Máy bay chiến đấu của Trung Quốc nhắm radar vào máy bay Nhật Bản trên bầu trời Đài Loan.

 

Sanae Takaichi trong cuộc tranh luận của các nhà lãnh đạo đảng tại Thượng viện Quốc hội ở Tokyo vào ngày 26 tháng 11. Nhiếp ảnh gia: Kiyoshi Ota/Bloomberg.

Tác giả Kanoko Matsuyama...Ngày 7 tháng 12 năm 2025 ...Bloomberg.

{Quan hệ Trung Quốc và Nhật Bản trở nên căng thẳng hơn sau khi một máy bay chiến đấu đang huấn luyện của Trung Quốc lần đầu tiên hướng radar điều khiển hỏa lực nhắm vào máy bay phản lực quân sự của Nhật Bản.

Hai nước đã đưa ra những tường thuật mâu thuẫn về các sự kiện, với việc Tokyo tuyên bố một máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã hướng radar vào máy bay của họ trên vùng biển quốc tế, và Bắc Kinh cáo buộc máy bay Nhật Bản làm gián đoạn việc huấn luyện trên không của họ.

Vụ việc diễn ra đã làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia, bởi những bình luận của Thủ tướng Nhật Bản cho rằng Tokyo có thể khai triển quân đội của mình với các quốc gia khác nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.}

Mối quan hệ Trung Quốc và Nhật Bản, đã bị Thủ tướng Sanae Takaichi gây sứt mẻ khi bình luận về Đài Loan, đã trở nên căng thẳng hơn vào cuối tuần này sau khi một máy bay chiến đấu đang huấn luyện của Trung Quốc lần đầu tiên hướng radar điều khiển hỏa lực nhắm vào các máy bay quân sự của Nhật Bản.

Vụ việc đã làm gia tăng thêm căng thẳng giữa hai quốc gia do những bình luận của Thủ tướng Nhật Bản vào tháng trước cho thấy Tokyo có thể khai triển quân đội của mình với các quốc gia khác nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.

Hai nước đã đưa ra những tường thuật mâu thuẫn về các sự kiện, với việc Tokyo tuyên bố một máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã nhắm radar vào máy bay của họ trên vùng biển quốc tế hôm thứ Bảy, và Bắc Kinh cáo buộc máy bay Nhật Bản làm gián đoạn việc huấn luyện trên không của họ.

Bà Takaichi nói trong một chương trình phát sóng của TBS News hôm Chủ nhật. "Điều này cực kỳ đáng tiếc. Chúng tôi mạnh mẽ phản đối Trung Quốc và yêu cầu các biện pháp để ngăn chặn bất kỳ sự tái diễn nào. Chúng tôi sẽ đáp trả một cách bình tĩnh và kiên quyết."

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc Nhật Bản tố cáo sai sự thật và cố gắng "gây căng thẳng và đánh lừa cộng đồng quốc tế".

 Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố "Trung Quốc không chấp nhận cái gọi là phản đối từ phía Nhật Bản và đã bác bỏ nó ngay tại chỗ và phản đối nó ở Bắc Kinh và Tokyo".

Bắc Kinh đã cáo buộc Takaichi can thiệp vào công việc nội bộ của họ và đưa ra các biện pháp trả đũa về kinh tế và ngoại giao, yêu cầu bà rút lại nhận xét này. Thủ tướng Nhật Bản đã từ chối rút lại các bình luận, cho rằng không có sự thay đổi nào trong lập trường của Nhật Bản, khiến hai bên rơi vào bế tắc ngoại giao.

Hôm thứ Tư, Takaichi nhắc lại lập trường lâu nay của Nhật Bản rằng, họ hiểu và tôn trọng quan điểm của Trung Quốc về Đài Loan, một bình luận mà một số người dùng mạng xã hội Trung Quốc coi là một nỗ lực để rút lại những nhận xét gần đây của bà.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nói trong một cuộc họp báo ở Tokyo hôm Chủ nhật rằng một chiếc J-15 của Trung Quốc đã nhắm radar vào hai máy bay chiến đấu F-15 của Nhật Bản trên vùng biển phía đông nam tỉnh Okinawa của Nhật Bản.

