Ukraine và châu Âu phản đối đề xuất ngừng bắn của Putin.

 Các cường quốc châu Âu và Kyiv đã trình bày kế hoạch chi tiết của riêng họ để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, sau khi Putin yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ và Trump cho biết ông sẽ gặp nhà lãnh đạo Nga vào tuần tới.

Ảnh chụp màn hình từ WSJ.

Tác giả Bojan Pancevski và Yaroslav Trofimov......Cập nhật ngày 9 tháng 8 năm 2025....The Wall Street Journal via MSN.

BERLIN— Các cường quốc châu Âu và Ukraine đã phản ứng với kế hoạch ngừng bắn của Vladimir Putin bằng một đề xuất phản đối mà họ nói phải đóng vai trò như một khuôn khổ để các cuộc đàm phán sắp tới giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Nga có thể đạt được sự ủng hộ, theo các quan chức châu Âu hiểu biết về các cuộc đàm phán.

Kế hoạch của châu Âu đã bác bỏ đề xuất của Nga về việc trao đổi các khu vực do Ukraine kiểm soát ở vùng Donetsk để lấy một lệnh ngừng bắn. Nó đã được đưa ra trong một cuộc họp với các quan chức hàng đầu của Hoa Kỳ ở Anh vào hôm thứ Bảy.

Cuộc họp mang tính xây dựng, Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky cho biết vào tối thứ Bảy. "Lập luận của chúng tôi đang được lắng nghe. Các mối nguy hiểm đang được tính đến", ông Zelensky nói trong một bài phát biểu.

"Điều quan trọng là Mỹ có quyết tâm và khả năng chấm dứt chiến tranh, và chúng tôi hoan nghênh những nỗ lực của Tổng thống Trump để ngăn chặn những vụ giết người", ông nói thêm.

Một quan chức Mỹ cho biết các cuộc họp đã đạt được tiến bộ hướng tới mục tiêu của ông Trump là chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine. Một bên tham gia châu Âu cho biết phía Mỹ phản ứng tích cực với kế hoạch của châu Âu.

Các chính phủ châu Âu bao gồm Anh, Đức và Pháp, cũng như Ukraine, đã nghiền ngẫm đáp trả đề xuất hòa bình được đưa ra từ cuộc gặp gỡ tuần trước giữa ông Putin và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Điện Kremlin. Sau các cuộc đàm phán này, ông Trump đã hết thời hạn áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp cứng rắn đối với Nga và đồng ý một hội nghị thượng đỉnh với ông Putin ở Alaska vào ngày 15 tháng 8.

Mục tiêu của châu Âu là vạch ra một lằn ranh đỏ chung với Ukraine mà các quan chức châu Âu nói rằng phải áp dụng cho bất kỳ cuộc đàm phán tiềm năng nào với Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky © alina smutko / Reuters

"Tương lai của Ukraine không thể được quyết định nếu không có người Ukraine, những người đã chiến đấu cho tự do và an ninh của họ trong hơn ba năm nay", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy. "Người châu Âu cũng nhất thiết phải là một phần của giải pháp, vì nó liên quan đến an ninh của họ".

Đề xuất của châu Âu bao gồm các yêu cầu ngừng bắn diễn ra trước khi thực hiện bất kỳ bước nào khác. Báo cáo cũng nói rằng lãnh thổ chỉ có thể được trao đổi theo cách có đi có lại - có nghĩa là nếu Ukraine rút khỏi một số khu vực, Nga phải rút khỏi các khu vực khác.

Điều quan trọng là kế hoạch của châu Âu, được trình bày cho Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Ukraine của Trump Keith Kellogg và Witkoff, cũng quy định rằng bất kỳ nhượng bộ lãnh thổ nào của Kyiv phải được bảo vệ bằng các bảo đảm an ninh vững chắc - bao gồm cả khả năng trở thành thành viên NATO cho Ukraine.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã kêu gọi ông Trump trình bày sáng kiến châu Âu vào chiều thứ Bảy.

Stubb đăng trên mạng xã hội "Châu Âu đoàn kết với Ukraine. Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Tổng thống Trump và Hoa Kỳ".

Cuộc họp là một bước tiến quan trọng, ông nói thêm.

"Một lệnh ngừng bắn mong manh sẽ chỉ phục vụ người Nga, củng cố các cuộc chinh phục của họ và hạn chế cơ hội chống trả của Ukraine", người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu Kaja Kallas cho biết trong một thông điệp gửi các quan chức châu Âu sau cuộc họp.

Kế hoạch của châu Âu đã được soạn thảo và trình bày cho phía Hoa Kỳ bởi các trợ lý trưởng của các nhà lãnh đạo châu Âu. Vance có mặt tại cuộc họp, trong khi hầu hết các quan chức Mỹ khác tham dự qua một liên kết video.

Theo các quan chức được thông báo về đề xuất do Witkoff đưa ra từ Moscow, ông Putin cho biết ông sẽ đồng ý ngừng bắn để đổi lấy việc Ukraine bàn giao khoảng 1/3 khu vực phía đông Donetsk mà Kyiv vẫn kiểm soát. Tiền tuyến sẽ bị đóng băng ở những nơi khác, bao gồm cả ở các khu vực Zaporizhzhia và Kherson mà Nga cũng tuyên bố là của mình.

