Thỏa thuận NATO của Trump có nghĩa là Mỹ khai thác mỏ và khai triển tên lửa ở Greenland.

 

Các tòa nhà dân cư dọc theo bờ biển ở Nuuk, Greenland. © Nhiếp ảnh gia: Carsten Snejbjerg/Bloomberg

Tác giả Arne Delfs, Andrea Palasciano, Sanne Wass và Natalia Drozdiak ....22/1/2026....Bloomberg via MSN.

(Bloomberg) - Thỏa thuận thuyết phục Tổng thống Donald Trump xoa dịu cuộc khủng hoảng leo thang về Greenland, mở đường cho NATO tăng cường an ninh ở khu vực Bắc Cực và chống lại bất kỳ mối đe dọa nào từ Nga hoặc Trung Quốc.

"Khuôn khổ" được ông Trump trích dẫn sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, vào cuối ngày thứ Tư đòi hỏi việc khai triển tên lửa của Mỹ, quyền khai thác mỏ nhằm ngăn chặn lợi ích của Trung Quốc, và sự hiện diện của NATO được tăng cường, theo một quan chức châu Âu tóm tắt về các cuộc đàm phán.

Hiệp ước được chốt ngay sau khi ông Trump đến khu nghỉ mát Thụy Sĩ hôm thứ Tư, cũng phụ thuộc vào việc nhà lãnh đạo Mỹ giữ lời hứa không áp đặt thuế quan đối với các quốc gia châu Âu, quan chức này cho biết với điều kiện giấu tên khi các cuộc đàm phán vẫn còn đóng kín. Hiện tại, nó là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương kể từ khi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được thành lập sau Thế chiến II.

"Khi nói đến việc bảo vệ Bắc Cực, với ưu tiên ở Greenland, chúng tôi phải dành nhiều năng lượng hơn, nhiều thời gian hơn, tập trung nhiều hơn vào vấn đề này vì chúng tôi biết các tuyến đường biển đang mở ra", Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với Tổng biên tập Bloomberg News, John Micklethwait trong một cuộc phỏng vấn ở Davos.

Không có vấn đề về chủ quyền, một bước đột phá rõ ràng trong những tuần kể từ khi Trump - khiến các nhà lãnh đạo châu Âu ngày càng đáng báo động - liên tục đưa ra tuyên bố kịch tính đối với Greenland, một lãnh thổ bán tự trị của đồng minh NATO - Đan Mạch.

Rutte nói, "Chúng tôi hoàn toàn không đi sâu vào những chi tiết đó," .Vấn đề tăng cường sự hiện diện của quân đội Mỹ cũng vậy, mặc dù chính phủ Đan Mạch cho biết họ "hoàn toàn cởi mở" với một kịch bản như vậy, ông Rutte nói.

Trong khi Trump say mê về triển vọng cho một thỏa thuận, các nhà lãnh đạo vẫn chỉ có một phác thảo về những gì mà thỏa thuận cuối cùng nên bao gồm - và vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Thỏa thuận khung của Trump về Greenland:

"Những thay đổi đối với Hiệp ước năm 1951 để  bảo đảm các yêu cầu về căn cứ quân sự của Hoa Kỳ. Tăng cường vai trò của NATO về an ninh khu vực Bắc Cực và vùng Bắc Cực. Nó sẽ bao gồm một bộ chỉ huy đa quốc gia của NATO  ở Greenland dưới sự chỉ huy của Mỹ. Một thành phần kinh tế sẽ được đàm phán, bao gồm cả quyền khai thác mỏ. Các biện pháp ngăn chặn sự hiện diện kinh tế và quân sự của Nga và Trung Quốc tại Greenland. Mỹ ngừng đe dọa thuế quan đối với châu Âu."

Thủ tướng Đan Mạch, Mette Frederiksen nhấn mạnh điều đó trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Đan Mạch, ở đó bà nhấn mạnh rằng Rutte không có nhiệm vụ đàm phán thay mặt đất nước của bà - và củng cố quan điểm của bà rằng việc nhượng lại lãnh thổ cho Mỹ là không thể thương lượng.

