Share:
Tám cường quốc năm 2026.
"Phạm vi ảnh hưởng" đã trở lại như một ý tưởng được xác định, nhưng câu chuyện thực sự lớn hơn tam giác Mỹ-Trung-Nga. Tám cường quốc - Ấn Độ, Nhật Bản, Brazil, Ả Rập Saudi, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga và Liên minh châu Âu - sẽ định hình chính trị quốc tế trong nhiều năm tới.
Một thủy thủ Hoa Kỳ trực thuộc Phi đội Tấn công Điện tử 142 báo hiệu phóng máy bay E/A-18G Growler, từ sàn đáp của tàu sân bay lớn nhất thế giới, tàu sân bay lớp Ford USS Gerald R. Ford (CVN 78), đang trên đường ở Biển Caribe, ngày 31 tháng 1 năm 2026. Các lực lượng quân sự Hoa Kỳ được triển khai đến Caribe để hỗ trợ sứ mệnh của Bộ Tư lệnh miền Nam Hoa Kỳ, các hoạt động do Bộ Chiến tranh chỉ đạo và các ưu tiên của tổng thống nhằm ngăn chặn buôn bán ma túy bất hợp pháp và bảo vệ quê hương. (Ảnh Hải quân Hoa Kỳ).
Tác giả Robert Farley.. 07/02/2026.....The Nineteen Fortyfive
8 cường quốc sẽ định hình nền chính trị toàn cầu trong nhiều thập kỷ
Cụm từ của năm trong quan hệ quốc tế là "phạm vi ảnh hưởng".
Được thúc đẩy bởi mong muốn chuyển hướng năng lượng và sự chú ý của Mỹ sang Tây bán cầu, chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ nên thống trị trong khu vực lân cận của mình, ngụ ý rằng các cường quốc khác, như Nga và Trung Quốc, cần được tôn trọng ở một mức độ nhất định trong khu vực lân cận của họ.
Tuy nhiên, Nga, Trung Quốc và Mỹ không phải là những người chơi duy nhất, cũng không phải là những người quan trọng nhất.
Khi chúng ta bước vào quý II của thế kỷ 21, đây là danh sách tám cường quốc sẽ quyết định tiến trình chính trị quốc tế trong tương lai gần.
Ấn Độ.
Ấn Độ đã đi trên một con đường dài và không bằng phẳng để trở nên nổi bật toàn cầu. Quy mô dân số Ấn Độ đã khiến nó trở thành một nhân tố quan trọng ngay sau khi giành độc lập, mặc dù một hệ thống kinh tế xơ cứng và một khu vực lân cận rắc rối, đã tạo ra những hạn chế khó khăn đối với quyền lực của New Delhi.
Tuy nhiên, Ấn Độ đã dẫn đầu tình cảm chống thực dân và đưa ra các lựa chọn thể chế thay thế cho cả các nguyên tắc của Liên Xô và phương Tây về trật tự toàn cầu.
Chương trình vũ khí hạt nhân của Ấn Độ là một trong những chương trình tiên tiến nhất thế giới.
Ấn Độ cũng duy trì một nền văn hóa dân chủ mạnh mẽ, ngay cả trong bối cảnh độc tài theo từnǵ giai đoạn định kỳ trong và sau Chiến tranh Lạnh.
Bây giờ, khoảnh khắc này có cảm giác như nó thuộc về Ấn Độ.
Ấn Độ cuối cùng đã vượt qua Trung Quốc về tổng dân số vào năm 2023 và không phải chịu các vấn đề nhân khẩu học gây khó khăn cho nhiều quốc gia khác trong danh sách này.
New Delhi đã khéo léo xử dụng chiến thuật ngoại giao trong suốt cuộc chiến Nga-Ukraine và duy trì được mối quan hệ khá tốt với cả Nga và Hoa Kỳ.
