượng được.
Nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất của Israel phải đối mặt với cuộc bầu cử trước ngày 27 tháng 10. Sự nổi tiếng của ông đã được phục hồi sau sự sụt giảm mạnh kể từ cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023 và cách xử lý ban đầu của ông đối với cuộc chiến Gaza, và các cuộc đàm phán con tin, phần lớn là do các chiến dịch quân sự của Israel chống lại Hamas, Hezbollah và Iran. Đồng thời, liên minh cầm quyền của ông gồm các đảng cực hữu và cực đoan tôn giáo luôn thiếu hụt đáng kể 61 ghế cần thiết trong Knesset để duy trì đa số trong quốc hội. Bibi bắt đầu lật đổ chế độ Iran; thay vào đó, chính ông ấy đang trên bờ vực.
Trong khi sự ủng hộ trong nước đối với cuộc chiến đa mặt trận vẫn mạnh mẽ, với việc người Israel trên khắp các lĩnh vực chính trị coi Tehran và các lực lượng ủy nhiệm của họ là mối đe dọa sống còn đối với nhà nước Do Thái, hầu hết đều mệt mỏi với các vụ bê bối tham nhũng của Netanyahu, các cuộc tấn công của ông vào các thể chế dân chủ của Israel, và sự phục tùng của ông trước các lợi ích cực đoan Chính thống và định cư. Một chiến thắng quyết định trước Iran có thể đã lấn át tất cả những điều đó và giữ cho "Ngài An ninh" nắm quyền. Nhưng như Yair Lapid, một trong những đối thủ chính của Netanyahu, đã nói: "Ba năm sau ngày 7/10, Hamas cai trị Gaza, Hezbollah cai trị Lebanon, và thay vì Khamenei 86 tuổi cai trị Iran, thì Khamenei 56 tuổi cai trị Iran".
Một thỏa thuận Trump-Tehran khiến chế độ Iran không chỉ nguyên vẹn mà còn mạnh hơn về mặt địa chính trị so với trước đây, nó sẽ làm suy yếu lời chào hàng của Netanyahu với cử tri rằng ông, và chỉ có ông, có thể đánh bại mối đe dọa từ Iran, điều khiển Trump và giữ an toàn cho Israel. Tước bỏ tấm khiên đó, và tất cả những gì còn lại là các khoản nợ. Không ít trong số đó là nhiều cuộc điều tra hình sự của ông ta. Và với việc cho đến nay Tổng thống Israel Isaac Herzog từ chối ân xá cho ông ta bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump, các phiên tòa xét xử tham nhũng sẽ vẫn là một vấn đề ảnh hưởng trực tiếp chiến dịch tranh cử và nâng cao rủi ro thất bại, vượt ra ngoài vấn đề chính trị đơn thuần.
Trong lịch sử, ân huệ cứu rỗi của Bibi là sự chia rẻ của phe đối lập chống Netanyahu - bao gồm các đảng cánh hữu, trung dung, cánh tả và Ả Rập - trong khi khối hẹp của ông vẫn tương đối đoàn kết, với các đối tác cực hữu và cực đoan tôn giáo có thể giành được sự nhượng bộ chính sách từ Netanyahu mà không chính phủ nào khác sẽ cho họ (bao gồm cả các liên minh trước đây của Netanyahu). Sự đoàn kết đó bắt đầu rạn nứt khi các đảng Chính thống cực đoan Shas và UTJ tạm thời rút sự ủng hộ của họ khỏi liên minh vào năm ngoái, vì Netanyahu không thông qua luật miễn trừ cho các cử tri của họ khỏi nghĩa vụ quân sự - một yêu cầu mà ông không thể đáp ứng nếu không muốn mất đi những người theo chủ nghĩa dân tộc, dự bị và công chúng rộng lớn hơn. Trong khi đó, hai cựu thủ tướng - Lapid trung dung và cánh hữu Naftali Bennett - đã đồng ý hợp nhất các đảng của họ và cùng nhau tranh cử trong một danh sách thống nhất duy nhất để tập hợp các nguồn lực, tối đa hóa số ghế ở Knesset mà khối này có thể giành được và thể hiện sự đoàn kết mà liên minh từng nắm quyền trong thời gian ngắn vào năm 2021 đã không đạt được trước khi sụp đổ dưới sức nặng của những mâu thuẫn nội bộ.