Trường hợp đầu tiên, máy bay Trung Quốc nhắm radar vào một chiếc F-15 của Nhật Bản diễn ra trong khoảng thời gian ba phút ngay sau 4 giờ 30 chiều thứ Bảy, theo một tuyên bố của Bộ Quốc phòng. Vụ thứ hai xảy ra trong thời gian khoảng 30 phút chừng hai giờ sau đó, nhắm vào một chiếc F-15 khác.

Theo tuyên bố, các máy bay F-15 đã được điều động để thám sát máy bay Trung Quốc được phóng từ một tàu sân bay có đi lạc vào không phận Nhật Bản hay không.

Một phát ngôn viên hải quân Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố trên tài khoản WeChat chính thức của anh ta  rằng máy bay của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã nhiều lần tiếp cận và làm gián đoạn quá trình huấn luyện máy bay chiến đấu của họ, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho an toàn bay.

Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles cho biết tại một cuộc họp với ông Koizumi ở Tokyo hôm Chủ nhật rằng các sự kiện này là "đáng lo ngại".

Shinjiro Koizumi (phải) phát biểu trong một cuộc họp báo với Richard Marles tại Bộ Quốc phòng ở Tokyo vào ngày 7 tháng 12.Nhiếp ảnh gia: Kazuhiro Nogi / AFP / Getty Images.

"Chúng tôi hiểu rằng sẽ có sự tương tác giữa các lực lượng quốc phòng tương ứng của chúng tôi và thực sự là các lực lượng quốc phòng của Trung Quốc, nhưng kỳ vọng tuyệt đối của chúng tôi là những tương tác đó an toàn và chuyên nghiệp", ông Marles nói.

Người đồng cấp Nhật Bản nhắc lại quan điểm rằng Nhật Bản sẽ tiến hành một cách kiên quyết và bình tĩnh để bảo đảm hòa bình và ổn định trong khu vực.

Không rõ liệu động thái của Trung Quốc là một hành động có chủ ý được thực hiện trong bối cảnh tranh chấp hiện tại hay một sự cố không liên quan. Tuy nhiên, dường như có một tiền lệ. Trong một cuộc tranh cãi trước đó giữa Trung Quốc và Nhật Bản về chủ quyền của các đảo không có người ở Biển Hoa Đông, một tàu Trung Quốc đã nhắm  radar điều khiển hỏa lực của nó vào một tàu khu trục Nhật Bản hồi tháng 1 năm 2013.

Kể từ khi Takaichi phát biểu về Đài Loan vào ngày 7 tháng 11, Trung Quốc đã khuyên công dân của mình không nên đến Nhật Bản, gửi thư phản đối đến Liên Hợp Quốc và tiếp cận với các nước khác để tái khẳng định sự ủng hộ đối với nguyên tắc "Một Trung Quốc". Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói chuyện với cả nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Takaichi của Nhật Bản trong các cuộc điện đàm riêng biệt vào cuối tháng 11.

Hôm Chủ nhật tờ Yomiuri báo cáo  rằng các công ty Nhật Bản đang phải đối mặt với sự chậm trễ trong việc xin phép Trung Quốc để nhập khẩu khoáng sản, bao gồm cả đất hiếm, trích dẫn một số quan chức chính phủ giấu tên.

Cho đến nay, Takaichi  vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về hành động trả đũa Trung Quốc. Takaichi và Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi đã nhiều lần nói rằng lập trường của Tokyo vẫn phù hợp với tuyên bố chung Trung-Nhật năm 1972. Thông cáo chung nói rằng Nhật Bản hiểu và tôn trọng quan điểm của Trung Quốc rằng Đài Loan là "một phần không thể tách rời lãnh thổ của họ", nhưng không đồng ý một cách cụ thể đối với nguyên tắc "Một Trung Quốc".

-----------

_ Tác giả Kanoko Matsuyama...— Với sự hỗ trợ của Nobuaki Miyai, Paul Jackson và Ying Tian.

_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg....Ngày 8  tháng 12 năm 2025.