Hoạt động sản xuất của Trung Quốc suy giảm dài nhất trong vòng sáu năm.

 Sự suy giảm trong sáu tháng của ngành sản xuất diễn ra khi các nhà hoạch định chính sách tìm cách khôi phục động lực kinh tế.

Thiết bị cơ khí tại một cảng sẵn sàng xuất khẩu ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc...Chính quyền Trung Quốc đã tìm cách trấn áp sự thoái hóa hoặc cạnh tranh giá quá mức trong các ngành công nghiệp từ thép đến xe điện © CFOTO/Avalon.

Tác giả Thomas Hale ở Thượng Hải... 30/9/2025....Financial Times.

Ngành sản xuất của Trung Quốc đã suy giảm liên tiếp trong vòng sáu tháng tính đến tháng 9, dấu hiệu mới nhất cho thấy áp lực từ cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ khi thuế quan ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng chung của châu Á.

Dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia cho thấy chỉ số quản lý mua hàng sản xuất chính thức là 49,8 vào tháng 9, dưới mốc 50, phân định giữa mở rộng và suy giảm.

Chỉ số này đã ở trong vùng suy giảm kể từ tháng 4, khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump công bố mức thuế quan "ngày giải phóng", đánh dấu mức giảm liên tục dài nhất kể từ năm 2019.

Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn chưa đạt được một thỏa thuận thương mại toàn diện, bất chấp một thỏa thuận đình chiến mong manh, tạm thời cắt giảm thuế quan đối với hàng xuất khẩu của nhau từ mức cao tới 145%. Điều này càng làm gia tăng sự bất ổn trong triển vọng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, khi các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang nỗ lực thúc đẩy nhu cầu nội địa.

Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh ngành bất động sản suy thoái trong bốn năm qua, vốn đã không thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ chính thức và niềm tin của người tiêu dùng vẫn còn yếu.

Ngân hàng Phát triển Châu Á, tổ chức cho vay đa phương lớn nhất châu lục, hôm thứ Ba cho biết họ đã cắt giảm dự báo tăng trưởng năm 2025 đối với các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực xuống còn 4,8%, từ mức 4,9% trước đó.

Báo cáo cho biết "sự bất ổn về chính sách thương mại" "vẫn ở mức cao, do triển vọng về các mức thuế mới của Hoa Kỳ và khả năng sửa đổi các thỏa thuận thương mại và thuế quan hiện hành".

Mặc dù chỉ số PMI sản xuất giảm (Purchasing Managers' Index - là chỉ số quản lý thu mua, đo lường sức khỏe của ngành sản xuất và dịch vụ thông qua khảo sát các giám đốc mua hàng về các yếu tố như đơn hàng mới, sản lượng, việc làm, giao hàng của nhà cung cấp và tồn kho), nhưng đây vẫn là mức cao nhất kể từ tháng 3. Chỉ số PMI phi sản xuất chính thức của ngành xây dựng và dịch vụ đã giảm xuống 50 điểm trong tháng 9 từ mức 50,3 điểm của tháng trước, mức thấp nhất trong năm nay.

PMI sản xuất giảm.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã đi đầu trong cuộc trấn áp cái gọi là sự thoái hóa - một thuật ngữ ở Trung Quốc dùng để chỉ sự cạnh tranh giá quá mức - trong nhiều ngành công nghiệp từ thép đến xe điện, được cho là dẫn đến tình trạng dư thừa công suất và gây ra giảm phát.

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã cắt giảm dự báo lạm phát của Trung Quốc trong năm nay từ 0,4% xuống 0%. Ngân hàng này chỉ ra giá thực phẩm thấp hơn, nhưng cũng trích dẫn "sự sụt giảm giá cả trong nhiều ngành sản xuất trong nước, bao gồm cả xe điện", mà theo ADB "có thể sẽ tiếp tục gây áp lực giảm lạm phát".

Giá tiêu dùng của Trung Quốc giảm 0,4% vào tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi sản lượng của nhà sản xuất sụt giảm 2,9%, đánh dấu tháng giảm phát thứ 35.

Lynn Song, kinh tế gia trưởng phụ trách Trung Quốc tại ngân hàng và tổ chức dịch vụ tài chính đa quốc gia của Hà Lan (ING), lưu ý rằng chỉ số giá xuất xưởng là 48,2 ; mức thấp nhất trong ba tháng và ông cho biết "điều này báo hiệu rằng những nỗ lực 'chống thóa hóa' nhằm chống lại sự cạnh tranh giá cả quyết liệt vẫn chưa có tác động đáng kể đến giá cả".

Dự báo tăng trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á dành cho Trung Quốc vẫn giữ nguyên ở mức 4,7%, thấp hơn mục tiêu chính thức khoảng 5%. Ngân hàng này cho biết họ kỳ vọng "các biện pháp chính sách" sẽ "giảm thiểu tác động" của nhiều yếu tố bất lợi, từ thương mại đến bất động sản. Trong quý II, tăng trưởng GDP chính thức đạt 5,2% so với cùng kỳ năm trước.

Giá nhà mới, giảm và bối cảnh tiêu dùng yếu hơn đã thúc đẩy chính quyền đưa ra một loạt các biện pháp hỗ trợ trong những tháng gần đây, từ việc cắt giảm lãi suất thế chấp đến các chương trình đổi đồ gia dụng.

Tuy nhiên, ngân hàng này cho rằng xuất khẩu "có thể sẽ đóng góp ít hơn" vào tăng trưởng của Trung Quốc trong nửa cuối năm. Theo dữ liệu gần đây nhất, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã giảm một phần ba trong tháng 8 , nhưng lại tăng ở Đông Nam Á và châu Âu, và nhìn chung tiếp tục tăng trưởng .

Ngân hàng Phát triển châu Á cho biết: “Tăng trưởng GDP mạnh mẽ trong [nửa đầu năm] khó có thể tiếp tục do thị trường bất động sản đang chậm lại, thu nhập hộ gia đình và tiêu dùng tư nhân tăng trưởng chậm chạp, cũng như môi trường thương mại không chắc chắn”.

_ Tác giả Thomas Hale ở Thượng Hải.

_ Hình ảnh hóa dữ liệu của Haohsiang Ko tại Hồng Kông 

_ Trần HSa lược dịch từ Financial Times... 30/9/2025.