Chiến tranh Greenland vào năm 2026.

 Bài học của Trump về cách biến các đồng minh của Mỹ thành bạn của Trung Quốc.

Ban biên tập WSJ ...18 tháng 1 năm 2026 .... The Wall Street Journal.

Tường trình của ban biên tập WSJ : Những gì Hoa Kỳ muốn từ hòn đảo Bắc Cực. Ảnh: Sean Gallup / Getty Images.

Trong hơn 75 năm, giấc mơ đẹp nhất trong chiến lược của Nga là chia cắt Tây Âu khỏi Mỹ và phá vỡ liên minh NATO. Đó là một khả năng khi Tổng thống Trump thúc đẩy chiến dịch tranh cử của mình bằng cách chiếm Greenland, bất kể người dân địa phương hoặc chủ sở hữu Đan Mạch nghĩ gì.

Hôm thứ Bảy ông Trump  đe dọa sẽ áp đặt mức thuế 10% bắt đầu từ ngày 1 tháng 2 đối với một số quốc gia châu Âu do họ đã phản đối nỗ lực của ông nhằm giành chủ quyền của Mỹ đối với Greenland. Mức thuế sẽ tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6. Có lẽ mức thuế này sẽ vượt qua mức thuế mà ông Trump đã đàm phán trong các thỏa thuận thương mại năm ngoái (10% cho Anh, 15% cho Liên minh châu Âu).

Các mục tiêu là Đan Mạch (sở hữu Greenland), Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Vương quốc Anh. Tất cả đều tham gia vào một cuộc tập trận quân sự gần đây trên hòn đảo lớn nhất thế giới, nhằm trấn an Washington rằng châu Âu muốn hợp tác với Mỹ để bảo vệ Greenland tránh khỏi Nga và Trung Quốc.

Nhưng ông Trump không nhận bắt sự hợp tác của liên minh để có câu trả lời. Ông muốn Hoa Kỳ sở hữu Greenland, với băng tuyết, khoáng sản, vị trí chiến lược và 56.000 cư dân. Và có vẻ như ông ta sẵn sàng dùng mọi cách để đạt được điều đó.

Có những lý do chính đáng để Washington quan tâm đến Greenland, bao gồm vị trí chiến lược của hòn đảo và trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác. Ông Trump không phải là vị Tổng thống đầu tiên đề xuất mua đứt nó, nhưng Mỹ đã có mức độ tiếp cận cao với hòn đảo này và Đan Mạch đã sẵn sàng đàm phán nhiều hơn. Áp đặt thuế quan nhân danh chủ nghĩa đế quốc bắt nạt, là cách làm sai lầm để đạt được thỏa thuận, và điều đó có thể làm gia tăng sự phản đối trên đảo và ở châu Âu.

Ông Trump đang mạo hiểm một cách liều lĩnh với liên minh NATO, một liên minh thúc đẩy lợi ích của Mỹ ở Bắc Cực. Nếu ông ấy không tin chúng tôi, ông ấy có thể tra cứu Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan trên bản đồ. Hai nước sau mới gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gần đây, và họ đã nhận ra rằng với ông Trump, không có hành động chiến lược tốt nào mà không bị trừng phạt.

Về mặt kinh tế, điều này cũng thật vô lý. Tất cả các quốc gia trong danh sách thuế quan của ông ta, ngoại trừ Vương quốc Anh, đều là thành viên của Liên minh châu Âu với chính sách thương mại chung. Điều này có nghĩa là bất kỳ mức thuế nào ông ta áp đặt lên các quốc gia đó sẽ phải mở rộng ra toàn bộ khối 27 thành viên. Thế là những thỏa thuận thương mại mà ông Trump đã đàm phán rầm rộ năm ngoái với EU và Vương quốc Anh chẳng còn ý nghĩa gì.

Các thành viên Nghị viện châu Âu, những nước vẫn cần phải phê chuẩn thỏa thuận Mỹ-EU, đang đe dọa sẽ đình chỉ thỏa thuận đó. Hành động hăm dọa này gây phản cảm trong dư luận châu Âu, khiến các chính trị gia khó lòng đáp ứng yêu cầu của ông Trump về vấn đề Greenland hay bất cứ vấn đề nào khác. Thông điệp gửi đến các quốc gia này là không thể tin tưởng bất kỳ thỏa thuận nào với ông Trump vì ông ta sẽ phá vỡ nó nếu cảm thấy việc phá vỡ nó phục vụ cho mục đích chính trị lớn hơn của ông ấy.

Cuộc chiến thuế quan Greenland năm 2026 đe dọa các ưu tiên khác của Mỹ. Thuế thương mại đối với Anh có thể phá vỡ thỏa thuận mà ông Trump đã đạt được năm ngoái, theo đó Anh sẽ trả nhiều tiền hơn cho dược phẩm để đổi lấy việc Washington bãi bỏ thuế quan đối với thuốc nhập khẩu từ Anh. Nhân tiện nói đến điều đó: Tại sao ông Trump lại muốn áp đặt giá cả cao hơn lên cử tri đang lo lắng về khả năng chi trả trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vẫn là một điều bí ẩn.

***

Đừng có ai nên đánh giá thấp cú sốc mà dự án Greenland của ông ấy đang gây ra cho các đồng minh. Cùng với thuế quan và lập trường nghiêng về phía Nga chống lại Ukraine, ông ấy đang làm mất lòng Tây Âu theo cách khó có thể hàn gắn. Đúng là châu Âu có thể không đủ sức chống cự nếu ông Trump thực sự muốn gây chiến vì hòn đảo này. Nhưng hãy nói lời tạm biệt với NATO.

Điều trớ trêu đáng buồn là Trung Quốc và Nga có thể là những người chiến thắng lớn nhất, mặc dù ông Trump biện minh cho sự cần thiết của ông ở Greenland dưới danh nghĩa ngăn chặn cả hai quốc gia này. Thủ tướng Canada đã quỳ gối trước Tập Cận Bình trong tuần qua, và Thủ tướng Anh sẽ đến đó trong tháng này. EU và các nước Nam Mỹ đã đạt được một hiệp định thương mại tự do lớn.

Phương Tây đang tiến hành một chiến dịch phòng ngừa rủi ro về ngoại giao và kinh tế trước chính sách "Sức mạnh tạo nên lẽ phải" của ông Trump. Dù ông Trump có tin hay không, thì Mỹ vẫn cần có bạn bè trên thế giới. Ông ta dường như nghĩ rằng nếu chiếm được Greenland, lịch sử sẽ ghi nhớ ông như một Thomas Jefferson khác (vụ mua Louisiana) hay William Seward (vụ Alaska). Cái giá phải trả cho lợi ích của Mỹ sẽ lớn hơn ông ta tưởng tượng.

---------------

_ Tác giả Ban biên tập WSJ...

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal... 20/1/2026.