"Chúng ta cần tìm ra một con đường tôn trọng luật pháp quốc tế và tôn trọng chủ quyền", bà Frederiksen nói với DR và TV2.

Ngoài những điểm chính về an ninh Bắc Cực và bảo vệ Greenland, định dạng của khuôn khổ - và mức độ mà bất kỳ thỏa thuận nào được thực hiện - vẫn còn khó nắm bắt.

'Mọi thứ chúng tôi muốn'.

Các yếu tố của những gì được thảo luận ở Davos đã được đặt trên bàn đàm phán. Một số đã được đưa ra vào tuần trước tại Washington, khi một phái đoàn Đan Mạch gặp Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, theo những người quen thuộc với các cuộc đàm phán. Điều đó liên quan đến một nhóm làm việc để giải quyết các mối quan tâm về an ninh của Mỹ.

Các đồng minh NATO châu Âu cũng đã đưa ra một đề xuất cho hoạt động, do liên minh dẫn đầu tập trung vào Bắc Cực và Greenland. Một yếu tố khác của thỏa thuận liên quan đến việc làm mới thỏa thuận năm 1951 cho phép quân đội Mỹ có quyền bảo vệ Greenland trong bối cảnh NATO.

Ông Trump nói với Fox Business rằng các điều khoản của thỏa thuận đang được đàm phán, "nhưng, về căn bản, đó là quyền tiếp cận hoàn toàn".

Trump nói, “Không có hồi kết, không có giới hạn thời gian. Chúng ta đang có được mọi thứ mình muốn mà không phải trả giá.”

Khi được hỏi liệu cuối cùng Mỹ  có mua lại Greenland hay không, ông nói: "Điều đó có thể. Nhưng trong thời gian chờ đợi, chúng tôi đang có được mọi thứ chúng tôi muốn, an ninh tuyệt đối."

Lãnh thổ băng - hòn đảo lớn nhất thế giới - đã trở nên quan trọng đối với lợi ích của liên minh ở Bắc Cực, vì băng tan đã mở ra các tuyến đường biển ở phía bắc có thể cung cấp cho đối thủ một tuyến đường trực tiếp đến Đại Tây Dương. Ông Trump đã đóng khung tuyên bố của mình như một cách để bảo vệ Mỹ trước các mối đe dọa, một điểm chiến lược mà các nhà lãnh đạo NATO đã lặp lại.

Khi đến nơi, Trump đã có bài phát biểu trước các đại biểu ở Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) để nhắc lại yêu cầu Đan Mạch giao trả Greenland, và củng cố lời đe dọa sẽ áp đặt trừng phạt bắt đầu từ tháng tới đối với tám quốc gia châu Âu đã cử quân nhân đến lãnh thổ của Đan Mạch. Tuy nhiên, ông đã phần nào làm dịu lập trường của mình bằng cách loại trừ việc sử dụng vũ lực, kêu gọi đàm phán về một "thương vụ mua lại".

Lời hùng biện của tổng thống Mỹ đã được chính người dân Greenland cảm nhận sâu sắc nhất, làm dấy lên nỗi sợ hãi và làm gia tăng sự phản đối của người dân trên đảo đối với Mỹ. Thủ tướng của vùng lãnh thổ, Jens-Frederik Nielsen, trong tuần này đã yêu cầu người dân bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc xâm lược quân sự có thể xảy ra, ngay cả khi nó vẫn không có khả năng xảy ra.

Phản ứng dữ dội có nguy cơ làm phức tạp bất kỳ nỗ lực nào của Copenhagen nhằm thuyết phục chính phủ Greenland chấp nhận một thỏa thuận mở rộng dấu ấn quân sự của Mỹ, một nhà lập pháp cấp cao của Đan Mạch cho biết.

©2026 Bloomberg LP.

-------------------

_ Tác giả Arne Delfs, Andrea Palasciano, Sanne Wass và Natalia Drozdiak ....- Với sự hỗ trợ của Sara Sjolin và Alex Wickham.

_ Trần HSa lược dịch từ Bloomberg via MSN..... 23/1/2026....