Ngoại giao khéo léo cũng đã làm giảm căng thẳng với Trung Quốc. Tương lai công nghệ của Ấn Độ có vẻ đầy hứa hẹn, với một đội ngũ to lớn gồm những người lao động có trình độ học vấn tốt và có đầu óc kinh doanh.
Những cạm bẫy vẫn còn đó; sự lên nắm quyền của Trump đã làm căng thẳng quan hệ với Mỹ ngay cả khi đã ký kết một thỏa thuận thương mại mới. Tuy nhiên, Ấn Độ đang ở vị thế mạnh mẽ khi chúng ta bước qua mốc một phần tư của thế kỷ 21.
Nhật Bản.
Trong nhiều thập kỷ, vị thế của Nhật Bản trong số các cường quốc thế giới đã gây tranh cãi, phần lớn là do vị thế phòng thủ tương đối nhỏ của Tokyo sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Thời kỳ Chiến tranh Lạnh chứng kiến sự mở rộng đáng kể sức mạnh kinh tế và tài chính của Nhật Bản dưới sự bảo trợ của liên minh giữa Tokyo và Hoa Kỳ. Các công ty Nhật Bản đã vươn tới đỉnh cao của công nghệ và làm thay đổi mô hình thương mại trên khắp Bắc bán cầu.
Tuy nhiên, những hạn chế về quân sự đã làm giảm tầm ảnh hưởng chiến lược của Nhật Bản. Trong vài năm qua, điều này đã thay đổi, ngay cả khi Nhật Bản bắt đầu đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về nhân khẩu học và một hệ thống tài chính lạc hậu.
Tàu ngầm lớp Soryu của Nhật Bản. Tín dụng hình ảnh: Creative Commons.
Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn vô cùng giàu có và đi đầu trong nhiều công nghệ quan trọng trên toàn cầu. Nền kinh tế lớn thứ tư thế giới hoàn toàn có khả năng xây dựng và duy trì một lực lượng quân sự đẳng cấp thế giới, và Tokyo dường như đang tiến theo hướng đó.
Brazil.
Brazil là đất nước của tương lai và sẽ luôn như vậy, hoặc nhiều người đã nói như vậy trong suốt lịch sử lâu dài của đất nước.
Với dân số đông, nguồn tài nguyên thuận lợi và vị trí lãnh thổ vững chắc ở Nam Mỹ, Brazil sẽ có ảnh hưởng đáng kể trong khu vực láng giềng và toàn cầu.
Tuy nhiên, Brazil vẫn tiếp tục đối mặt với những trở ngại lớn, bao gồm nền kinh tế công nghiệp không ổn định, bất bình đẳng thu nhập nghiêm trọng và sự chênh lệch sâu sắc giữa các vùng miền. Brazil cũng luôn nằm dưới cái bóng của Hoa Kỳ, quốc gia đã nắm giữ vị thế bá chủ khu vực lâu hơn cả thời gian Brazil tồn tại với tư cách là một thực thể độc lập.
Tuy vậy, Brazil vẫn có những lợi thế lớn. Ngành công nghiệp hàng không vũ trụ của nước này có khả năng cạnh tranh quốc tế, và vị thế quân sự của Brazil đang ngày càng phát triển. Hệ thống chính trị tương đối ổn định, đã vượt qua được một số thách thức nội bộ trong vài năm qua.
A-29 Super Tucano từ Brasil.
Brazil được đánh giá cao cả trong khu vực và trên toàn cầu, đến mức sự tôn trọng vẫn là một yếu tố quan trọng trong các vấn đề quốc tế. Thách thức lớn nhất của Brazil trong tương lai sẽ là sự bất ổn chung quanh chính sách đối ngoại của Mỹ, vốn xuất phát từ sự rối loạn chính trị của Mỹ.
Tuy nhiên, với sự lãnh đạo mạnh mẽ, Brazil có vị thế tốt để bảo đảm một vị trí ổn định trong phần còn lại của thế kỷ 21.
