Trump đang ở ngã ba đường Iran

 Ông ta muốn chiến tranh kết thúc, nhưng chế độ chỉ đưa ra cho ông ta những thỏa thuận tồi tệ.

Một lá cờ Iran tung bay trong gió khi các tàu vẫn neo đậu vào ngày 16 tháng 5 ở eo biển Hormuz Majid Saeedi / Getty Images

Ban biên tập WSJ ....20 Tháng Năm, 2026 ... The Wall Street Journal.

Trở về từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Trump phải đối mặt với những quyết định khó khăn về cuộc chiến với Iran. Nói một cách dí dỏm, nếu Iran tiếp tục chơi khăm  các nhà ngoại giao của Mỹ trong các cuộc đàm phán, ông ta sẵn sàng làm gì để giành chiến thắng trong cuộc chiến?

Gần ba tháng sau cuộc xung đột, câu trả lời không rõ ràng. Trong khi Mỹ đã gây thiệt hại to lớn cho quân đội Iran và đẩy lùi chương trình hạt nhân của họ, chế độ này từ chối đề nghị của ông về một giải pháp và đã đóng cửa hầu hết giao thông thương mại qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, cho đến nay Tổng thống đã từ chối một thỏa thuận bất lợi, theo các điều kiện của Iran, có thể mở cửa eo biển với cái giá là giảm bớt áp lực lên chế độ mà họ không có nhượng bộ hạt nhân thực sự. Ông Trump dường như nhận ra đây sẽ là sự tái hiện của Obama năm 2015, mà thế giới sẽ coi là một thất bại chiến lược đối với Mỹ.

Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn của ông Trump đối với Chiến dịch Epic Fury hiện đã vượt quá thời gian, ngay cả khi Iran từ bỏ việc mở lại eo biển và nổ súng vào các quốc gia vùng Vịnh và lực lượng Mỹ. Cho dù sự phong tỏa của Mỹ sau đó đối với việc vận chuyển đến và đi từ các cảng của Iran, có nghĩa là Iran phải chịu thiệt hại nhiều nhất, thì các nhà lãnh đạo mới của chế độ vẫn được an toàn, trong khi họ nắm giữ nguồn cung cấp năng lượng toàn cầu làm con tin.

Nếu mục tiêu là để xem liệu chế độ Iran có sẵn sàng từ bỏ việc theo đuổi vũ khí hạt nhân hay không, thì bây giờ ông Trump đã có câu trả lời: Họ không từ bỏ. Người Iran xác nhận điều này với mỗi đề nghị phản đối, và từ chối tháo dỡ các địa điểm làm giàu dưới lòng đất, hoặc bàn giao kho dự trữ uranium làm giàu của họ.

Ông Trump nói hôm thứ Ba, "Không có nghi ngờ gì trong tâm trí tôi rằng họ sẽ xử dụng [một quả bom hạt nhân], và tôi phải đối phó với những người này. Họ cực kỳ cực đoan." Tuy nhiên, vào hôm thứ Hai, ông ấy đã cho họ một cơ hội khác. Tổng thống cho biết ông còn "một giờ nữa" để khởi động lại cuộc chiến cho đến khi ông nhận được cuộc gọi: "Thưa ngài, ông có thể đợi không? Chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi đã gần đạt được một thỏa thuận."

Với những lời từ chối trong quá khứ của Iran, ông Trump nói thêm, "Tôi hy vọng chúng ta không phải tham chiến, nhưng chúng ta có thể phải cho họ một đòn tấn công nghiêm trọng khác". Ông ấy nói rằng ông sẽ đợi "hai hoặc ba ngày, có thể là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật, một cái gì đó. Có thể là đầu tuần tới - một khoảng thời gian giới hạn."

Những mối đe dọa như vậy đã được lặp đi lặp lại thường xuyên đến mức giờ đây chúng phải đối mặt với hiệu quả giảm dần. Iran dường như không tin vào sự đe dọa đó, và trong mọi trường hợp, chế độ dường như đã chuẩn bị để vượt qua xung đột  và chống trả bằng cách nhắm mục tiêu vào các đồng minh vùng Vịnh và các tàu thương mại.

