"Có thể chấp nhận được về mặt đạo đức" đối với quân đội Mỹ khi không tuân theo mệnh lệnh, Đức Tổng Giám mục nói

 

"Có thể chấp nhận được về mặt đạo đức" đối với quân đội Hoa Kỳ khi không tuân theo mệnh lệnh, Đức Tổng Giám mục nói ...© Stephanie Scarbrough / AP.

Tác giả  Adela Suliman, Anthony Faiola, Matthew Brown .....20/1/2026....The Washington Post via MSN.

Khi chính quyền Trump can thiệp vào Venezuela, chuẩn bị quân đội cho một cuộc khai triển có thể đến Minnesota và đe dọa chiếm Greenland, Đức Tổng Giám mục Công giáo trong các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ nói rằng "sẽ được chấp nhận về mặt đạo đức" nếu quân đội không tuân theo những gì vi phạm lương tâm của họ.

Đức Tổng giám mục Timothy P. Broglio là một trong số nhiều nhà lãnh đạo Công giáo lên tiếng đặt câu hỏi về việc chính quyền sử dụng vũ lực. Những bình luận của ông cũng nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng được bày tỏ bởi vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, Giáo hoàng Leo XIV, cũng như các hồng y hàng đầu của ông tại Hoa Kỳ, về chính sách đối ngoại của chính quyền Trump.

Ông Broglio nói với BBC hôm Chủ nhật, "Greenland là một lãnh thổ của Đan Mạch. Có vẻ như không thực sự hợp lý khi Mỹ tấn công và chiếm đóng một quốc gia thân thiện".

Khi được hỏi liệu ông có "lo lắng" về các nhân viên quân sự ở dưới sự chăm sóc mục vụ của mình hay không, ông Broglio trả lời: "Tôi rõ ràng lo lắng vì họ có thể bị đặt vào tình huống mà họ đang được lệnh làm điều gì đó đáng ngờ về mặt đạo đức".

Ông nói, "Sẽ rất khó để một người lính hoặc một thủy quân lục chiến hoặc một thủy thủ tự mình không tuân theo mệnh lệnh. Nhưng nói một cách chính xác, anh ấy hoặc cô ấy, trong phạm vi lương tâm của chính họ, sẽ được chấp nhận về mặt đạo đức nếu không tuân theo mệnh lệnh đó, tuy nhiên điều ấy có lẽ đang đặt cá nhân đó vào một tình huống không thể được bảo vệ  - và đó là mối quan tâm của tôi."

Với tư cách là người đứng đầu Tổng giáo phận của Cơ quan Quân sự Hoa Kỳ có trụ sở tại D.C., Broglio giám sát các tuyên úy phục vụ người Công giáo và những người khác tại các căn cứ quân sự Hoa Kỳ, các cơ sở chăm sóc sức khỏe của Cựu chiến binh và các phái đoàn ngoại giao trên toàn thế giới.

Là cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ, người gốc Ohio vốn được coi là một người bảo thủ của Giáo hội. Khi chính quyền Obama kết thúc chương trình Đừng hỏi, Đừng nói, ông đã lên tiếng chống lại việc cho phép các quân nhân LGBT phục vụ công khai. Khi chính quyền Trump loại người chuyển giới không được phục vụ trong quân đội, ông nói rằng "các vấn đề về khuynh hướng tình dục và bản dạng giới" phản ánh "thái độ xã hội không đúng đắn".

Ông cũng chỉ trích các cuộc tấn công quân sự vào các tàu mà chính quyền nói là buôn lậu ma túy. Các lực lượng Mỹ đã giết chết ít nhất 115 người trong hơn 30 cuộc không kích như vậy tại vùng biển quốc tế ở Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9.

Ông nói trong một tuyên bố vào tháng trước, "Trong cuộc chiến chống ma túy, mục đích không bao giờ biện minh cho phương tiện. Không ai có thể bị ra lệnh thực hiện một hành vi vô đạo đức, và ngay cả những người bị tình nghi phạm tội cũng có quyền thực hiện các thủ tục pháp lý."

Ông đưa ra tuyên bố sau khi tờ Washington Post đưa tin rằng các chỉ huy trong cuộc tấn công vào thuyền đầu tiên, được biết là đã nhìn thấy những người còn sống sót và ra lệnh bắn loạt đạn thứ hai để giết họ. Ông không đề cập đến vụ việc, nhưng dường như ám chỉ đến nó.

Ông nói, "Vì nguyên tắc đạo đức cấm cố ý giết những người không chiến đấu là điều bất khả xâm phạm, sẽ là một mệnh lệnh bất hợp pháp và vô đạo đức khi có chủ ý giết những người sống sót trên một con tàu không gây ra mối đe dọa chết người ngay lập tức cho lực lượng vũ trang của chúng ta".