Ả Rập Xê Út.
Vị thế của Ả Rập Xê Út trong số các cường quốc trong lịch sử phụ thuộc vào hai điều: khả năng kiểm soát giá dầu toàn cầu và khả năng liên quan để duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Mỹ và châu Âu.
Cả hai yếu tố này vẫn giữ vai trò quan trọng cho đến ngày nay, khi Nhà Saud gây ảnh hưởng đáng kể đến giá cả và nguồn cung dầu mỏ, mặt hàng quan trọng nhất thế giới. Điều này mang lại cho Riyadh đòn bẩy trong chính trị, cả trong nước và quốc tế, và trong lịch sử đã cho phép các nhà cầm quyền của Ả Rập Xê Út theo đuổi các dự án chính trị trong nước và ngoài nước.
Cả hai vẫn quan trọng cho đến ngày nay, khi hoàng tộc nắm quyền cai trị có ảnh hưởng đáng kể đến giá cả và sự sẵn có của dầu, mặt hàng quan trọng nhất thế giới. Điều này mang lại cho Riyadh đòn bẩy đối với chính trị, cả trong nước lẫn toàn cầu, và trong lịch sử đã cho phép các nhà cai trị Ả Rập Xê Út theo đuổi các dự án chính trị trong và ngoài nước.
Chắc chắn, sức mạnh tài chính này không phải lúc nào cũng dẫn đến lợi thế quân sự. Tuy nhiên, Riyadh ngày càng chú ý đến việc thiết lập và duy trì một quân đội hiện đại, hiệu quả và công nghệ tiên tiến.
Tổng thống Vladimir Putin đã gặp Thái tử kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út, Mohammad bin Salman Al Saud.
Như kinh nghiệm ở Yemen đã chứng minh, con đường phía trước đầy chông gai. Tuy nhiên, Riyadh hiện đang có quan hệ khá tốt với các nước láng giềng và tiếp tục gây ảnh hưởng tại Washington
Hơn nữa, Ả Rập Xê Út đã trải qua sự gia tăng dân số nhanh chóng và dường như không có khả năng phải đối mặt với những thách thức nhân khẩu học, ảnh hưởng đến các quốc gia khác trong danh sách này. Hiện đại hóa nền kinh tế và (có lẽ) theo đuổi vũ khí hạt nhân vẫn là chìa khóa cho tương lai gây ảnh hưởng toàn cầu và khu vực của Riyadh.
Trung Quốc.
Trung Quốc đã lấy lại vị thế của mình trong số các cường quốc hàng đầu thế giới. Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc tiếp tục vượt trội so với thế giới công nghiệp hóa. Trung Quốc cũng đã thu hẹp khoảng cách về chất lượng và số lượng quân sự với các nước láng giềng và với Hoa Kỳ.
Kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc đang phát triển với tốc độ chóng mặt, đặt nước này vào vị trí cạnh tranh với cả Nga và Mỹ.
Chắc chắn, không phải mọi thứ đều tốt đẹp. Chủ tịch Tập Cận Bình đã dành phần lớn năm ngoái để thanh lọc hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, một chiến dịch có thể mang lại hoặc không mang lại một quân đội hiệu quả và chuyên nghiệp hơn. Các vấn đề về nhân khẩu học của Trung Quốc cũng là một mối lo ngại lớn.
J-36 hoặc JH-XX từ Trung Quốc. Ảnh chụp màn hình trên phương tiện truyền thông xã hội Trung Quốc.
Tác động tổng thể của chính sách một con vẫn khó xác định, nhưng hiện nay Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng dân số lảo hóa và dân số trẻ ngày càng giảm.
Khắc phục điều này sẽ đòi hỏi những cải cách đáng kể đối với hệ thống phúc lợi xã hội hiện hành của Trung Quốc, điều này có thể dẫn đến những biến động chính trị tiếp theo.
Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ vẫn là cường quốc ưu việt của thế giới. Sức mạnh kinh tế, quân sự và hành chính của Mỹ tiếp tục chiếm ưu thế trên toàn cầu, bất chấp những lời than vãn liên tục về sự suy thoái ở giai đoạn cuối cùng của Mỹ.
Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ sự kháng cự của Ukraine chống lại Nga trong khi đồng thời đe dọa chiến tranh với Iran và Venezuela, tận hưởng tầm ảnh hưởng toàn cầu mà không cần phải tốn nhiều công sức. Trước những lời đe dọa của Mỹ về việc chiếm Greenland, châu Âu hầu như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đe dọa chấm dứt mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, mặc dù cuối cùng Trump đã nhượng bộ.
Điều này không có nghĩa là Hoa Kỳ không có vấn đề.
Một chiếc F-22 Raptor của Không quân Hoa Kỳ thực hiện một cuộc trình diễn trên không trong Aviation Nation 2025 tại Căn cứ Không quân Nellis, Nevada, ngày 6 tháng 4 năm 2025. Aviation Nation là một triển lãm hàng không được tổ chức tại Căn cứ Không quân Nellis, thể hiện niềm tự hào, độ chính xác và khả năng của Không quân Hoa Kỳ thông qua các cuộc trình diễn trên không và màn trình diễn tĩnh. F-22 Raptor đã biểu diễn ở đó để làm nổi bật sự nhanh nhẹn và thống trị trên không chưa từng có của nó như một phần trong nỗ lực của Không quân nhằm truyền cảm hứng, tuyển dụng và kết nối với công chúng. (Ảnh của Không quân Hoa Kỳ bởi Trung sĩ Lauren Cobin).
Nợ nần ngày càng tăng và hệ thống chính trị rối loạn đã tạo ra mức độ bất ổn từ sự không chắc chắn và bất thường. Hoa Kỳ không còn sở hữu những lợi thế công nghệ vượt trội như thời Chiến tranh Lạnh.
Về lâu dài, điều đáng lo ngại nhất có lẽ là chính quyền Trump đã làm suy yếu một trong những thế mạnh lâu đời của nước Mỹ, đó là khả năng thu hút và hòa nhập người nhập cư từ khắp nơi trên thế giới.
Nga.
Nga đã có một bốn năm khó khăn. Quyết định xâm lược Ukraine dựa trên ý tưởng về một cuộc chiến nhanh chóng sẽ khiến châu Âu và Mỹ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận một sự đã rồi. Thay vào đó, Moscow đã thấy mình ở trong một cuộc chiến tranh tàn phá khủng khiếp, khiến các đồng minh xa cách, làm tổn hại hệ thống tài chính và kinh tế, tạo ra sự phụ thuộc lâu dài vào Trung Quốc, Ấn Độ và Bắc Triều Tiên, và gây ra một thảm họa nhân khẩu học cho một quốc gia vốn đã ốm yếu.
Để làm được điều này, Nga chỉ chiếm được khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, nơi có khoảng 3 triệu người sinh sống.
Thế nhưng… Moscow vẫn tiếp tục kiểm soát một lãnh thổ trải dài khắp lục địa, giàu tài nguyên thiên nhiên. Moscow đã huy động nền kinh tế của mình cho chiến tranh và (bất chấp những thiệt hại lâu dài) dường như khó có khả năng bị buộc phải rút khỏi cuộc xung đột bởi các yếu tố kinh tế và tài chính.
Máy bay ném bom Tu-22M của Nga.
Nga cũng tiếp tục vận hành kho vũ khí hạt nhân nguy hiểm đứng thứ hai thế giới. Tài nguyên thiên nhiên của Nga (đặc biệt là năng lượng) vẫn quá quan trọng đối với thế giới để có thể không cần đến nó, và dân số Nga được giáo dục đủ tốt để quản lý việc huy động công nghiệp. Xu hướng này dường như đang đi sai hướng đối với Nga, thế nhưng nước này vẫn tiếp tục nằm trong số các cường quốc hàng đầu thế giới.
