Ngũ Giác đài đã âm thầm ngăn chặn các cuộc tấn công tên lửa tầm xa của Ukraine nhắm vào Nga.

 Bộ Quốc phòng đã từ chối chấp thuận các cuộc tấn công khi Tòa Bạch Ốc tìm cách lôi kéo Moscow mở các cuộc đàm phán hòa bình.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Trump bắt tay tại Phòng Bầu dục vào đầu tháng này.© Mandel ngan / Agence France-Presse / Getty Images.

Tác giả Alexander Ward,, Michael R. Gordon, Lara Seligman ....24/8/2025....The Wall Street Journal via MSN.

WASHINGTON— Ngũ Giác đài trong nhiều tháng đã ngăn chặn việc Ukraine xử dụng tên lửa tầm xa để tấn công bên trong nước Nga, các quan chức Mỹ cho biết, hạn chế Kiev xử dụng một vũ khí mạnh mẽ trong cuộc chiến chống lại cuộc xâm lược của Moscow.

Một thủ tục cần sự phê duyệt cấp cao của Bộ Quốc phòng, chưa được công bố, đã ngăn cản Ukraine bắn bất kỳ Hệ thống tên lửa chiến thuật tầm xa nào do Mỹ sản xuất, còn gọi là  Atacms, vào các mục tiêu ở Nga kể từ cuối mùa xuân, các quan chức cho biết. Trong ít nhất một dịp, Ukraine đã tìm cách xử dụng Atacms để chống lại một mục tiêu trên lãnh thổ Nga nhưng đã bị từ chối, hai quan chức cho biết.

Quyền phủ quyết của Mỹ đối với các cuộc tấn công tầm xa đã hạn chế các hoạt động quân sự của Ukraine khi Tòa Bạch Ốc  tìm cách lôi kéo Điện Kremlin bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình.

Elbridge Colby, Thứ trưởng Chính sách của Ngũ Giác đài, đã phát triển "cơ chế đánh giá" để quyết định các yêu cầu của Kyiv về việc bắn vũ khí tầm xa do Mỹ sản xuất, cũng như những vũ khí do các đồng minh châu Âu cung cấp cho Ukraine dựa vào tình báo và các thành phần quân sự của Mỹ.

Đánh giá cho phép Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đưa ra tiếng nói cuối cùng về việc liệu Ukraine có thể xử dụng Atacms - có tầm bắn gần 190 dặm - để tấn công Nga hay không.

 Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc  Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố "Tổng thống Trump đã rất rõ ràng rằng cuộc chiến ở Ukraine cần phải kết thúc. Không có thay đổi nào trong tư thế quân sự ở Nga-Ukraine vào thời điểm này. Bộ trưởng Hegseth đang làm việc song song với Tổng thống Trump."

Ngũ Giác đài  và các quan chức Ukraine đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Yêu cầu phê duyệt của Ngũ Giác đài  đã đảo ngược một cách hiệu quả quyết định của cựu Tổng thống Joe Biden trong năm cuối tại nhiệm  của ông cho phép Ukraine tấn công bên trong Nga bằng Atacms.

Hồi tháng 6 các binh sĩ bộ binh Ukraine là một phần của nỗ lực ổn định tiền tuyến trong bối cảnh Nga tấn công.© Serhii Korovayny gửi cho Wall Street Journal

Các tòa nhà ở Sumy, Ukraine, đã bị hư hại sau một cuộc tấn công tên lửa của Nga vào tháng 6.© Serhii Korovayny gửi cho WSJ

Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Năm, ông Trump nói rằng Ukraine không thể đánh bại Nga trừ khi họ có thể "tấn công" trong cuộc chiến, kéo dài hơn ba năm sau cuộc xâm lược của Moscow.

Hôm thứ Năm ông viết trên mạng xã hội."Rất khó, nếu không muốn nói là không thể giành chiến thắng trong một cuộc chiến mà không tấn công" quốc gia xâm lược. "Không có cơ hội chiến thắng!"

Các quan chức Mỹ cho biết tuyên bố của ông Trump không báo hiệu một sự thay đổi chính sách qua đó sẽ loại bỏ cơ chế xem xét của Ngũ Giác đài hoặc khuyến khích Ukraine xử dụng Atacms và các hệ thống tầm xa khác của phương Tây. Nhưng một quan chức cấp cao của Tòa Bạch Ốc cho biết ông Trump có thể thay đổi quyết định về việc tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công mở rộng chống lại Nga.

Với tư cách là tổng thống đắc cử, Trump nói rằng Biden là "ngu ngốc" khi cho phép Ukraine tấn công bên trong nước Nga. "Chúng ta chỉ đang leo thang cuộc chiến này và làm cho nó tồi tệ hơn", ông nói trong một cuộc phỏng vấn với Time vào tháng 12.

Atacms của Mỹ và các vũ khí tầm xa khác, chẳng hạn như tên lửa hành trình Storm Shadow của Anh, không phải là yếu tố thay đổi cuộc chơi đối với Ukraine. Nhưng chúng đã cho phép nước này đe dọa các trụ sở chỉ huy và kiểm soát của Nga và các sân bay cách xa tiền tuyến, khi Nga thúc đẩy lợi thế của mình về nhân lực, vũ khí và tài nguyên.