Một số quan chức châu Âu được thông báo về cuộc họp hôm thứ Tư với Witkoff lưu ý rằng, ông Putin đã không lặp lại lập trường ban đầu của y: rằng Ukraine phải được phi quân sự hóa và thay thế chính phủ của họ, và rằng tất cả Kherson và Zaporizhzhia, những khu vực có thủ phủ do Ukraine kiểm soát, nên được nhượng lại cho Nga. Putin đã sáp nhập ba khu vực này và khu vực thứ tư, Luhansk, nơi gần như bị Moscow chiếm đóng hoàn toàn, sau các cuộc trưng cầu dân ý giả vào năm 2022.

Một số quan chức châu Âu cho biết hôm thứ Bảy rằng nếu Ukraine bàn giao toàn bộ khu vực Donetsk, Nga sẽ phải rút khỏi các khu vực bị chiếm đóng của Zaporizhzhia và Kherson ở phía nam.

Kế hoạch này đã gây sốc cho Zelensky - người chưa được mời đến Alaska - và các nhà lãnh đạo châu Âu.  Sau cuộc trò chuyện hôm thứ Bảy với Thủ tướng Anh Keir Starmer, ông mô tả nó là "một kế hoạch nhằm thu hẹp mọi thứ thành việc thảo luận về những điều bất khả thi", và nói rằng Ukraine sẽ không nhượng đất đai của mình cho bất kỳ ai."

Một trợ lý cao cấp của một nhà lãnh đạo châu Âu cho biết rất đáng tiếc khi ông Putin đã ngăn chặn được các biện pháp trừng phạt do ông Trump lên kế hoạch vốn sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế chiến tranh của Nga và làm giảm khả năng leo thang cuộc xâm lược Ukraine. Ông Putin cho thấy ông dễ bị tổn thương như thế nào trước áp lực của Mỹ và ông Trump phải xử dụng đòn bẩy của mình, quan chức này nói.

Các biển hiệu mang huy hiệu của Nga treo trên một con phố ở Mariupol, một thành phố do Nga kiểm soát của Ukraine. © Alexander Ermochenko / Reuters

Bất kỳ thỏa thuận nào mà Trump và Putin đạt được ở Alaska sẽ không có giá trị gì nếu không có sự tham gia của các nhà lãnh đạo châu Âu, một quan chức cấp cao khác của châu Âu cho biết.

Trong cuộc gặp với Vance, các quan chức châu Âu nhắc lại rằng tương lai của Ukraine không thể được thảo luận nếu không có Ukraine. Bất kể điều gì xảy ra ở Washington, châu Âu sẽ tiếp tục cung cấp vũ khí và tiền cho Ukraine, một quan chức cấp cao của châu Âu cho biết.

Nga đã tấn công trong hơn hai năm, và trong thời gian đó đã chinh phục chưa đến 1% lãnh thổ Ukraine, phần lớn ở khu vực Donetsk, trong khi mất hàng trăm nghìn binh sĩ trong cuộc giao tranh ác liệt do chiến tranh bằng máy bay không người lái tàn bạo.

Theo hầu hết các nhà phân tích quân sự, quân đội Nga bị lôi kéo vào các trận chiến ở các thị trấn Pokrovsk và Chasiv Yar từ đầu năm ngoái, quân đội Nga khó có thể chiếm được các cứ điểm tập trung kiên cố của Slovyansk và Kramatorsk ở phía bắc khu vực Donetsk.

Việc bàn giao địa hình chiến lược này, nơi sinh sống của hàng trăm nghìn công dân Ukraine, để đổi lấy một lệnh ngừng bắn có nghĩa là Putin, người đã phá vỡ nhiều thỏa thuận ngừng bắn trong quá khứ, sẽ nhận được một cơn gió để đổi lấy việc không cho đi thứ gì, các quan chức châu Âu từ ba quốc gia tham gia đàm phán cho biết.

Binh sĩ Ukraine bắn về phía các vị trí của Nga ở tiền tuyến ở khu vực Zaporizhzhia hôm thứ Năm. © Evgeniy Maloletka / Associated Press

Đề xuất phản đối của châu Âu được đưa ra sau một tuần ngoại giao cuồng nhiệt được kích hoạt bởi lời đề nghị của Putin với Witkoff. Vài giờ sau khi hai người gặp nhau tại Điện Kremlin, Trump đã triệu tập một cuộc gọi với các nhà lãnh đạo châu Âu và Zelensky để thông báo cho họ về đề xuất này.

Trong cuộc điện đàm, ông Trump gợi ý rằng Nga sẽ sẵn sàng rút khỏi khu vực phía nam Zaporizhzhia và Kherson để đổi lấy quyền kiểm soát hoàn toàn Donetsk, theo các quan chức châu Âu từ ba quốc gia quen thuộc với cuộc trò chuyện đó và hai cuộc gọi tiếp theo.

Tuy nhiên, Witkoff đã rút lại tuyên bố đó vào ngày hôm sau trong một cuộc điện đàm với các trợ lý chính của các nhà lãnh đạo châu Âu, gợi ý rằng Nga sẽ rút lui và đóng băng tiền tuyến.

Hôm thứ Sáu, các quan chức châu Âu yêu cầu cuộc gọi thứ ba với Witkoff để làm rõ sự nhầm lẫn về những gì Putin đã đề xuất. Trong cuộc gọi đó, ông Witkoff nói rằng đề nghị duy nhất trên bàn là Ukraine đơn phương rút khỏi Donetsk để đổi lấy một lệnh ngừng bắn. Đề xuất đó đã bị cả Zelensky và các quan chức châu Âu tham gia vào các cuộc đàm phán từ chối.

----------------

_ Tác giả Bojan Pancevski và Yaroslav Trofimov..

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal vi MSN.... 10/8/2025.