Các cuộc thăm dò hiện tại cho thấy khối đối lập Do Thái đã gần nhưng vẫn còn thiếu hai ghế so với 61 ghế cần thiết để thành lập một chính phủ đa số, một khoảng cách có khả năng thu hẹp nếu thỏa thuận Trump-Iran đạt được . Nếu Gadi Eisenkot, một cựu tham mưu trưởng IDF nổi tiếng với sức hấp dẫn của các cử tri quan tâm đến an ninh, tham gia danh sách Bennett-Lapid thay vì tranh cử riêng lẻ, điều đó sẽ củng cố hơn nữa sức mạnh của phe đối lập. Bất kỳ sự đào tẩu nào của các thành viên Knesset trong đảng Likud của Bibi, những người nhìn thấy dòng chữ trên tường và hy vọng tách mình khỏi Netanyahu để bảo vệ ghế của họ cũng sẽ giúp phe đối lập có lợi hơn.
Tôi không đủ ngu ngốc để nêu ra một chính trị gia có biệt danh là "Người sống sót". Ông ấy được tuyên bố là đã chết về mặt chính trị nhiều lần trước đây, và ông ấy vẫn còn nắm quyền. Một sự ân xá muộn từ Herzog có thể giúp ông giành lại các cử tri đã chán nản ông trong các phiên tòa. Phần lớn khối đối lập Do Thái, bao gồm cả nhà lãnh đạo được cho là Bennett, đã loại trừ một liên minh với các đảng Ả Rập - lo ngại điều đó sau ngày 7 tháng Mười. Tình cảm dân tộc chủ nghĩa và nhu cầu tách cử tri khỏi liên minh của Netanyahu khiến nó trở nên độc hại. Nhưng nếu không có 10 -12 ghế dự kiến của các đảng Ả Rập, con đường dẫn đến đa số đối lập chống Bibi là hẹp. Netanyahu sẽ kích động sự phản đối của công chúng đối với một chính phủ hòa nhập với người Ả Rập để làm cho nó trở nên như vậy, biết rằng nếu không có liên minh nào thành lập được chính phủ sau cuộc bầu cử, ông sẽ tiếp tục làm thủ tướng lâm thời trong khi chờ một cuộc bỏ phiếu mới.
Điều đó nói rằng, đừng nín thở để chờ được tha thứ. Cuộc thăm dò sẽ trở nên tồi tệ hơn, chứ không phải tốt hơn, đối với Netanyahu nếu Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận - đủ để bế tắc trở nên ít có khả năng xảy ra ngay cả khi người Ả Rập ra đi. Tỷ lệ cược của ông ta càng tồi tệ, ông ta sẽ chấp nhận rủi ro càng lớn. Điều này giúp giải thích tại sao, bất chấp áp lực của Mỹ để giảm bớt giao tranh, quân đội Israel đã tăng cường tấn công chống lại Hezbollah ở miền nam Lebanon trong tuần này, để đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái đang diễn ra ở miền bắc Israel. Ông Netanyahu nói, "Chúng tôi không hề giảm tốc độ, Ngược lại, tôi còn nói là phải nhấn ga mạnh hơn nữa.”
Ông Trump vẫn giữ quyền phủ quyết hiệu quả đối với bất kỳ sự quay trở lại nào trong cuộc chiến tranh Iran và đã tỏ ra ít muốn nối lại nó, khiến Lebanon trở thành đòn bẩy duy nhất có sẵn. Netanyahu phải đối mặt với áp lực mạnh mẽ trong nước để xử dụng nó. Ngay cả khi Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận trên danh nghĩa bao gồm giảm leo thang ở Lebanon, Bibi có thể tính toán rằng cả Trump và Tehran sẽ không muốn gây nguy hiểm cho hòa bình khó kiếm được trước Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Nếu các cuộc đàm phán Mỹ-Iran sụp đổ và chiến sự tiếp tục, ông sẽ có một bàn tay rảnh rỗi để mở rộng cuộc chiến ở Lebanon. Và nếu các cuộc đàm phán kéo dài, ông có thể lập luận với Washington rằng áp lực mạnh hơn đối với Hezbollah sẽ buộc Tehran phải đối nghịch với nhau. Mọi kịch bản đều mang lại cho Netanyahu một động lực để leo thang trước cuộc bầu cử.
Liệu nó có được đền đáp cho ông ấy hay không là một câu hỏi khác. Trong gần ba năm Bibi đã hứa sẽ chiến thắng hoàn toàn- chống lại Hamas, chống lại Hezbollah, chống lại Cộng hòa Hồi giáo - và không thực hiện được điều đó. Cuối cùng ông ta có thể trả giá.
------------------
_ Tác giả Ian Bremmer....
_ Trần HSa lược dịch từ Gzero Media..... 29 Tháng Năm, 2026...