Nước Mỹ của Trump và cuộc đụng độ văn minh với châu Âu.

 Tòa Bạch Ốc coi nhập cư ồ ạt là mối đe dọa lớn hơn Nga - và họ đang gây áp lực buộc châu Âu phải đồng ý.

Một hình minh họa cho thấy Donald Trump trong bộ đồng phục bóng đá tung hứng một quả bóng đá được thiết kế như một quả địa cầu với châu Âu có thể nhìn thấy nổi bật....© James Ferguson.

Tác giả Gideon Rachman...08/12/2025... Financial Times.

Chiến lược an ninh quốc gia mới của chính quyền Trump đã nhận được những đánh giá tồi tệ ở châu Âu. Tuy nhiên, nó là một tài liệu thực sự thú vị. Nó cố gắng làm một điều gì đó rất tham vọng - đó là xác định lại an ninh quốc gia theo thuật ngữ văn minh.

An ninh quốc gia thông thường tập trung vào các mệnh lệnh quân sự và kinh tế. Chiến lược an ninh quốc gia mới lê bước một cách nghiêm túc thông qua những vấn đề này. Nhưng người ta cảm thấy rằng nhiệt tâm của tác giả không ở trong đó. Một đoạn về vấn đề quan trọng của Đài Loan khẳng định thẳng thừng: "Ngăn chặn một cuộc xung đột về Đài Loan... là một ưu tiên. Chúng tôi cũng sẽ duy trì chính sách tuyên bố lâu dài của chúng tôi về Đài Loan". Đó chính là định nghĩa của một tuyên bố có kềm chế. 

Tài liệu trở nên tràn đầy năng lượng và sáng tạo hơn nhiều khi nó chuyển sang các vấn đề văn minh. Rõ ràng có một yếu tố chủng tộc mạnh mẽ trong định nghĩa của chính quyền về nền văn minh - ngay cả khi nó không được giải thích rõ ràng. Ưu tiên chính sách đầu tiên được liệt kê là chấm dứt "di cư hàng loạt". Chiến lược an ninh quốc gia nhấn mạnh: "Chúng ta phải bảo vệ đất nước của chúng ta tránh khỏi các cuộc xâm lược... tránh khỏi di cư không được kiểm soát."

Ý tưởng ấy sau đó được mở rộng qua Đại Tây Dương đến châu Âu. Đây là điều làm nền tảng cho tuyên bố gây tranh cãi của Chiến lược an ninh quốc gia  rằng châu Âu đang đứng trên bờ vực của "sự xóa sổ văn minh". Tài liệu chiến lược lập luận rằng: “Rất có thể là chỉ trong vòng vài thập kỷ nữa, một số thành viên NATO sẽ trở thành những nước không phải là người châu Âu.”

Tuyên bố này giống như những gì mà các nhà tâm lý học đôi khi gọi là " ước tính tương lai". Trên thực tế,  trong dữ liệu điều tra  dân số cho thấy Hoa Kỳ có xu hướng sẽ trở thành "đa số không phải người da trắng" vào năm 2045. Theo xu hướng hiện tại, sẽ phải mất vài thập kỷ nữa trước khi Anh hoặc Đức vượt qua ngưỡng tương tự. Tuy nhiên, để ngăn chặn "xóa sổ văn minh" ở châu Âu, chính quyền Trump đề xuất: “Nuôi dưỡng tinh thần phản kháng với quỹ đạo hiện tại của châu Âu bên trong các quốc gia châu Âu.” Điều này rõ ràng có nghĩa là ủng hộ các đảng theo chủ nghĩa dân tộc, chống nhập cư như Đảng Alternative for Germany của Đức, Đảng National Rally của Pháp và Đảng Reform của Anh.

Bước ngoặt văn minh này trong chính sách đối ngoại của Mỹ đến từ đâu? Tác giả có ảnh hưởng nhất của Chiến lược an ninh quốc gia  được cho là Michael Anton, người cho đến gần đây vẫn là giám đốc hoạch định chính sách tại Bộ Ngoại giao. Danh tiếng lớn nhất trước đây của Anton là tác giả của bài báo năm 2016 có tên "Cuộc bầu cử Chuyến bay 93". Bài báo này lập luận rằng việc ngăn chặn Hillary Clinton đắc cử là vấn đề sống còn của quốc gia Hoa Kỳ, và nước này cần bầu Trump để ngăn chặn "sự nhập cư không ngừng nghỉ của người nước ngoài từ thế giới thứ ba". Năm 2016, ông lập luận rằng việc chấp nhận nhập cư hàng loạt là dấu hiệu của "một nền văn minh muốn diệt vong". Nghe quen không?