Nếu một thỏa thuận tốt không thể thực hiện được, thì ông Trump sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục xử dụng lực lượng quân sự. Nhưng để kết thúc điều gì? Nối lại cuộc chiến cần phải gắn liền với một mục tiêu chiến lược có thể đạt được, mà không cần sự đồng ý của chế độ Iran.

Một lựa chọn là chiếm giữ uranium làm giàu của Iran và phá hủy địa điểm làm giàu tiềm năng của Iran bên dưới núi Pickaxe, hoặc hỗ trợ Israel cố gắng làm điều đó. Mục đích sẽ là làm suy giảm hơn nữa mối đe dọa hạt nhân của Iran, thay đổi đường nét của các cuộc đàm phán và sửa đổi những gì trong một thỏa thuận sẽ phải đạt được. Nếu các mối đe dọa hạt nhân nghiêm trọng nhất có thể được loại bỏ trong nhiều năm nữa, nhu cầu về một thỏa thuận với Iran sẽ giảm.

Một lựa chọn khác là tiếp tục phong tỏa Iran trong khi tập hợp một nhiệm vụ hải quân và không quân để hộ tống tàu bè qua eo biển Hormuz. Điều này có thể thực hiện được về mặt quân sự, và nếu eo biển được mở lại bằng vũ lực, thời gian sẽ đứng về phía Mỹ. Sau đó, ông Trump có thể chờ đợi, cho phép lệnh phong tỏa của Mỹ làm tăng áp lực lên Iran khi nước này buộc phải đóng cửa các giếng dầu và phân phối xăng có hạn định.

Ông Trump cũng có thể phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran theo từng giai đoạn. Cho đến nay, ông đã tránh điều này, hy vọng chế độ sẽ coi những tài sản này là thứ sẽ mất nếu họ không chấp nhận một thỏa thuận. Ông cũng muốn tránh một đòn giáng nữa vào nguồn cung dầu toàn cầu. Nhưng thiệt hại leo thang sẽ khiến chế độ suy giảm và nghèo tiền mặt, thậm chí không thể trả lương nếu họ từ chối các điều khoản của Mỹ. Tổng thống vẫn có thể duy trì phong tỏa trong khi sử dụng CIA để hỗ trợ những người bất đồng chính kiến bên trong Iran.

***

Tất cả những điều này đều mang lại rủi ro, cả về quân sự lẫn kinh tế. Nhưng bây giờ Tổng thống không có lựa chọn nào mà không bao gồm rủi ro. Việc ký một "văn bản pháp lý sơ bộ" được tranh luận để tiếp tục đàm phán thêm 30 ngày nữa - về bản chất là gia hạn ngừng bắn cho Iran - sẽ chỉ làm tăng cái giá phải trả trong khi cho phép Iran  tiếp tục kéo dài thời gian chơi khăm ông Trump  khi ngày càng tiến gần hơn đến cuộc bầu cử. Đặc biệt, khả năng răn đe của Mỹ đối với Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng.

Clip : Biên tập viên lảo luyện của WSJ: Cuộc xung đột Mỹ-Trung sẽ nguy hiểm cho cả hai quốc gia, và kết quả cuối cùng không phải là không thể tránh khỏi. Ảnh: Ann Wang / Reuters / Alamy Stock Image / Brendan Smialowski / AFP / Getty Images

Như ông Trump đã nói mà ai cũng biết, khi ông chỉ trích những người tiền nhiệm của mình. Mỹ không nên bắt đầu một cuộc chiến nếu họ không chuẩn bị làm những gì cần thiết để giành chiến thắng.

--------------------

_ Ban biên tập WSJ ....20 Tháng Năm, 2026 ... The Wall Street Journal.

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal..... 21/5/2026.