Mỹ quyết định Trung Quốc quá lớn, làm sao để bắt nạt.

 Bất chấp việc mua năng lượng khổng lồ từ Nga, Bắc Kinh đã tránh được các hình phạt khắc nghiệt mà Mỹ đã áp đặt cho Ấn Độ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.Nhiếp ảnh gia: Anthony Kwan / AFP / Getty Images.

Tác giả Mihir Sharma... 08 Tháng Tám, 2025 .... Bloomberg.

Vẫn còn đau đầu vì mức thuế 50% của Tổng thống Donald Trump, người dân Ấn Độ đã nhận ra một sự thật cay đắng khác: Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ dường như đang nhắm vào New Delhi, trong khi lại cho phép những người thực sự ủng hộ Nga  ở Trung Quốc được tự do hành động.

Giới cầm quyền Ấn Độ - vốn phần lớn hoan nghênh việc Trump lên nắm quyền và thực sự tin rằng hai bên đang trên ngưỡng của một thỏa thuận cùng có lợi - dường như có phần bàng hoàng. Ít ai có thể lường trước được nỗi nhục nhã khi gần như là quốc gia duy nhất rời khỏi các cuộc đàm phán với mức thuế cao hơn mức họ bị đe dọa. Đây không phải là thời điểm tốt nhất của ngoại giao Ấn Độ; Reuters dẫn lời một quan chức cho biết "chúng tôi thiếu sự hỗ trợ ngoại giao cần thiết sau khi Hoa Kỳ đạt được các thỏa thuận tốt hơn với Việt Nam, Indonesia, Nhật Bản và EU".

Có lẽ đó là lý do tại sao phản ứng từ Bộ Ngoại giao Ấn độ tương đối im lặng. Hy vọng rằng các cuộc đàm phán vẫn có thể được cứu vãn, New Delhi đã gọi thuế quan là "“không công bằng, không chính đáng và vô lý", chỉ ra một cách chính xác rằng Mỹ tiếp tục mua phân bón và uranium từ Nga trị giá hàng tỷ USD mỗi năm. Một nét đặc thù, tuyên bố này cũng tấn công Liên minh châu Âu, nơi muốn có thương mại tự do hơn với Ấn Độ chứ không phải rào cản thuế quan — nhưng sau đó, tấn công EU lại là động thái được mọi người ưa thích trong quan hệ quốc tế, kể cả người châu Âu.

Đúng là Ấn Độ hầu như không đơn độc. Ví dụ, người Nhật đã nối lại việc mua dầu thô từ Nga, nhưng dường như không ai theo đuổi chúng. Điều mà tuyên bố của Ấn Độ không đề cập, nhưng có thể có, là Trung Quốc đã không nhận được hình phạt nào cho việc nước này mua năng lượng khổng lồ từ Nga.

Tuy nhiên, sự im lặng đó che phủ rất nhiều sự phẫn nộ. Trung Quốc là một mục tiêu hợp lý hơn nhiều đối với sự tức giận của Trump, nếu kiểm soát Nga thực sự là những gì ông ấy muốn. So với New Delhi, Bắc Kinh cung cấp sự hỗ trợ có ý nghĩa hơn nhiều - kinh tế và chính trị - cho Tổng thống Vladimir Putin.

Nhưng Trung Quốc, có vẻ như quá lớn để Trump bắt nạt vào lúc này. Các nhà đàm phán của Trung Quốc có thể sẽ được trao nhiều thời gian hơn những người khác để đi đến một thỏa thuận với Mỹ, và có thể tiếp tục ủng hộ Moscow mà không bị trừng phạt như Ấn Độ. (Trump tuần này cho biết ông có thể trừng phạt Bắc Kinh bằng các mức thuế bổ sung đối với năng lượng của Nga, mặc dù một trong những cố vấn hàng đầu của ông đã hạ thấp khả năng này.)