Liên minh Châu Âu.
Nếu loại trừ Liên minh châu Âu vì tính chất siêu quốc gia của nó, thì mỗi quốc gia Đức, Pháp và Vương quốc Anh đều xứng đáng được quan tâm ở một mức độ nào đó, Đức nhờ nền kinh tế mạnh mẽ và hai nước còn lại nhờ tầm ảnh hưởng toàn cầu và kho vũ khí hạt nhân của họ.
Các thể chế quản trị của Liên minh châu Âu vẫn đang trong quá trình xây dựng, và khoảng cách giữa các ưu tiên quốc gia và các yêu cầu thể chế siêu quốc gia, tiếp tục gây khó khăn cho tương lai chính trị lâu dài của lục địa này.
Nhưng xét đến việc ba cường quốc lớn ở châu Âu dường như đang thống nhất quan điểm về các vấn đề quan trọng gây ảnh hưởng quốc tế, bao gồm cả việc phản đối các yêu cầu của chính quyền Trump và ủng hộ Ukraine. Cùng với Ý, ba nước này tạo thành bốn trong mười nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tàu ngầm AIP của Đức. Tín dụng hình ảnh: Creative Commons.
Về mặt công nghệ, châu Âu có thể cạnh tranh với các nền kinh tế hàng đầu của châu Á và Bắc Mỹ, mặc dù không còn giữ được những lợi thế như trước đây. Nga, và thậm chí có thể cả Hoa Kỳ, có thể sẽ hối tiếc về sự thức tỉnh địa chính trị mà châu Âu đã tiến hành trong bốn năm qua.
Sự thật hiển nhiên về phạm vi ảnh hưởng.
Sự thật hiển nhiên về “phạm vi ảnh hưởng” là chúng phản ánh sự quan sát về hiện trạng của thế giới, chứ không phải là một phán xét mang tính chuẩn mực hay là nguồn hướng dẫn chính sách. Những cuộc xung đột tàn khốc nhất trong lịch sử thế giới (giữa Nga và Đức, giữa Trung Quốc và Nhật Bản) đều liên quan đến các cuộc tranh giành quyền lực tối cao trong trật tự khu vực, chứ không phải sự can thiệp không mong muốn từ các cường quốc bên ngoài. Các quốc gia lớn nhất thiết phải có ảnh hưởng trong khu vực lân cận vì họ nắm giữ các vị trí hàng đầu trong các mạng lưới xã hội, tài chính và kinh tế rộng lớn.
Điều này không có nghĩa là họ được hưởng các quyền đặc biệt trong những khu vực đó hoặc họ có thể tự do làm những gì mình muốn; như Nga đã nhận ra và Hoa Kỳ có thể sẽ sớm nhận ra, việc có Canada làm láng giềng có lợi hơn nhiều so với Ukraine. Tuy nhiên, như nhiều thế hệ các nhà lý luận về quan hệ quốc tế đã lập luận, tốt hơn hết là nắm giữ sức mạnh hơn là trở thành đối tượng của sức mạnh.
-------------------
_ Tiến sĩ Robert Farley đã giảng dạy các khóa học về an ninh và ngoại giao tại Trường Patterson từ năm 2005. Ông nhận bằng Cử nhân tại Đại học Oregon năm 1997 và bằng Tiến sĩ tại Đại học Washington năm 2004. Ông đã đóng góp rất nhiều bài viết cho một số tạp chí và ấn phẩm, bao gồm National Interest, Diplomat: APAC, World Politics Review và American Prospect. Tiến sĩ Farley cũng là người sáng lập và biên tập viên cao cấp của Lawyers, Guns and Money.
_ Trần HSa lược dịch từ 19fortyfive.... 07/02/2026.