Thủ tục xem xét của Ngũ Giác đài cũng áp dụng cho việc Ukraine xử dụng Storm Shadow vì nó dựa trên dữ liệu nhắm mục tiêu của Mỹ, theo hai quan chức Mỹ và một quan chức Anh. Chính phủ Anh từ chối bình luận.

Ông Trump đã đe dọa sẽ tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Điện Kremlin, và thuế quan đối với các đối tác thương mại lớn trừ khi Moscow đồng ý ngừng bắn. Nhưng một quyết định về điều đó đã bị hoãn lại sau hội nghị thượng đỉnh của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó người đứng đầu Điện Kremlin thuyết phục ông Trump rằng nên nghiêm túc về việc tạo dựng hòa bình.

Tổng thống Trump cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ở bên phải và các nhà lãnh đạo châu Âu khác tại Tòa Bạch Ốc vào đầu tuần này.© Alexander Drago / Reuters

Hồi tháng 7, ông Trump tuyên bố sẽ cung cấp cho Kyiv vũ khí mới miễn là châu Âu đồng ý trả tiền cho chúng, một quyết định được đưa ra sau một thời gian ngắn tạm dừng các lô hàng vũ khí của Mỹ trong khi Ngũ Giác đài kiểm tra xem liệu có thiếu hụt trong kho dự trữ của chính họ hay không. Ông Trump nói với các phóng viên trong tháng đó rằng "chúng tôi không tìm kiếm" việc cung cấp vũ khí tầm xa hơn để nhắm mục tiêu vào Moscow.

Trong khi Mỹ chưa công bố bất kỳ kế hoạch nào để cung cấp thêm tên lửa, các loại vũ khí khác mà các chính phủ châu Âu đang mua từ Mỹ có thể giúp Ukraine bên trong biên giới của mình. Chúng bao gồm các hệ thống phòng không và Hệ thống tên lửa phóng đa năng có dẫn đường, với tầm bắn 90 dặm.

Chính quyền trong tuần này đã phê duyệt việc bán 3.350 tên lửa phóng từ trên không của Đạn tấn công tầm xa (ERAM), sẽ đến Ukraine trong khoảng sáu tuần tới, hai quan chức Mỹ cho biết. Gói vũ khí trị giá 850 triệu USD, chủ yếu được tài trợ bởi các quốc gia châu Âu và bao gồm các mặt hàng khác, đã bị trì hoãn cho đến sau hội nghị thượng đỉnh của Trump với Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Một số quan chức Mỹ cho biết việc xử dụng ERAM, với tầm bắn từ 150-280 dặm, sẽ yêu cầu Ukraine phải xin sự chấp thuận của Lầu Năm Góc. Bộ Ngoại giao đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Chính quyền Biden đã cung cấp hàng trăm Atacm cho Ukraine bắt đầu từ năm 2023. Các hạn chế đối với các cuộc tấn công Atacms bên trong nước Nga ban đầu được áp đặt dưới thời Biden đã được dỡ bỏ vào mùa thu năm 2024 sau khi quân đội Triều Tiên tham chiến cùng với Nga.

Chiếc Atacm cuối cùng được chính quyền Biden cho phép gửi đến Ukraine đã đến vào mùa xuân và Kyiv vẫn còn lại một nguồn cung cấp nhỏ, theo các quan chức Mỹ.

Ukraine đã phát triển một số vũ khí tầm xa của riêng mình để tấn công các mục tiêu bên trong Nga, đặc biệt là máy bay không người lái mà họ đã xử dụng để tấn công các nhà máy lọc dầu và máy bay của Nga.

Tuần trước, ông Zelensky nói rằng đất nước của ông đang phát triển một tên lửa hành trình mới - Flamingo - có thể được sản xuất với số lượng đáng kể vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trước hệ thống tên lửa phòng không Patriot. © Jens Büttner / DPA / Zuma Press

"Máy bay không người lái rất tốt cho một số thứ, nhưng chúng cũng có những lỗ hổng riêng", James Townsend, người từng là quan chức hàng đầu của Lầu Năm Góc về các vấn đề NATO trong chính quyền Obama, nói về các hạn chế đối với việc sử dụng Atacms. "Bạn không muốn hạn chế khả năng của Ukraine trong việc gây áp lực lên người Nga".

Ngoài việc yêu cầu phê duyệt các cuộc tấn công tên lửa, Colby, quan chức cấp ba của Ngũ Giác đài - người từ lâu đã lo ngại về việc xử dụng các nguồn lực của Ngũ Giác đài để răn đe Trung Quốc - đã thắt chặt kiểm soát các loại đạn dược bổ sung cho Ukraine. Trong một bản ghi nhớ vào tháng 6, ông đã thiết lập ba loại - xanh lá cây, vàng và đỏ - để đánh giá liệu kho vũ khí của Mỹ có đủ để cho phép chia xẻ một số với Kyiv hay không.

Loại màu xanh lá cây bao gồm các hệ thống mà Mỹ có rất nhiều và có thể dễ dàng cung cấp cho Ukraine, trong khi các hệ thống màu vàng và đỏ có nguồn cung ít hơn. Quyết định này trao cho Hegseth thẩm quyền thu hồi các hệ thống vũ khí dành cho Ukraine thuộc danh mục vàng và đỏ.

---------------

_ Tác giả Alexander Ward,, Michael R. Gordon, Lara Seligman .

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal via MSN.... 24/8/2025.