Một New Delhi không hài lòng về sự đối xử khác biệt mà Bắc Kinh đang nhận được, sẽ chuyển mục tiêu của sự phẫn nộ từ Trung Quốc sang Mỹ. Các nhà hoạch định chính sách hoan nghênh cuộc chiến thương mại của Mỹ chống lại Trung Quốc, cảm thấy rất khác về một nước Mỹ né tránh cuộc đối đầu đó để tấn công Ấn Độ. Bắc Kinh nổi lên với vị thế được nâng cao, là quốc gia duy nhất có thể đối đầu với Trump.

Sự khác biệt trong cách tiếp cận một phần là do năng lượng của Nga không hoàn toàn quan trọng đối với Ấn Độ như một số người nghĩ. Cơ quan xếp hạng ICRA ước tính rằng Ấn Độ chỉ tiết kiệm được 3,8 tỷ USD trong năm tài chính trước nhờ dầu của Nga - so sánh với 242 tỷ USD mà nước này đã chi cho nhập khẩu dầu thô nói chung. Và tất cả 3,8 tỷ đô la đó cũng không thấm vào túi người dân thường. Một phần đáng kể dầu tinh chế được tái xuất khẩu, giúp giảm chi phí tiêu dùng cho người dân ở các nước khác trên thế giới.

Với mức chiết khấu thu hẹp đối với dầu của Nga, hầu hết mọi người ở New Delhi chơnho rằng việc chuyển từ các nguồn khác - bao gồm cả nguồn cung cấp của Mỹ - nên đến sớm hơn chứ không phải là muộn hơn. Nhưng họ không nghĩ rằng sẽ có bất kỳ sự thúc đẩy mạnh mẽ nào; có lẽ nó sẽ được đưa vào một thỏa thuận rộng hơn giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ. Giả định đó rõ ràng là không khôn ngoan và xuất phát từ sự tự tin thái quá.

Thực hiện sự thay đổi ngay bây giờ - nhờ tổng thống Mỹ - sẽ có cái giá phải trả nghiêm trọng về mặt chính trị. Các đối thủ của Modi, nhận ra một cơ hội hiếm hoi để vượt qua ông về chủ nghĩa dân tộc, đã cáo buộc ông yếu đuối với Trump. Một làn sóng chống Mỹ chảy sâu và mạnh mẽ trong tầng lớp trí thức, và việc chỉ trích Ấn Độ một cách không công bằng đã khiến mọi chuyện trở nên rõ ràng.

Khi bị bao quanh bởi những tiếng nói không tiết chế, tuyên bố rằng niềm tự hào dân tộc là rủi ro, hầu hết các nhà lãnh đạo khó có thể đưa ra quyết định hợp lý. Chính phủ chịu một số trách nhiệm về việc kiếm được những lợi ích tương đối nhỏ từ thương mại với Nga, nghe có vẻ như là một vấn đề quan trọng của lợi ích quốc gia. Bây giờ họ sẽ phải tìm ra cách để thay đổi thông điệp đó một cách trang nhã.

Những người khác không thân thiện với Mỹ cũng đang rục rịch  để lợi dụng sự bất hòa của New Delhi. Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva — quốc gia đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các mức thuế quan mang tính chính trị rõ ràng — đã kêu gọi Modi cùng nhau chống lại Trump. Có thông tin cho biết các quan chức cấp cao sẽ sớm đến Moscow; và bản thân thủ tướng có thể sẽ đến Trung Quốc để tham dự một cuộc họp của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) do Bắc Kinh dẫn đầu.

Một chuyến thăm Trung Quốc của Modi hẳn là điều không tưởng chỉ cách đây khoảng một năm; ông ấy đã không đến thăm Trung Quốc một lần nào trong bảy năm. Nhưng điều đó cũng không có gì đáng ngạc nhiên, xét đến việc Trung Quốc dường như có thể thoát khỏi những đòn tấn công mà Ấn Độ đang phải chịu đựng. Quốc gia duy nhất mà Trump không thể bắt nạt cũng có thể là nguồn duy nhất bảo vệ cho Modi.

---------------

_ Mihir Sharma là một nhà bình luận của Bloomberg Opinion. Là thành viên cao cấp tại Quỹ Nghiên cứu Observer ở New Delhi, ông là tác giả của cuốn sách "Khởi động lại: Cơ hội cuối cùng cho nền kinh tế Ấn Độ".

_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg..... 10/8/2025.