Ông Trump dự kiến sẽ đến Davos, Thụy Sĩ, vào thứ Tư để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới, tại đó các nhà lãnh đạo châu Âu có kế hoạch thảo luận yêu cầu của ông về việc chiếm và sáp nhập Greenland - một yêu cầu đã biến cuộc họp thường niên của giới chóp bu chính trị và tài chính thế giới thành một hội nghị thượng đỉnh ngoại giao khẩn cấp.

Các thành viên quân đội tuyên thệ trung thành với Hiến pháp, chứ không phải với tổng thống. Theo Bộ luật Quân sự Thống nhất, họ tuyên thệ khi nhập ngũ sẽ “ủng hộ và bảo vệ Hiến pháp Hoa Kỳ chống lại mọi kẻ thù” và “tuân lệnh Tổng thống Hoa Kỳ và lệnh của các sĩ quan cấp trên”. Họ có nghĩa vụ không được tuân theo “những mệnh lệnh rõ ràng là bất hợp pháp”, nhưng những trường hợp như vậy rất hiếm và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, theo báo Washington Post. Quân nhân có thể bị đưa ra tòa án quân sự nếu không tuân lệnh hợp pháp.

Tuyên bố của ông Trump về giải Nobel hòa bình và Greenland.

Vào tháng 11 Ngũ Giác đài đã công bố một cuộc điều tra đối với Thượng nghị sĩ Mark Kelly (DC-Arizona), một nhà phê bình Trump nổi tiếng và là cựu chiến binh, sau khi ông nói trong một video với năm thành viên đảng Dân chủ khác, nhắc nhở các quân nhân Mỹ về nghĩa vụ của họ theo luật quân sự là không tuân theo mệnh lệnh bất hợp pháp. Hành động gửi thông điệp này đã bị Trump chỉ trích vào thời điểm đó là "HÀNH VI PHẢN QUỐC", và các nhà lập pháp khác cho biết trong tháng này họ đang bị chính quyền của ông điều tra về đoạn video đó.

Kelly đã đệ đơn kiện vào đầu tháng này để tìm cách đảo ngược lá thư khiển trách của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và những nỗ lực có khả năng giáng cấp bậc của ông.

Bình luận của Broglio lặp lại những lo ngại được đưa ra trong một tuyên bố chung hôm thứ Hai của ba tổng giám mục Công giáo cấp cao nhất ở Hoa Kỳ, những vị này cảnh báo rằng sự gia tăng việc xử dụng hoặc đe dọa xử dụng lực lượng quân sự, bao gồm cả việc Hoa Kỳ xử dụng ở Venezuela và Greenland, đã đặt "nền tảng đạo đức trong các hành động của Hoa Kỳ trên thế giới" vào vòng nghi vấn.

 Các Hồng y Blase Cupich của Chicago, Robert McElroy của DC và Joseph Tobin của Newark đã viết."Các sự kiện ở Venezuela, Ukraine và Greenland đã đặt ra những câu hỏi căn bản về việc xử dụng lực lượng quân sự và ý nghĩa của hòa bình".

Trong những ngày sau chiến dịch của Hoa Kỳ ở Venezuela bắt giữ Nicolás Maduro, và sau khi Trump nói rằng ông hiện đang "chịu trách nhiệm" đối với quốc gia này, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh sự tôn trọng chủ quyền của Venezuela.

Trong một cuộc họp ngày 9 tháng 1 với các nhà ngoại giao tại Thành phố Vatican, Đức Giáo Hoàng Leo đã chỉ trích một kỷ nguyên mới, trong đó chủ nghĩa đa phương đang được thay thế bằng "say mê một cách mãnh liệt đối với  chiến tranh" và "hòa bình được tìm kiếm thông qua vũ khí như một điều kiện, cốt để khẳng định sự thống trị của riêng mình". Ông không nêu tên Hoa Kỳ.

Broglio, trong bình luận của ông về các cuộc tấn công vào thuyền của Mỹ, viện dẫn lý thuyết chiến tranh chính nghĩa. Trong giáo huấn Công giáo, việc "xử dụng lực lượng quân sự phòng thủ" chống lại kẻ xâm lược có thể là hợp pháp như một biện pháp cuối cùng, theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Theo Giáo lý của Giáo hội Công giáo, thiệt hại do kẻ gây hấn gây ra phải là “lâu dài, nghiêm trọng và chắc chắn”; tất cả các biện pháp khác để ngăn chặn nó “phải được chứng minh là không khả thi hoặc không hiệu quả”; phải có “triển vọng thành công nghiêm túc”; và hành động đó “không được gây ra những điều xấu và rối loạn nghiêm trọng hơn so với điều xấu cần loại bỏ”.

---------------

_ Tác giả  Adela Suliman, Anthony Faiola, Matthew Brown ../ Michelle Boorstein đã đóng góp cho báo cáo này.

_ Trần HSa lược dịch từ The Washington Post via MSN ....21/1/2026.