Nhưng người châu Âu nên nghiêm túc như thế nào đối với tất cả những điều này? Có ba cách nhìn rộng về Chiến lược an ninh quốc gia. Thứ nhất là hầu hết các chiến lược an ninh quốc gia đều vô nghĩa - được nghiên cứu kỹ lưỡng trong các viện nghiên cứu nhưng ít liên quan đến thế giới thực.  Thực tế là bản thân Anton hiện đã rời chính quyền và Trump thường không được coi là một nhà tư tưởng có hệ thống, khiến người ta dễ dàng bỏ qua ngôn ngữ văn minh như một miếng thịt ăn nhiều sẽ có hại đối với phe cực hữu Mỹ.

Quan điểm thứ hai cho rằng đây là một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm gây áp lực mạnh mẽ lên EU để họ tuân thủ các vấn đề mà chính quyền Trump thực sự quan tâm - đáng chú ý là việc ký kết thỏa thuận hòa bình với Nga và chấm dứt nỗ lực của châu Âu nhằm quản lý các công ty công nghệ Hoa Kỳ.

Cuối tuần qua, Christopher Landau, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ, đã đăng một bài viết trên mạng xã hội cáo buộc các đồng minh châu Âu của Mỹ đang "tự sát về mặt văn minh". Landau cho rằng Hoa Kỳ không thể tiếp tục "giả vờ là đối tác" với các nước EU đang áp dụng các chính sách "hoàn toàn bất lợi" cho lợi ích của Hoa Kỳ. Các chính sách mà ông liệt kê bao gồm bị cáo buộc "kiểm duyệt", cũng như "chủ nghĩa cuồng tín về khí hậu".

Điều này giống như một mối đe dọa hầu như không được che giấu: rút lại các chính sách của EU mà chính quyền Trump không thích hoặc Mỹ sẽ xem xét lại sự ủng hộ của mình đối với NATO. Ngôn ngữ của Chiến lược an ninh quốc gia, kết hợp với các mối đe dọa của Landau, cũng có thể hỗ trợ cách giải thích thứ ba, thậm chí còn triệt để hơn; đó là, không chỉ chính quyền Mỹ phản đối các chính sách riêng lẻ của EU mà  - đó là sự tồn tại của chính EU, được miêu tả như một dự án "toàn cầu hóa" bất lợi cho lợi ích của Mỹ.

Nếu lối suy nghĩ đó được thực hiện đến cùng, nó có thể khiến Hoa Kỳ tách khỏi NATO, xa lánh các chính phủ hiện tại của châu Âu và ngày càng xích lại gần Nga hơn. Người phát ngôn của Vladimir Putin đã ca ngợi NSS và cho rằng nó phù hợp với tư duy của Điện Kremlin. Những người Nga thân cận với Putin đã sử dụng X — một nền tảng bị cấm ở Nga — để ủng hộ tuyên bố của chính quyền Trump rằng tự do ngôn luận đang bị đe dọa ở châu Âu.

Chiến lược an ninh quốc gia  nói rõ rằng hiện đang có một cuộc chiến đang diễn ra giữa hai phiên bản khác nhau của phương Tây - khiến Mỹ và châu Âu chống lại nhau. Quan điểm của chính quyền Trump về "nền văn minh phương Tây" dựa trên chủng tộc, Kitô giáo và chủ nghĩa dân tộc. Phiên bản châu Âu là một quan điểm tự do dựa trên dân chủ, nhân quyền và pháp quyền, bao gồm cả luật pháp quốc tế.

Ở châu Âu, mối đe dọa lớn nhất đối với phiên bản tự do của nền văn minh phương Tây là các đảng cực hữu mà Mỹ đang thúc đẩy - và nhà nước Nga mà chính quyền Trump đang tán tỉnh. Không có gì ngạc nhiên khi Điện Kremlin cảm nhận được một cơ hội.

--------------------

_ Tác giả Gideon Rachman...08/12/2025... Financial Times.

_ Trần HSa lược dịch từ Financial Times.... 09/12/2025.