Happy birthday, Ronald Reagan.

 Vào ngày sinh nhật lần thứ 115 của mình, cố Tổng thống Mỹ Ronald Reagan (Gipper) vẫn truyền cảm hứng.

Hình minh họa sinh nhật Tổng thống Ronald Reagan bởi Linas Garsys / The Washington Times.

Tác giả Scott Walker - Thứ Năm, 05 Tháng Hai, 2026... The Washington Times.

Tổng thống Reagan thường nhắc nhở chúng ta rằng, để không bị diệt vong, đừng bao giờ đánh mất tự do kéo dài quá một thế hệ. Chúng ta kỷ niệm sinh nhật của ông ấy trong tuần này, và mặc dù những tuyên bố công khai cuối cùng của ông cách đây nhiều thập kỷ, rất nhiều lời nói của ông vẫn đúng cho đến ngày nay.

Tháng 10 năm 1964, Reagan phát biểu trước khán giả trên truyền hình toàn quốc. "Cách đây không lâu, hai người bạn của tôi nói chuyện với một người tị nạn Cuba - một doanh nhân đã trốn thoát khỏi Castro - và giữa câu chuyện của họ, một trong những người bạn của tôi quay sang người Cuba kia và nói, 'Chúng tôi không biết chúng tôi may mắn như thế nào'. Người Cuba ngăn lại và nói, 'Các anh thật may mắn! Tôi có một nơi nào đó để trốn thoát." Trong câu nói đó, Reagan  đã kể cho chúng tôi toàn bộ câu chuyện. Nếu chúng ta mất tự do ở đây, không có nơi nào để trốn thoát. Đây là nơi đứng cuối cùng trên trái đất. Và ý tưởng này cho rằng chính phủ phải chịu trách nhiệm trước nhân dân, rằng chính phủ không có nguồn sức mạnh nào khác ngoài nhân dân, vốn là nguồn gốc tối cao của quyền lực chính trị, nó vẫn là ý tưởng mới mẻ và độc đáo nhất trong suốt lịch sử lâu dài về mối quan hệ giữa con người với con người.”

Theo nhiều cách, những lời này ngày nay thậm chí còn mạnh mẽ hơn so với khi lần đầu tiên Reagan nói chúng. Người ta chỉ cần nhìn vào những nơi như Thành phố New York, Chicago, Portland, Oregon và Seattle để thấy vấn đề với chủ nghĩa xã hội.

Năm 1975, Reagan nói, "Nếu chủ nghĩa phát xít đến Mỹ, nó sẽ đến dưới danh nghĩa của chủ nghĩa tự do". Chúng ta bắt đầu coi đó là một phản ứng đối với COVID-19, khi chính phủ bắt đầu đóng cửa các doanh nghiệp, trường học và nơi thờ cúng, buộc mọi người đeo khẩu trang và bắt buộc tiêm chủng cho một số công nhân.

Trong bài phát biểu nhậm chức đầu tiên của mình, Reagan đã ghim chặt điều đó khi ông nói: "Trên hết, chúng ta phải nhận ra rằng không có kho vũ khí nào, hay bất kỳ loại vũ khí nào trong các kho vũ khí của thế giới, lại đáng gờm bằng ý chí và lòng dũng cảm của những người đàn ông và phụ nữ tự do. Đó là một vũ khí mà kẻ thù của chúng ta trong thế giới ngày nay không có. Đó là một vũ khí mà chúng ta, với tư cách là người Mỹ, lại có. Hãy để những kẻ khủng bố và bóc lột những người hàng xóm của mình hiểu điều đó.”

Ông biết rằng cách tốt nhất để làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại là bảo đảm rằng chúng ta được tự do.

Khi chúng ta bước vào lễ kỷ niệm 250 năm nước cộng hòa thân yêu của chúng ta, thật thích hợp để xem xét Reagan nghĩ gì về các nguyên tắc sáng lập của chúng ta. Năm 1981, ông nói, "Quyền lực tập trung luôn là kẻ thù của tự do."

