Quân đội Mỹ đang tập trung vào Iran. Thách thức lớn nhất của họ là Trung Quốc.

 Cuộc chiến của Trump ở Trung Đông là chiến dịch mới nhất đã làm cạn kiệt kho dự trữ tên lửa và kéo giản lực lượng Mỹ

Việc triển khai USS Gerald R. Ford đã được gia hạn hai lần và nó hiện đang hoạt động chống lại Iran. Hình ảnh Joe Raedle / Getty.

Tác giả Niharika Mandhana và Josh Chin ...07 Tháng Ba, 2026 ... The Wall Street Journal.

Năm 2024, lực lượng phòng không Mỹ đóng tại Nhật Bản nhận được một mệnh lệnh khẩn cấp: Họ cần được điều đến nửa bên kia địa cầu để giúp ngăn chặn các mối đe dọa tên lửa đạn đạo từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này. Đây là lần đầu tiên một khẩu đội tên lửa Patriot được chuyển từ Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của quân đội Hoa kỳ đến Trung Đông, ở đó họ đóng quân trong năm tháng.

Năm sau, nhiều khẩu đội pháo và hàng trăm binh sĩ tiếp tục được điều động – 73 chuyến bay trên các máy bay vận tải C-17 cỡ lớn. Các phi hành đoàn từ Hàn Quốc và Nhật Bản, vốn đang huấn luyện để chiến đấu với Trung Quốc và Triều Tiên, đã có mặt tại Qatar vào tháng Sáu, họ bắn liên tiếp nhiều loạt tên lửa đánh chặn – đây là cuộc tập trận Patriot lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Họ trở lại châu Á vào cuối tháng Mười.

Quân đội Mỹ coi Trung Quốc là thách thức gay go nhất, nhưng Washington lại gặp khó khăn trong việc lựa chọn các cuộc chiến. Cuộc chiến của Tổng thống Trump chống lại Iran là ví dụ mới nhất.

Cuộc xung đột leo thang, có thể kéo dài nhiều tuần, đã khiến các tàu chiến và máy bay của Mỹ phải rút khỏi các cảng và các căn cứ trên khắp thế giới. Lực lượng Mỹ đã xử dụng hỏa lực khổng lồ – hơn 2.000 quả bom nhắm vào gần như cùng con số mục tiêu trong 100 giờ đầu tiên của cuộc xung đột, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm (Centcom), cơ quan giám sát các hoạt động trong khu vực. Điều đó bao gồm cả bom, vốn rất nhiều và dễ thay thế, nhưng cũng có cả các tên lửa cao cấp không dễ thay thế.

Binh lính đang xử dụng triệt để các tên lửa phòng không đánh chặn  để chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Các tàu khu trục của Hải quân Mỹ đã phóng nhiều loạt tên lửa Tomahawk, có thể tấn công các mục tiêu cách xa hơn 1.000 dặm.

Tom Karako, một chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho biết, “Đây là một mô hình lặp đi lặp lại rằng Bộ Tư lệnh Trung tâm xử dụng các tên lửa tầm xa mà Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ cần đến trong những tình huống xấu. Chúng ta có đủ đạn dược để đánh bại Iran. Vấn đề là điều đó bắt đầu ảnh hưởng đến nhu cầu răn đe Trung Quốc của chúng ta như thế nào.”

Trung Quốc là một đối thủ đáng gờm, sở hữu một trong những kho vũ khí tên lửa lớn nhất thế giới, một hạm đội hải quân hùng mạnh và sức mạnh sản xuất vô song. Nước này đặt mục tiêu thôn tính Đài Loan và không loại trừ khả năng xử dụng vũ lực để thực hiện điều đó – một kịch bản mà quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng của Mỹ đang chật vật chuẩn bị.

Nếu Bắc Kinh ra lệnh xâm lược và Mỹ quyết định chiến đấu, quân đội Mỹ sẽ cần một lượng lớn đạn dược để tấn công các tàu chiến Trung Quốc vượt qua eo biển Đài Loan và bắn hạ các đợt pháo kích của Trung Quốc.

