Share:
Trump và những món quà liên tục trao cho Trung Quốc.
Tổng thống Trump đang đảo lộn chính sách của Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vốn đã trải qua một phần tư thế kỷ.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) chào Tổng thống Mỹ Donald Trump
Donald Trump và Tập Cận Bình tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka vào năm 2019. Tổng thống Mỹ đã rút lui khỏi việc hỗ trợ các nước láng giềng của Trung Quốc © Brendan Smialowski / AFP / Getty Images.
Tác giả Edward Luce...05/8/2025.... Financial Times.
Năm 2025 mới đi được nửa chặng đường nhưng Trung Quốc là người chiến thắng. Với sự đều đặn của nhịp điệu, Donald Trump đã liên tục mang về những khoản lợi nhuận khổng lồ cho Trung Quốc. Sự kính nể của Trump dành cho Tập Cận Bình, dường như càng lớn dần theo sự cứng rắn của Tập, đến nỗi các nhà quan sát có thể được tha thứ khi nghĩ rằng Trump muốn Trung Quốc tiếp tục chiến thắng. Giữa một biển người diều hâu lưỡng đảng, Trump là người cuối cùng ở Washington ủng hộ Trung Quốc. Tuy nhiên, tiếng nói của ông lại là tiếng nói duy nhất có giá trị.
Sự tôn trọng của Trump đối với Trung Quốc đặt thái độ đó vào phạm trù của một câu chuyện. Zbigniew Brzezinski từng cáo buộc đại chiến lược gia Henry Kissinger, đồng nghiệp của mình là "một người đam mê rõ ràng với kẻ thù và một sự khó chịu với bạn bè". Mỗi người bạn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ đều gặp phải điều tương tự với Trump. Nó đã từng như vậy. Ngay từ cuối những năm 1980, con gấu của Trump là Nhật Bản, không phải Liên Xô. Trong dịp hiếm hoi ngày nay, qua đó Trump đổ lỗi cho Trung Quốc, ông xác định thủ phạm thực sự là các tập đoàn Mỹ. Nếu ông ở vị trí của Trung Quốc, Trump nói, ông cũng sẽ ăn bữa trưa của Mỹ.
Tác động địa chính trị của Trump 2.0 không thể được phóng đại. Kể từ đầu thế kỷ này, các chính quyền liên tiếp của Mỹ đã tìm cách củng cố, hỗ trợ các nước láng giềng của Trung Quốc. Trump đang phá hủy điều đó với sự nhanh nhẹn đáng kể. Trong số này, Ấn Độ là đáng kinh ngạc nhất. Thủ tướng Narendra Modi, đóng vai người dùng sức mạnh để cai trị ở quê nhà nhưng cũng đồng cảm với Trump như bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào. Sự tâng bốc không đưa ông ấy đến đâu. Tuần trước, Trump tuyên bố áp thuế 25% đối với Ấn Độ và cáo buộc New Delhi tài trợ cho cuộc chiến của Nga ở Ukraine thông qua nhập khẩu dầu. Một trăm phần trăm "thuế thứ cấp" đối với Ấn Độ có thể xảy ra.
Điều quan trọng nhất của Mỹ đối với Trung Quốc trong một phần tư thế kỷ qua là hỗ trợ cho sự xuất hiện của một Ấn Độ mạnh mẽ đóng vai trò đối trọng với Trung quốc . Nhưng Trump tiếp tục đi xa hơn để đặt ra nghi ngờ liệu điều đó có còn đúng hay không. Sau khi tuyên bố (theo Ấn Độ một cách sai lầm) rằng ông đã ngăn chặn Ấn Độ và Pakistan tham chiến vào tháng 5, Trump đang cố gắng lôi kéo Pakistan. Cùng ngày hồi tháng 6 mà Trump mời Modi đến Washington, ông đã có một bữa trưa riêng tư với Asim Munir, chỉ huy quân sự Pakistan. Các tổng thống Mỹ không chia xẻ bữa ăn trực tiếp với những người đứng đầu quân đội nước ngoài. Tuy nhiên, đối với Pakistan, ông đã tạo ra một ngoại lệ. Modi lịch sự từ chối lời mời của Trump. Bây giờ Trump đang chế nhạo Ấn Độ rằng họ có một "nền kinh tế chết" và một ngày nào đó có thể phải nhập khẩu dầu từ Pakistan. Đây là cách mà bạn đánh mất bạn bè và lãng phí ảnh hưởng.