Ông cho thấy rằng ông hiểu vai trò của những người sáng lập nước Mỹ  khi ông nói những lời này trong bài phát biểu nhậm chức năm 1981: "Ý định của tôi là kềm chế quy mô và ảnh hưởng của cơ sở liên bang, và yêu cầu công nhận sự khác biệt giữa quyền lực được trao cho chính phủ liên bang, và những quyền dành cho các tiểu bang hoặc người dân. Tất cả chúng ta cần được nhắc nhở rằng chính phủ liên bang không tạo ra các tiểu bang; mà các tiểu bang đã tạo ra chính phủ liên bang."

Trong năm kỷ niệm hai trăm năm của chúng ta, Reagan nói, "Tôi tin rằng ngày nay đa số người Mỹ muốn những gì mà những người Mỹ đầu tiên muốn: một cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân và cho con cái của họ; quyền lực tối thiểu của chính phủ. Rất đơn giản, họ muốn được sống yên bình và an toàn để chăm sóc gia đình bằng cách kiếm tiền lương thiện và tiết kiệm. Điều này nghe có vẻ không quá thú vị, nhưng nó lại mang một ý nghĩa tuyệt vời. Ở nông trại, trên góc phố, trong nhà máy và trong bếp, hàng triệu người trong chúng ta không mong muốn gì hơn, nhưng chắc chắn không mong muốn gì ít hơn ngoài việc được sống cuộc đời của chính mình theo những giá trị của bản thân — hòa bình với chính mình, với những người chung quanh và với thế giới.”

Trong bài diễn văn chia tay quốc dân năm 1989, ông đã phát biểu từ Phòng Bầu dục và đưa ra lời cảnh báo cho tất cả chúng ta, điều vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay. Ông nói: “Các bậc cha mẹ trẻ không chắc con em tân thời của họ sẽ ghi nhận điều mà họ dạy cho chúng rằng, một sự trân trọng vô điều kiện đối với nước Mỹ là điều đúng đắn. Còn đối với những người tạo ra văn hóa đại chúng, thì lòng yêu nước có cơ sở vững chắc không còn là phong cách của họ nữa. Tinh thần của chúng ta đã trở lại, nhưng chúng ta chưa tái thể chế hóa nó. Chúng ta phải làm tốt hơn nữa trong việc truyền đạt rằng, nước Mỹ là tự do - tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, tự do kinh doanh. Và tự do là điều đặc biệt và hiếm có. Nó mong manh; nó cần được bảo vệ.”

Reagan tiếp tục đưa ra một giải pháp đơn giản: "Hãy bắt đầu với một số điều căn bản: chú ý nhiều hơn đến lịch sử Hoa Kỳ, và nhấn mạnh nhiều hơn vào phép tắc ứng xử của công dân." Quả thật, chúng ta cũng cần nhiều điều đó hơn nữa trong thời đại ngày nay.

Tôi rất vinh dự được đón tiếp đông đảo sinh viên đại học tại Nashville, Tennessee, vào ngày sinh nhật của Reagan trong một buổi mít tinh đặc biệt mang tên “Tự do ở tuổi 250”, do Tổ chức Young America’s Foundation tài trợ. Tại đây, chúng ta sẽ giáo dục, đào tạo và trang bị cho thế hệ lãnh đạo tương lai tinh thần  đấu tranh vì tự do.

Bạn cũng có thể đóng góp phần của mình. Hãy chia xẻ tình yêu nước Mỹ và niềm  đam mê tự do với những người trẻ tuổi trong cuộc sống của bạn. Hãy nhắc nhở họ, như Tổng thống Reagan đã nhắc nhở toàn quốc, rằng Hoa Kỳ là ngọn hải đăng soi sáng thế giới, y như một thành phố tỏa sáng trên đỉnh đồi.

----------------

_ Tác giả Scott Walker là  nhà bình luận của The Washington Times. Ông là thống đốc thứ 45 của Wisconsin.

- Trần HSa lược dịch từ The Washington Times..... 07/02/2026.