Năng lực của Trung Quốc “thách thức hơn nhiều” so với Iran, theo Michael Horowitz, người từng giữ chức Phó Trợ lý Ngoại trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời chính quyền Biden. “Hãy nghĩ đến tất cả những vũ khí cấp thấp mà Iran sở hữu cộng thêm một lượng lớn vũ khí cao cấp hơn nữa, điều đó đòi hỏi hệ thống phòng không mạnh mẽ hơn nhiều để đánh bại.”

Khói sau một vụ đánh chặn tên lửa rõ ràng trên bầu trời Qatar. Yousef Masoud/Getty Images.

Một cuộc tập trận chung có sự tham gia của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Hoa Kỳ và các đồng minh châu Á ở Thái Lan vào tháng Hai. Narong Sangnak / EPA / Shutterstock.

Tuy nhiên, kho dự trữ vũ khí của Mỹ đang chịu áp lực lớn từ các cuộc chiến ở Ukraine và Trung Đông. Khi được hỏi về vấn đề này vào năm 2024, Tư lệnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Đô đốc Samuel Paparo, cho biết việc xử dụng các loại tên lửa hiện đại đang làm cạn kiệt kho dự trữ. Ông nói rằng việc xử dụng chung nguồn dự trữ cho các cuộc xung đột ở những khu vực khác trên thế giới “vốn dĩ gây ra tổn thất cho khả năng đáp trả của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, và gọi đây là “khu vực căng thẳng nhất”.

Ông nói, “Chúng ta cần bổ sung kho dự trữ đó, và thậm chí là nhiều hơn nữa”.

Điều đó đã không xảy ra. Thay vào đó, Mỹ tiếp tục xử dụng hết tên lửa, trong một số trường hợp với tốc độ nhanh hơn cả tốc độ sản xuất. Trong cuộc chiến 12 ngày với Iran năm ngoái, Mỹ đã chuyển hai hệ thống phòng không Thaad cho Israel và bắn hơn 150 tên lửa để bắn hạ các tên lửa đạn đạo của Iran—gần một phần tư số tên lửa đánh chặn mà Ngũ Giác đài  từng mua.

Năm ngoái, khi các lực lượng được phân bổ cho khu vực của ông được điều đến Trung Đông trong nhiều tháng,  Paparo cho biết ông theo dõi sát sao các “cảnh báo và dấu hiệu” ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mà có thể yêu cầu các lực lượng này phải được điều động trở lại gấp rút để đối phó với “một cuộc khủng hoảng cấp bách hơn”.

Trong nhiều năm, Mỹ đã tuyên bố sẽ chuyển sự chú ý sang châu Á, nhưng vẫn sa lầy ở những nơi khác. Nhiều chiến lược gia quốc phòng hiện đang làm việc trong chính quyền đã nhậm chức năm ngoái với lập luận rằng Mỹ đang dàn trải quá mỏng và cần tập trung mạnh vào Trung Quốc.

Elbridge Colby, hiện là Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách chính sách, đã chỉ trích chính quyền Biden vì gửi vũ khí cho Ukraine. Trong một bài đăng năm 2024 trên X, ông lập luận rằng việc hoạt động và thống trị ở khắp mọi nơi đều có những cái giá tiềm ẩn, bao gồm việc lạm dụng quân đội Mỹ và làm cạn kiệt nguồn dự trữ hạn chế.

Ông nói, “Một lực lượng quân sự dàn trải quá mức sẽ không sẵn sàng cho một cuộc tấn công của Trung Quốc ở Tây Thái Bình Dương,” 

Phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại hôm thứ Tư, ông Colby cho biết chiến dịch chống Iran có những mục tiêu “hợp lý và khả thi” là làm suy yếu và phá hủy khả năng khai triển sức mạnh quân sự của nước này. Về châu Á, ông nói rằng Mỹ cam kết ngăn chặn hành động gây hấn dọc theo chuỗi đảo đầu tiên, bao gồm Đài Loan, Nhật Bản và Philippines.