Đài Loan cũng có cơ sở vững chắc như Ấn Độ để lo lắng rằng thế giới đang đảo lộn. Trump đã tát 20% thuế vào trung tâm bán dẫn lớn nhất thế giới và cáo buộc nó xé toạc nước Mỹ. Tuần trước, ông đã từ chối cho phép Tổng thống Đài Loan Lai Ching-te dừng lại ở New York vì sợ xúc phạm Trung Quốc. Lập trường của Kissinger về sự mơ hồ chiến lược ở Đài Loan - rằng Trung Quốc không bao giờ có thể đặt cược vào việc Mỹ không hỗ trợ Đài Loan - đã được thay thế bằng thứ 'cận thị chiến thuật'. Trump có khả năng thương lượng an ninh của Đài Loan để giành được các nhượng bộ thương mại từ Trung Quốc.
Có phương pháp địa chính trị nào cho sự điên rồ của Trump không? Chỉ có một cách theo nghĩa thô thiển là Trump tôn trọng phạm vi ảnh hưởng của Trung Quốc và muốn Trung Quốc tôn trọng phạm vi ảnh hưởng của Mỹ. Mỗi kẻ săn mồi lớn có quyền đi lang thang trong khu vực rừng rậm của chúng. Trump muốn Greenland và vẫn thèm muốn kênh đào Panama vì ông thấy Trung Quốc xâm lấn Vòng Bắc Cực và Tây bán cầu. Nhưng ông tỏ ra ít quan tâm đến láng giềng của Trung Quốc. Khi Tổng thống Philippines, Ferdinand Marcos Jr, gần đây phàn nàn với Trump rằng Trung Quốc đang "đơn phương thay đổi trật tự thế giới", ông đã bị gạt sang một bên. "Chúng tôi đang hòa hợp với Trung Quốc rất tốt", ông Trump trả lời.
Tập có rất nhiều lý do để biết ơn Trump. Hai cái siêu việt nhất đang ảnh hưởng đến toàn bộ thế giới láng giềng của Tập. Thứ nhất, Trump đang nhường trò chơi vĩ đại ở phía nam bán cầu cho Trung Quốc. Sự phá hủy USAID và cuộc chiến thuế quan của Trump đối với các nước nghèo nhất thế giới ở châu Phi và Mỹ Latinh đang đẩy các lục địa này đến gần Trung Quốc hơn.
Thứ hai, như Adam Tooze đã viết, Trump đang để cho Trung Quốc giành chiến thắng trong cuộc đua công nghiệp về năng lượng sạch. Ông cũng đang nới lỏng các hạn chế của Joe Biden đối với việc Trung Quốc tiếp cận chất bán dẫn tiên tiến. Năm ngoái, Trung Quốc đã bổ sung nhiều công suất năng lượng tái tạo hơn phần còn lại của thế giới cộng lại. Kể từ tháng Giêng, Trump đã thu hồi các khoản trợ cấp cho năng lượng xanh của Mỹ và khôi phục "khoan, này con, khoan" như một trọng tâm trong nhiệm kỳ tổng thống của mình. Nỗi nhớ carbon này chính là món hời lớn nhất của Trung Quốc. Tương lai thế giới đang được viết nên tại Trung Quốc. Trump chính là đồng tác giả của nó, mà không hề hay biết.
----------------------
_ Tác giả Edward Luce.
_ Trần HSa lược dịch từ Financial Times ... 06/8/2025.