Tony Hu, người từng làm việc về các vấn đề an ninh khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Ngũ Giác đài  và là đại diện tại Đài Loan cho công ty quốc phòng Raytheon của Mỹ (nay là RTX), cho biết ông lo ngại Mỹ có thể phải xử dụng đến nguồn dự trữ chiến tranh không chỉ từ kho dự trữ ở Trung Đông và châu Âu mà còn cả ở lục địa Mỹ.

Ông nói: “Những nguồn dự trữ đó cũng nhằm mục đích hỗ trợ các tình huống bất trắc ở châu Á. Liệu việc theo đuổi thành công chiến thuật ngắn hạn này có ảnh hưởng đến khả năng duy trì răn đe chiến lược đối với Trung Quốc hay không?”

Châu Á và Tây Thái Bình Dương là nơi đặt hai trong số tám khẩu đội Thaad đang hoạt động của quân đội Mỹ—một ở Hàn Quốc và một ở Guam—mỗi khẩu đội gồm sáu bệ phóng gắn trên xe tải, có thể chứa tổng cộng 48 tên lửa đánh chặn. Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc cũng duy trì hai tiểu đoàn Patriot, ngoài tiểu đoàn ở Nhật Bản. Một tiểu đoàn thường vận hành bốn khẩu đội, mỗi khẩu đội mang tới 128 tên lửa đánh chặn.

Quân đội Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan cũng có các khẩu đội Patriot riêng, nhưng họ đang cạnh tranh với các đơn vị phòng thủ tên lửa của Mỹ để giành nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn. Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản, nhà sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot theo giấy phép của Lockheed Martin cho quân đội Nhật Bản xử dụng, đã xuất khẩu một số sản phẩm sang Mỹ để bổ sung cho kho dự trữ đang cạn kiệt của Mỹ.

Ngũ Giác đài  đang gấp rút tái trang bị. Vào tháng Giêng, họ đã ký thỏa thuận với Lockheed Martin để mở rộng đáng kể năng lực sản xuất tên lửa đánh chặn hàng năm, từ 96 lên 400 chiếc đối với hệ thống Thaad và từ 600 lên 2.000 chiếc đối với hệ thống Patriot. Việc tăng cường này dự kiến ​​sẽ diễn ra trong vòng bảy năm.

Một thủy thủ Hải quân Hoa Kỳ quan sát hoạt động bay từ tàu USS Abraham Lincoln.

Không chỉ có hệ thống phòng thủ tên lửa. Khi căng thẳng với Iran leo thang vào giữa tháng 1, tàu sân bay USS Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó, vốn đang tiến hành các cuộc tập trận thường lệ ở Biển Đông, đã được lệnh di chuyển đến Trung Đông. Một tàu sân bay khác, USS Carl Vinson, cũng được lệnh di chuyển từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đến Trung Đông vào mùa hè năm ngoái trong đợt leo thang căng thẳng trước đó với Iran.

Việc khai triển chiến hạm lớn nhất của Hải quân Mỹ, USS Gerald R. Ford, đã hai lần bị chậm trể do liên tục luân chuyển giữa các chiến dịch. Nó đã được điều hướng từ Địa Trung Hải đến vùng biển Caribbean vào tháng 10, khi ông Trump đang cố gắng gây áp lực lên nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro. Đầu năm nay, nó lại được điều chuyển trở lại Đại Tây Dương để hỗ trợ các hoạt động chống lại Iran.

“Sẽ có sự hao mòn đối với Hải quân mà rất khó để phục hồi nhanh chóng,” Thomas Shugart, một nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm An ninh Mỹ mới, cho biết. Với các xưởng đóng tàu của Mỹ đang quá tải, khả năng sẵn sàng bảo trì của Hải quân đã là một vấn đề, ông nói thêm.

Shugart nói, “Tất cả những điều này sẽ không làm cho mọi việc dễ dàng hơn chút nào,” 

------------------

_ Tác giả Niharika Mandhana và Josh Chin .

_ Trần HSa lược dịch từ The Wall Street Journal......08 Tháng Ba, 2026 ...